PuntuEus

Amona teknologiko bat naiz

2014-04-23

Malen Aldalur

Banekien zertara joan nintzen, argazki kamera bat erosio nahi nuen. Baina, ez da zaila arreta desbideratzea hizketan egitea bakarrik falta zaien etxetresana elektriko edo zineman baino pantaila handiago duten telebistekin.

Izarrak ikusteko denboraren makina

www.stellarium.org webguneak ordenagailuan planetarioa izateko aukera ematen du. Duela hamar urte garatzen hasi ziren softwareak zerua 3Dn eta modu errealistan ikusteko aukera ematen du, begi hutsez edo binokular nahiz teleskopio bidez. Sistema eragile nagusiekin bateragarria da programa, eta...

Angulari buruzko lanarentzat 2013ko CAF-Elhuyar saria

2014-04-11

ARGIA

Bergarako Errekalde jauregian banatu ziren atzo 2013ko zientzia-dibulgazioko CAF-Elhuyar sariak. Gorka Azkune Galparsoro, Eneko Bachiller Otamendi, Xabier Erkizia Martikorena, Amaia Portugal Gonzalez eta Gorka Zabaleta Lopetegi izan ziren saridunak. Azken honek angulei buruz egindako lanari esker irabazi zuen saria, hirugarrena azken hiru urteotan. Merezimenduzko saria Udako Euskal Unibertsitateak jaso zuen.

Nola funtzionatzen dute GPS eta satelite bidezko nabigazio sistemek?

GPS teknologia, Belgika eta Frantzian sortua, baina Ameriketako Estatu Batuetako Defentsa departamentuak garatu eta eraikitakoa da. Beste komunikazio infraestruktura batzuekin gertatu izan den bezala, segurtasunaren aitzakiarekin mundu osoari zabaldu zitzaion zerbitzu hau, kontrola eta boterearen truke.

Nondik gatoz eta non gaude? Hipotesi eboluzionistarekiko hurbilpen bat

Osasun optimoa izateko, gure herentzia ebolutiboa kontuan hartu eta gure bizimodua horretara egokitzea proposatzen digu ikuspegi eboluzionistak.

Big Bang-ean gertatutakoa ulertzetik hurbilago

2014-04-06

Joxerra Aizpurua

Albert Einsteinek, 1915ean erlatibitate orokorraren teoria ezagutzera eman zuenean, grabitazio-uhinen existentzia aurreikusi zuen. Alegia, espazioak eta denborak osatutako sistemaren ondulazioak, masadun gorputzek eragindakoak. Grabitazio-uhinen aztarna ez-zuzenak neurtu izan dira, baina ia...

Teknologiaren etorkizuna ezin asmatu

Londres, 1876. William Henry Preece (1834-1913) elektrizitate ingeniari eta asmatzaile galestarrak Britainiar Posta Bulegoan lan egiten zuen telefonoaren patentearen berri izan zuenean. “Amerikarrek telefonoa behar dute, baina guk ez; guk mutiko mandatariak sobera ditugu”, bota zuen....

Maialen Lujanbio Dekanotzan

Martxoaren 7an “Bitetik bytera, istoriotik historiara” bertso-tramaz gozatu ahal izan genuen EHUko informatika fakultatean (nahiz eta robotak fin ez ibili), Aitor Sarriegi eta Maialen Lujanbio bertsolariek Aitzol Astigarraga gai-jartzailea alboan zutela.

Isao Machii: egungo samuraia (edo Jedia)

2014-03-24

Ibon Larrazabal

Isao Machii “laido” izeneko guda artean japoniar maisu bat da. Bost urte zituela hasi zen katana erabiltzen eta ordutik (berrogei urte ditu gaur egun) aparteko trebezia txundigarri bat landu eta garatu du. Horren froga dira interneten aurki ditzakegun hainbat bideo, baina guztien gainetik hurrengo hau: bideoan Isao Machii, bere katanarekin, pistola batez disparatutako pilula baten tamainako perdigoi bat bitan ebakitzen ikus dezakegu.

Unibertsoa jaio eta berehala gertatu zena ulertzeko giltzarria

Inflazio kosmikoa unibertsoa sortu osteko lehen momentua hobekien azaltzen duen teoria da, eta baditu dagoeneko 30 urte, Big Bangaren teoria osatzera heldu baitzen 80ko hamarkadan. Alan Guth zientzialari estatubatuarrak proposatu zuen eta berau egiaztatatzen duen froga litzatekeena aurkitu dute nazioarteko zientzialariek, Antarktikan. Inflazioaren teoriaren arabera, unibertsoa ikaragarri hedatu zen, eta ikaragarri azkar gainera, duela 13.800 milioi urteko leherketa gertatu eta berehala. Geroztik, pausatuago jarraitu du hedatzen.

"Ezkutuko" oinezkoak detektatzen dituen autoa

2014-03-16

Joxerra Aizpurua

Automobila gidatzen dugunean gure aurrean baloi bat agertzen bada, jakin badakigu ez oso urruti ume bat izango dela, nahiz eta guk ez ikusi. Baina beti ez da izaten gidaria ohartaraziko duen baloirik, eta edozein unetan aparkatutako kotxeen artetik ikusi ez dugun oinezko bat azaldu daiteke....

Athleticen inguruko ipuinak sakelakoan

Lehoiak ametsetan: Bixentaren abentura zurigorriak izeneko ipuin bilduma aurkeztu dute Athletic Club Fundazioak eta Euskaltzaleen Topaguneak. Mr. Pentland, Iribar, Zarra eta emakumezko taldeko jokalariak dira zazpi ipuinetako protagonistak. Ipuinak sakelakoetarako eta tabletetarako prestatu...

Automatak, androideak, replikanteak…

Robotak, cyborg-ak… mendeetan, gure antza duten izakiak sortzearekin amets egin dugu. Makina eta gizakion arteko erlazioak, gure barruan sentimendu kontrajarriak pizten dizkigu. Zinema, musika, literatura, eskultura eta pinturan honen inguruko hainbat ideia jorratu dira.

Pankrea artifiziala intsulinaren ordez

2014-03-09

Joxerra Aizpurua

Europan milioi batetik gora pertsonak hartu behar dute intsulina egunero. Pertsona horien pankreak ez du sortzen gorputzeko azukrea disolbatzeko adina intsulina; ondorioz, injekzio bidez hartu behar dute. Oraingoz ez dago alternatibarik intsulina gorputzeratzeko injekzioentzat, pankreako...

Auto baten abiadura marka berria

2014-03-09

Joxerra Aizpurua

Hennessey venom GT izeneko automobilak (argazkian) abiadura marka berria ezarri zuen otsailaren 14an, NASAren Kennedy Space Center egoitzan. Bi pertsonarentzako automobilen kategorian ezarri da errekorra: 435,31 kilometro orduko. Aipatu bezala, NASAren egoitza bat erabili da horretarako:...

Dagoeneko ofiziala da: ez da ioi azeleragailurik egingo Leioan

2014-03-07

Unai Brea

Herenegun Zamudioko Teknologia Parkean egindako agerraldian, Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak adierazi zuten aurrerantzean “beste era batera” bideratuko dutela Neutroi Iturriaren proiektuan duten parte hartzea.

Frantzian egindako ebaketa Japonian ikusi dute zuzenean, Google Glass bidez

2014-03-02

Joxerra Aizpurua

Nahiz eta Google Glass betaurrekoak ez diren ofizialki merkaturatu, Philippe Collins kirurgialari ortopedistak eskura izan ditu eta Bretainiako Rennes-etik hurbil dagoen Saint Grégoire ospitalean egindako ebaketa batean erabili ditu. 80 urteko gizonak bizkarrean apurtuta zituen...

Mugikor berria primerakoa da, igortzen dituen uhinak ez hainbeste

2014-02-28

Iera Aranburu

Aste honetan World Mobile Congress jardunaldiak izan dira Bartzelonan. Telefono mugikorretako berrikuntzei buruzko nazioarteko topaketa horretan aipatu ez diren kontuak salatu ditu kutsadura elektromagnetikoaren aurkako Espainiako Estatuko plataformak.

Aimarri partida bat irabazi diot!

2014-02-25

Jon Torner Zabala

Igande arratsalde ia osoa Aimarri partida alu bat irabazteko. Bi dozenatik gora saiakera, baina azkenean lortu dut. Lortu dut Fronton tablet eta mugikorretarako joko berrian goizuetarra garaitzea. 3 eta 5 Martinez de Irujo nagusi, erabiltzaileak aukeran dituen hiru mailetan errazenean.

Facebookek WhatsApp erosi du 19.000 milioi dolarrengatik

2014-02-20

Iera Aranburu

Facebook konpainia WhatsApp mezularitza enpresa erosteko adostasunera iritsi da asteazkenean, AEBetako Balore Merkatuko Komisiora (SEC) bidalitako informazioaren arabera. Salerosketa oraindik ez da itxi, operazioa burutzeko agintaritzaren baimenak jaso behar baitituzte.

Europarren ia %70ak doan deskargatzen ditu filmak

2014-02-17

Iera Aranburu

Europarren bi herenek doako deskargak egiten dituzte, Europar Batzordeak aurkeztu duen txosten baten arabera.

Whatsapp enpresa-komunikaziorako
segurua ote?

2014-02-10

ARGIA

Internet bidezko datuen bidalketak kontrolatzea geroz eta errazagoa bihurtzen ari da. Horregatik  mugikorreko aplikazioen bidez bidaltzen dugun informazioa neurtu egin behar dugu ondoren arazorik izan ez dezagun.

Smartphoneak, loaren etsaiak

2014-02-09

Joxerra Aizpurua

Estatu Batuetan egindako azterketa baten arabera,  gaueko 9etatik aurrera smartphonarekin aritzeak ondo lo egitea eragotzi dezake. Organizational Behavior and Human Decision Process aldizkarian eman dute 250 pertsonaren ohiturak aztertuz egindako ikerketaren berri. lo egitearen...

Betaurrekoak, erlojuak... Internetera konektatzeko sistema berrien lehia

2014-02-09

Joxerra Aizpurua

Iaz behin baino gehiagotan aipatu genuen Google saiatuko zela erabiltzaileak Google Glass betaurrekoen bidez internetera konektatzen. Baina iazko bertsio hori gizarteratu baino lehen Googlek beste bertsio bat kaleratu du, eta berriemaileek diotenez, oraingo bertsioak aurrekoa baino arruntagoa...

Dronea ikusi dugu, aurki robot hiltzaile erabat autonomoak

Airetik piloturik gabe hegan egiteaz gain balak, bonbak eta misilak telegidaturik jaurtitzen dituzten aireplanoak denean zabaldu dira 2004an Iraken erabiltzen hasi zirenetik. Orain arma ekoizleak hurrengo jauzia ari dira prantatzen: autonomia osoz gizakiaren kontrolik gabe etsaia bilatu, ezagutu eta hilko duten soldatu robotak.

Whatsapparentzat alternatiba bila?

2014-02-04

ARGIA

Azken aldi honetan mugikorretako bat-bateko mezularitzako sektorean lehia zorrotza gertatzen ari da. Izen handiena dutenak gutxi batzuk dira: gurean Whatsapp-a, Line eta Wechat ekialdean... Baina aplikazio hauen atzean beste batzuk tokia egin nahian ari dira ezaugarri bereizgarri bat eskainiz: komunikazioaren segurtasuna.

Rosetta zunda espaziala “esnatu” egin da

2014-02-02

Joxerra Aizpurua

31 hilabete isilean izan ondoren, urtarrilaren 20an lanean hasi zen Rosetta zunda espazial europarra. Lurretik 800 milioi kilometrora dagoenez, bidalitako lehen seinaleak 45 minutu behar izan zuen guregana heltzeko. Zundak hainbat kometa aztertu behar ditu. Lehena 67P/TG izenekoa izango da,...

Odol motaren araberako dietaren zentzugabekeria

2014-02-02

Joxerra Aizpurua

1996. urtean Peter Adamok Eat right for your type liburua eman zuen argitara. Berehala best seller bilakatu zen, eta 50 hizkuntzatara itzuli zuten. Naturopata horren arabera, odol taldearen araberako jakiak jateak, pisu galeran eragiteaz gain, jatorri birala edo bakteriala duten hainbat...

Bideo jokoa bere bakardadean

Cambridge, 1952. Alexander S. “Sandy” Douglas (1921-2010) informatika irakasleak doktore tesia prestatu zuen konputagailuen eta gizakien arteko interakzioaz. Bere hipotesiak frogatzeko adibide praktiko bat behar zuen, eta horretarako tresna egokia eskura zeukan. Une horretan programa...

Alan Turing hil zuen sagarra

Hain ezaguna egin den Apple industriaren logoa, informatikaren sortzaile bezala ezagutzen den Alan Turing-en omenez asmatua omen da. Hala ere, garai berrietako erlijioen lekua hartzeko bidea ote daramate konpainia pribatuek?
Multimedia

2014-03-11  |  Zientzia

Multimedia komunikazioaz

2013ko urriaren 10eran EHUko Leioako Campusean Marijo Deograciasek eta Naiara Urangak emandako hitzaldia. MMLab proiektuaren nondik norakoak azalduko zituzten. Grabazioa eta edizioa: Jakobe Palazio

2014-02-10  |  Zientzia

Ahoan bilorik gabe: Rene Harxulet

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute LKS kooperatibako teknika arduradun Rene Harluxet.

2014-01-27  |  Zientzia

Haririk gabeko datuak transmititzeko LED argiak

Zer gertatuko litzateke foku gori guztiek datuak igorriko balituzte? Harald Haas-ek erakusten du, lehenengo aldiz, hori egin dezaken gailu batek. LED arrunta batetik argia kliska egitean, gizakiaren begirako oso aldaketa azkarregia eta antzemanezina gertatzen da, gailuak telekomunikazio dorreak...

2013-12-19  |  Zientzia

Nanozientzia, txikiaren erronka

Miren Isasa zientzialariaren hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2013-12-18  |  Zientzia

iNozoak

Gure zoriontasuna behar ez ditugun gauzen menpe dago eta kontrolatzen ez ditugun entitateek kontrolatuta. Baina zer? Eseri eta piztu telebista! Egilea: Big Lazy Robot VFX Musika eta soinua: Full Basstards

2013-12-05  |  Zientzia

Teknologia berriak parte hartze prozesuetan

Gorka Julio, Beñat Birasuegi eta Unai Gorrotxategik Etxarri Aranazen emandako hitzaldia. Iturria: Etxarri Aranazko Udala

2013-11-27  |  Zientzia

Sarea bezalako kontrolpeko espazio batetik territorio propioak sortu

Gazteen artean euskal nortasunaren eraikuntza sare sozialetan nola ematen den aztertu du Koldo Diaz Bizkarguenagak bere tesian. Azterketa lan luzearen ostean, sarean muga geografikorik ez dagoen arren, bestelako mugak badirela ondorioztatu du eta elkarrizketa honetan ematen dizkigu xehetasunak.

2013-11-15  |  Zientzia

The Pirate Bay - Teklatutik urrun

The Pirate Bayko sortzaileei, Gottfrid Svartholm, Peter Sunde eta Fredrik Neij gazteei eginiko epaiketa azaltzen duen dokumentala. Egile eskubideak urratzeagaitik Hollywoodeko industriaren 13 miloi dolarreko kalte-ordainaren eskaerari aurre egin zioten. [2013 - 85 min] Jatorrizko izena:...

2013-11-11  |  Zientzia

Etorkizuneko jostailuak

Zach Kaplan-ek eta Keith Schacht-ek material berri eta harrigarri batzuk erakusten dizkigute. Hauen artean iman biguna, usainak detektatzen dituen tinta, likido "lehorra" eta 3 metroko makil harrigarri bat ditugu. Iturria: TED.com

2013-11-05  |  Zientzia

Itzali telebista eta erdu sarera

Argiako multimedia arduradun Axier Lopezek Euskarabildua jardunaldietan emandako hitzaldia XX. mendeko kultura porrotik handiena: telebista. Itzali eta erdu sarera" izenburupean

2013-10-09  |  Zientzia

Korrika transmedia

Korrikaren 18. edizioan transmedia proiektua berezi bat egin zuten Euskal Herriko Unibertsitateak, EITBk eta Tabakalerak batera. Proiektu horren baitan EHUko multimedia masterreko ikasleek egindakoari buruzko xehetasunak bildu ditugu. EuskaraBildua jardunaldietan proiektatzeko egindako...

2013-08-13  |  Zientzia

Seigarren zentzumena teknologiaz

Pranav Mistryren gidaritzapeko Pattie Maesen MITeko laborategiaren erakustaldi honek sekulako arrakasta izan zuen TEDen. Soinean eraman daitekeen tresna da, inguruan dugunarekin hartueman sakonean jardutea errazten duen proiektorea duena. Imajinatu "Minority Report", bada hori baino...

2013-06-14  |  Zientzia

Film hau lapurtu II

Steal This Film dokumentalaren bigarren zati honek ikus-entzunezko materialen trukeaz, Interneten izaeraz eta eduki libreen eta copyrightaren arteko borrokaz hitz egiten du. Euskarazko azpitituluak: Azpitituluak.com

2013-06-14  |  Zientzia

Javier Etxebeste

“Mister Yahoo!” izandako enpresari eta ekintzaile euskaldun eta kementsu ezagunak igerian darrai Interneteko negozioen itsaso zabalean. Orain “Mister Nestoria” dena negozioez, Interneten erronkez eta nazioarteko enpresa munduan euskalduna izatearen abantailez mintzatu...

2013-05-24  |  Zientzia

Film hau lapurtu I

Fitxategiak elkar-trukatzeko P2P sareei buruzko dokumentala. Komunikabide ofizialetan sistema hauei buruz ematen den ikuspegi okerra zuzentzeko asmoz, sare hauen egileak dira filmaren protagonista eta ekoizle. [2006 - 32 min] Jatorrizko izena: Steal this film I Azpitituluak: Xabier...

2013-03-08  |  Zientzia

Gainkontsumoa

Ekosistemaren jasangarritasunaren muga gainditzen duen baliabideen ustiaketari deitzen zaio gainkontsumoa. Kapitalismo mugagabearen ezaugarri honi buruzko irudi hauek Samsara filmeko pasarte batekoak dira. 5 urtetan eta 5 kontinenteetako 25 herrialdetan grabatu dituzte irudi gordin bezain...

2012-10-25  |  Zientzia

Osasunlingua (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Osasunlingua aplikazioa da haietako bat.

2012-10-25  |  Zientzia

Arbel digitala (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Arbel digitala da haietako bat.

2012-10-25  |  Zientzia

Tropela.net (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Tropela.net webgunea da haietako bat.

2011-11-08  |  Zientzia

Iraultzaren irudiak

Ez zen posible izango Arabiar Udaberria bezala ezagun egin den fenomenoa, teknologia berririk gabe. Halere, teknologia berriek eurek bakarrik ez dute deustarako balio, atzean hauen potentzialtasuna baliatuko duen pertsonarik ez badago. Hori da Al Jazeerak egindako dokumental honek azpimarratzen...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys