kronologia

1944

• Eskualduna aldizkari eskuindar eta elizkoia argitaratzea debekatu zuten, Bigarren Mundu-Gerran alemanen aldeko jarrera hartzeagatik. Eskualduna Louis Etxeberri diputatuak sortu zuen Baionan 1887an, Le Reveil Basque Pauen argitaratzen zen aldizkari elebidun, errepublikazale eta laikoari aurre egiteko. Le Reveil Basque 1894an desagertu zen eta Eskualduna izigarri indartu: Jean Hiriart-Urrutiren zuzendaritzapean, Ipar Euskal Herriko literatur lan ugari argitaratu ziren bertan. Eskualduna itxi eta denbora gutxira, alemaniarrak Ipar euskal Herritik erretiratu egin ziren.
• Bernard Etxeberri Milafrangako erretorea, Louis Dassance Uztaritzeko auzapeza, Leon Leon Uztaritzeko erretorea, Oxobi eta Piarres Lafittek Herria aldizkaria sortu zuten Baionan. Eskualduna aldizkari itxi berriaren hutsunea betetzera heldu zen.

• EAJk eta gudari izandakoek Euzko Naia erakundea sortu zuten klandestinitatean.
• Joan Garmendia Kortadik Frankoren diktadura garaian euskaltzaleen biltokia izango zen Begoña liburudenda zabaldu zuen Donostian.
• Joan Thalamas etnologoak Gernika kultur aldizkaria sortu zuen.

• Alberto Arrue erretratugilea hil zen.