1965

kronologia

1965

Madariaga, Txillardegi, Benito del Valle eta Irigarai ETAko fundatzaileak Frantziatik kanporatu zituzten.
Bilboko Herri Irratia, Xabier Peñaren gramatika-liburuari jarraiki, euskara ikasteko saioa emititzen hasi zen. Ikastaroa hasi eta bigarren egunean, Peñaren lana erosi nahi zutenek ilarak sortu zituzten irratiaren atarian eta hirugarren egunerako, 2.000ko tirada zuen gramatika-liburua agortu egin zen. Bi hilabeteren buruan Jon Oñatibiak "Método de euskera radiofónico / Euskera irrati bidez. Primer curso" plazaratu zuen eta liburu horretan oinarrituta, Donostiako Herri Irratiak Bilboko saioa errepikatu zuen udazkenean.
Radio Requeté-k "Navarra" izeneko euskarazko irratsaioa erantsi zion bere programazioari.

Juan Antonio Urbeltzen ekimenez, Argia euskal dantza-taldea sortu zen.
Euskal dantza-taldeak ugaltzen ari zirela ikusirik, Euskal Dantzarien Biltzarra sortu zen.
Txillardegik "Huntaz eta hartaz" saiakera idatzi zuen, Juan San Martinek "Eztenkadak", Jose Maria Satrustegik "Bordel bertsularia" eta Augustin Zubikaraik "Piñuetako madalenak" nobela. Bestalde, Eñaut Etxamendi kantari eta idazleak "Azken elurra" bere lehen eleberria plazaratu zuen eta Auspoa argitaletxeak Sebastian Salaberriaren "Neronek tirako nizkin" nobela saritu berria argitaratu zuen.

Marie Jeanne Minaberri idazle behenafarrak "Mokhor bat eta Mokhor bi" eta "Begietakoa" eta Piarres Larzabalek "Hila esposatu" antzerki-lanak idatzi zituzten.
Jarrai taldeak Ibsen-en "Andere Etxea" obra estreinatu zuen Iñaki Beobideren zuzendaritzapean. Bestalde, Larzabalen bi obra taularatu ziren: "Sarako Lorea" Urruñan eta "Iru ziren" Saran.
Arestiren "Beste mundukoak eta zoro bat" eskaini zen Donostian. Lan honekin, euskal teatro berria hasten zela esan zuen Xabier Lete aktore eta kritikari gazteak.

Mikel Laboak bere lehen disko txikia plazaratu zuen. "O Pello Pello", "Aurtxo txikia", "Bereterretxe" eta "Amonatxo" abesti herrikoiak bildu zituen bertan.
Idoia eta Loli bikoteak "Maitetxo", "Negu garra", "Itxas Mutila", "Oklahoma" eta "Jack de Minuit" abestiak biltzen zituen diskoa plazaratu zuen.
Rikardo Arregik euskal kazetari onenaren Lauxeta Saria irabazi zuen.
Gerediaga Kultur Elkarteak Durangoko Lehen Euskal Liburu eta Diskoaren Azoka antolatu zuen.
Nestor Basterretxeak eta Fernando Larrukertek "Pelotari" filma egin zuten.
Abenduaren 15ean lau dokumental euskarazko erakutsi zituzten Baionako Eskual Idazkaritzan, Gotzon Elortza bilbotarrarenak lauak. Lehenak Bilbo eta inguruak erakusten zituen, bigarrenak Avignon, hirugarrenak euskal nekazarien bizitza eta laugarren filmak Gernika.
Plazido Mujika idazle eta itzultzaileak "Diccionario castellano-vasco" hiztegia plazaratu zuen eta Aingeru Irigaraik "Modismos del Idioma Vasco".
Jose Migel Barandiaran euskaltzain oso izendatu zuten.
Banco de Bilbao-ko Markinako sukurtsalak diruzain lanposturako deialdia luzatu zuen. Iragarkiak zioenez, lanpostu horretarako euskaraz jakitea ezinbestekotzat jotzen zuten.

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa jokatu zen Donostiako Anoetan. Arozamena, Garmendia, Mugartegi, Nabarte, Uztapide, Xalbador, Mattin, Mitxelena, Lopategi eta Lazkao-Txiki lehiatu ziren final hartan, Uztapidek jantzi zuen txapela. Bigarren saria Lazkao-Txikik irabazi zuen.
Genaro Urrutia pintorea eta Salbatore Mitxelena Abendats idazlea hil ziren.