kronologia

1988

• Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea (UEMA) sortu zen.
• Txomin Peillen, Jose Antonio Arana Martija eta Ibon Sarasola euskaltzain oso hautatu zituzten eta Jean Haritxelhar, berriz, euskaltzainburu.

• EKBk eta Ikastolen Federazioak "Bateginik" kanpaina bultzatu zuten. Hiru ardatz nagusi zituen martxoan hasi eta maiatzean bukatu zen kanpaina erraldoiak: dirua biltzea, inguru erdaldunetan euskararen aldeko kontzientzia sortzea eta sektore euskaldunen batasuna lortzea. Ikastolen premia larriari aurre egiteko, kanpaina honen bidez 100 milioi pezeta bildu nahi ziren Seaskarentzat eta beste 200 milioi Nafarroako ikastolentzat. Kanpainan zehar jasotako 600.000 sinaduren agiria Europako Parlamentuan aurkeztu zen.
• Euskara suspertzeko, Bagare taldea sortu zen Gasteizen.
• AEK-k eta EAJk akordiora heltzeko saioa egin zuten. AEKrentzat hainbat urtetako lanaren errekonozimendua lortu nahi zen eta baita, etorkizunari begira, legezko normalizaziorako baldintzak ere. Baina ahaleginak berehala zapuztu ziren. Sei hilabete eskas iraun zuen barealdiaren ostean garai latzak heldu ziren AEKrentzat, Instituzioen eta erakundearen arteko tentsioa azken muturreraino heldu baitzen.
• Rikardo Arregi Euskaltegia pribatizatu nahi izan zuten irakasleak bidali egin zituzten AEKtik.
• Nafarroako Gobernuak Euskararen Legea garatu asmoz Hizkuntz Politikarako Idazkaritza sortu zuen. Estebe Petrizan hautatu zuten idazkari.
• "Erasoen aurka eutsi euskarari" lemapean, Espainiako Konstituzioaren eta Euskararen Legearen kontrako manifestaldia burutu zuten Iruñean.
• AEDren ekimenez, Arrasate Press astekaria sortu zen.
• EKBk Prentsa Dokumentazio Zerbitzua sortu zuen.
• Heda berri-agentzia sortu zen Baionan.
• Hala Bedi Gasteizko irrati librearen tresneria eraman zuen poliziak. Espainiako gobernuak onartu berri zuen Irratidifusio Plangintza Teknikoaren eta Telekomunikabideen Ordenakuntza Legearen aginduz, lizentziarik gabeko irrati guztiak itxi egin zituzten, frekuentzia berriak banatu bitartean.
• Eusko Legebiltzarrak EITB Nafarrora hedatzeko aukerari uko egin zion. Nafarroako Legebiltzarra ere ETBren kaptazio ofizialaren aurka agertu zen.
• Gasteizko Legebiltzarrak 6 milioi pezetako partida onartu zuen euskarazko egunkariaren bideragarritasuna aztertzeko.

• Argiak "Euskal prentsaren eguna" bilakatu zuen bere ohizko Argia Eguna. Beste ekitaldi batzuen artean, lehendabiziko aldiz euskal hedabideen inguruko Argia Sariak banatu zituen. Luzien Etxezaharreta (Irratia), Martin Ugalde (Prentsa idatzia) eta Mikel Olazabal (Telebista) izan ziren sarituak. Aipamen berezia jaso zuten, gainera, Euskalerria irratia Nafarroako irrati sortu berriak eta Eguna euskarazko lehen egunkarian jardundakoek (Zubikarai, Erkiaga, Basarri eta Uzturre).
• EIZIE Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpretarien Elkarteak bere lehen Biltzar Nagusia egin zuen.
• Antxeta argitaldaria sortu zen Baionan. Otsailerako helduentzako euskarazko bi komiki jarri zituzten salgai: F. Burgeonen "Haizearen bidaiariak" eta Buckoy-ren "Jaunes".
• Argitaratutako liburuen artean: Eduardo Gil Beraren "Atea bere erroetan bezala", Gorka Aulestiaren "Euskara-Ingelesa hiztegia", Andoni Egañaren "Sokratikoek ere badute ama", Joan Mari Irigoienen "Babilonia" nobela, Alfonso Irigoienen "Hi ta ni gerade zu, to ez date no", Pilar Iparragirreren "Hilerriko jolasak", Patri Urkizuren "Zuberoako irri teatroa: astolasterrak"...
• Estatu Batuetako Bertsolarien Lehen Txapelketa jokatu zen Nevadako Gardnevillen. Jesus Goñik irabazi zuen.
• Joserra Garzia buru eta aurkezle zuela, "Hitzetik hortzera" bertsolaritzaren inguruko saioa emititzen hasi zen ETB.
• Ipuin-kontalariak biltzen dituen Hitza Pitz jaialdia antolatu zuten estreinakoz Hazparnen.
• Asunak kultur elkarteak Tobera antzerki-mota tradizionala berreskuratu nahi izan zuen "Deabruaren boketak" obrarekin. Eiheralarren estreinatu zen martxoaren 20an.

• Maskarada taldeak Patric Süskin-en "Kontrabaxua" taularatu zuen, Ttanttaka eta Topo taldeek "Agur, Eire, agur", Hiruak Bat taldeak Gillaume Irigoienen "Poluzione Pullozione", Goaz taldeak "Kanpotarrak maisu", "Bordaxuri taldeak "Bidean hitz bat edo bi", Bederen 1 taldeak Gabriel Zelaiaren "Erreleboa"...
• Euskal Aktoreen Batasuna sortu zuten 60 bat antzezlek. Lehen helburua aktoreen lanbidearekiko begirune eta duintasuna erdiestea zen, kontratu-baldintzei nahiz sormen-lanari zegokionez.
• Jean Mixel Bedaxagarrek ondutako "Agosti Xaho" pastorala eskaini zuten Urdiñarben.

• Euskal Zine Ekoizleen Elkarteak Eusko Jaurlaritzaren politika salatu zuen. Ez zitzaien ongi iruditzen gidoi lehiaketa antolatu eta hor hautatutako lehen hiruak ehuneko ehun finantzatzea eta gainerakoak ezer gabe uztea. Dirulaguntzen banaketa "atzamarrez" erabaki izana leporatu zioten gobernuari. Ekoizleen Elkartearen eskutik heldu zen liskarraren bigarren kapitulua, Eusko Jaurlaritzaren politikari oniritzia eman zionean. Angel Amigo lehiaketaren irabazlea ere bat etorri zen Gasteizko erabakiekin.
• "Sorterriko koplak" filmak jaso zuen sari nagusia Lekeitioko Bideo eta Zinema Bileran.
• Ernesto Telleriaren "Arrubioa" filma estreinatu zuten Eibarren, eta J.M. Tuduriren "Karlistaden kronika" Bilbon.
• Juan Antonio Urbeltzek "Zortziko" ikuskizuna sortu eta zuzendu zuen.
• Iruñeko Udal Dantzari taldea desegin zuten ikurrinaren defentsan ari izanagatik. Berrogei urtez aritu ostean, urriaren 14an burututako udal plenoan taldea aurrerantzean ez zela berriz taularatuko adierazi zuten ikurrinaren kontrakoek. San Fermin eta San Saturninoren prozesioetan udal korporazioarekin batera irtetea debekatu zitzaion dantza-taldeari.
• Plazaratutako diskoen artean: Txomin Artolaren "Berriz arte", Oskorriren "Datorrena datorrela", Joxan Goikoetxearen "Lehengo geltokian", Irigoien anaien "Ziminoa gizondu?", Zarama-ren "Bostak bat", "Tapiatarren trikitixa", Xaximiku taldearen "Musikaren indarrean gatoz", J. Leon Kazabonen "Marigaizto", Mikel Laboaren "12", Txanbela taldearen "Hirugarren koxkan", Benito Lertxundiren "Pazko gauerdi ordua", Lauburu taldearen "Ur eta lur", Ganbara taldearen "Ganbaratik", Kortaturen "Kolpez kolpe"...
• Bi talde esanguratsuk, Itoizek eta Kortatuk, zuzeneko diskoa grabatuz agur esan zuten.

• Jorge Oteizaren erakusketa antologikoa jarri zuten Madrilen eta Txillidaren "Gure Aitaren Etxea" obra inauguratu zuten Gernikan.
• Hil ziren:
  - André-Nicolas Navarre musikari lapurtarra.
  - Migel Javier Urmeneta politikari euskaltzalea. Diputatu kargua utzi aurretik herri euskaldunetara mediku eta idazkari euskaldunak edukitzeko legea onartu zuen, baina ondorengoek zokoratu egin zuten lege hori bera.
  - Piarres Lartzabal antzerkigilea.
  - Eleuterio Tapia trikitilari asteasuarra. Oria eskualdeko herri gehienetako festak alaitzen ibili zen.
  - Nikolas Barrenetxea, Damaso Intzarekin batera Zeruko Argia-ren sortzaile eta zuzendari. Euskal Esnalea, Egan, Karmel eta Herria aldizkarietan ere idatzi zuen.
  
  - Joxe Joakin Mitxelena bertsolari oiartzuarra.
  - Pablo Sorozabal musikari eta orkestra-zuzendaria.
  
  - Maritxu Barriola, Emakume Abertzale Batzako kide eta euskal kulturaren eragilea.
  - Alberto Onaindia apaiz eta politikaria, Euzko Jaurlaritzako kontseilaria 36ko Gerra Zibilaren garaian.