Julio Urkijo (Bilbo 1871 - Donostia 1950)

«Euskaraz ez zekik, baina euskaltzale amorratu duk» (Putzu).

Julio Urkijo Ibarra, Bilbon jaio zen, familia aberats eta karlista batean. Aski gazte mamitu zuen politikarena. Bestalde, Donibane-Lohizuneko Urkixo Baitan igarotako denboraldi luzeek, Euskal Herriaren aniztasuna ezagutzeko parada eskaini zioten.

Zuzenbide ikasketak Deustu eta Salamancan egin zituen, baina ez zuen baztertu hizkuntzak ikasteko aukera.

Familia karlistakoa izaki, Karlos VII.aren laguntzaile aritu zen eta erregegaiaren oroigarriak ez ziren falta bere etxean. 1903an diputatu hautatu zuten eskuin monarkikoa ordezkatuz, ondoren ere, 1931n, Alderdi Tradizionalistako diputatu zelarik, Madrilerako bidea hartu zuen, eta Minoría Vasca talde parlamentarioan aritu.

Gerra garaian ezkutaturik egon zen. Halere, Azkue legez, politikoki ez zen inoiz abertzale agertu. Gerra osteko lehenbiziko urteetan, erdi hondoraturik zegoen Euskaltzaindia mantentzen lagundu zuen. 

Bilketa lana izan zen bere jarduera nagusia. Europako liburu zaharren dendak, gure baserriak bezain beste arakatu zituen. Liburutegi aparta osatu zuen, eta ezezagunak ziren hainbat lan eta izkribu aurkitu, eta horietako asko argitaratu egin zituen. Bibliofiloa izateko aberatsa izan behar, eta baita grinatsua ere, aurkikuntzak gizarteratzeko. Sarako Joanes Etxeberriren hainbat testu bere eskutik jaso ditugu. 

1907an sortu zuen RIEV (Revista Internacional de Estudios Vascos) aldizkariari esker, mundu mailako ospea erdietsi zuen. Aldizkariaren orrietan, Euskal Herrikoez gain, mundu osoko ikerlari askok esku hartu zuten. RIEV dugu 1936koak eten zuen beste ekinbideetako bat.

Bilbotar honek Gipuzkoako Foru Aldundiari utzi zion urte luzez osaturiko biblioteka.

Patxi Larrion