Bilbo1967
Bilbo
Gabriel Aresti eta lapitz gorria
Euskal Harria eta beste 119 olerki aurkeztu ditu Gabriel Arestik Ministerio de Información y Turismo-k Bilbon duen Ordezkaritzako gelarik beltzenean, zentsurarenean. Hilabetean itzuli diote izkribua, goitik behera gorriz marraztua eta Ğdenegadoğ dioen zigilua azalean. Irakurle bi izan ditu liburuak. Lehen zentsorearen txostena serioa da, baina badu, zelan esan, gozotasun onartezin bat. Melange agertzen da, funtzionario kualifikatu batek inoiz egin behar ez lituzkeen iruzkinak egiten ditu:
Esta colección bilingüe de poesías, algunas de ellas francamente buenas, viene impregnada de un espíritu de "euskerismo" tan exagerado a veces, que lleva a la glorificación de separatistas como Aguirre...
Kristalezko oinez dabil, eta ihes egin dioten erreferentziak hobeto arakatuko dituen beste irakurle baten beharraz gaztigatzen du. Hamabost folioko lan batean egiten ditu proposamenak, zer atal kendu, zein aldatu.
Bigarrenak beltzago egin du lan. 157 orrialdetan egin dizkio oharrak Arestiren testuari. Bere iritziz, osoro kentzeko zatiak ditu batzuk, aldatuta konpon daitezkeenak besteak. Txostena ere landuagoa da lehenaren aldean. Ondo irakurri du. Primeran ulertu du liburua:
Escrito en un estilo surrealista y simbólico, todo el libro es canto de rebeldía política e inconformismo de la situación del País Vasco. Este se encuentra en terrible opresión y solo encuentra la palabra como arma de rebelión. Recuerda que Navarra, las provincias vascofrancesas son también vascas y deben unirse... Hace referencias despectivas al jefe del estado y en forma velada, llamándole Franfran y San Francisquito. Hace un uso irreverente de Jesucristo. Elogia al comunismo. No hay una página limpia de toda esta demagogia e irrespetuosidad
Hamaika joan-etorri egin du harrezkero Arestik Manuel Fragaren Ministeriora. Harat-honakoetan eta jatorrizkoaren berridazketan eman du udaberria. Halaxe doakio uda, harik eta abuztuaren 9an berri ona jaso duen arte:
El autor ha cumplido en líneas generales las tachaduras indicadas. Las restantes pierden su primer colorido y ya no hay nada legislativamente censurable.
Liburua argitaratzeko moduan dago. Zentsuratik proposatutako aldaketek mesede egin diote jatorrizko testuari. Ironia gainkarga ezarri diote "Hauxa izanen duk" bezalako poemei:
HAUXA
IZANEN DUK
Gauzak
galdu dira:
Basurtoko
Andra Potrodunak
eta
euskal
foruak.
Gauza
berriak gertatu dira:
Errekaldeberriko
Zubi Sikua
eta
ETA.
Joan
eta etorri.
Izan
ta desizan.
Eta noizean
behin
bazkal
ondoko lo-aldi samurregi bat
arrausi
bat,
nagiak.
Horrela egon da idatzia jatorrizkoa, ameto eman diezaioten aurkeztu duena. Bigarren zatia dagoen bezala utzita, ez da dudarik lehen partean egin dion aldaketarekin asko irabazi duela zentsurak azkenik onartu dion bertsioak:
Gauzak
galdu dira:
Basurtoko
Andra Potrodunak
eta
euskal
foruak.
Gauza
berriak gertatu dira:
Errekaldeberriko
Zubi Sikua
eta
Bilbao-Athletic.