Piztu Ezazu Argia 970x90

Laborarien haziak vs industriarenak

2014-04-16

Unai Brea

Vía Campesinak, 73 herrialdetako laborariak biltzen dituen elkarteak, hazien defentsa egiteko deia egin du Nekazarien Borrokaren Nazioarteko Egunean (apirilaren 17a). Zehazki, nekazariek erabiltzen dituzten hazien defentsa aldarrikatu dute. “Haziak elikadura burujabetzaren funtsezko oinarrietako bat dira”, gogorarazi dute, “elikadurarekin zerikusia daukan ia guztia haien araberakoa baita”.

XIII. mendeko burdinolan XXI.eko kupela

Irungo Meaka auzoan, izen berdinez ezagutzen den errekaren bazterrean, 1200. urtera salto egin dugu, Ola sagardotegian sartu eta hari pegatuta dagoen Erdi Aroko burdinolaren dimentsioei begira: Arantzateko burdinola. Oraindik belztuta kontserbatzen dituen hiru metro zabalerako kareharrizko hormetatik barrena, presatik burdinolaraino ailegatzen zen ur korrontea sentitu daiteke.

Bertako produktuak sustatzeko akordioa egin dute lehen sektoreak eta Eusko Jaurlaritzak

2014-04-09

Urko Apaolaza

Landa eta itsas eremuko eragileek eta Eusko Jaurlaritzak akordioa sinatu dute jendarteko kontsumo ohiturak aldatu eta lehen sektorea indartzeko helburuz. Nirea egitasmoaren aurkezpenean ez dute ekintza zehatzik azaldu; atxikimenduak eta konpromisoak lortu nahi dituzte.

Euskal Herrian agroekologia bultzatzeko identifikatzailea sortuko du EHKOlektiboak

2014-04-09

Urko Apaolaza

Juridikoki egituratu dela jakinarazi du agroekologiaren inguruan lanean urteak daramatzan EHKOlektiboak. Lekornen izango du egoitza nagusia eta Euskal Herri osoko laborariak batu nahi ditu proiektuan.

Patrick Larrondo, Biriatun baratzezain: "Galdea bozka paperarekin adierazten bada, bai laborantxa atxikiko da hemen"

2014-03-31

Laborari

Patrick Larrondo Biriatun ari da baratzezain, autopistaren eta etxebizitzen artean. Duela zazpi urte hasia, hurbileko salmenta egiten du, Hendaiako bi azokatan eta herri horretako AMAP batean. Lurraren espekulazioa da eskualde honetako nekazaritzaren arazo gogorrenetako bat, nahiz eta bertako biztanleek hurbileko eta kalitatezko produktuak eskaten dituzten.

Bazkaldu al dezake sagardotegian begetarianoak?

Haragijaleen munduan menu begetarianoa dastatzeko aukera, horixe da Iparragirre sagardotegiak Hernaniko Osinaga auzoan (Gipuzkoa) eskaintzen duena. Beno, hori eta sagastien ondo-ondotik AHTko obren bisitatxoa, zulo sakonez eta hormigoizko pareta sendoz edertutako paisaia. Baina itxaron, zer zen menu begetarianoaren kontu hori?

Zigor ezazue pozoirik nahi ez duen ardogile intsumitu hori

Joan den otsailaren 24an epaitu dute Emmanuel Giboulot mahastizain eta ardogilea Frantziako Dijonen, uko egin diolako bere lurretan zabaltzeari agintariek derrigorrezkotzat jo duten intsektizida. Prokuradoreak hasierako eskaria  –sei hilabete espetxean eta 30.000 euroko isuna– 1.000 euroraino jaitsi duen arren, arazoa ez da sendatu.

Donostiako Baratze Parkean, nekazaritza ekologikoan aritzeko 160 lursail

2014-03-21

ARGIA

Kutxa Ekoguneko Baratze Parkea inauguratu dute Donostian. Nekazaritza ekologikoa ardatz, hainbat ekimen egingo da bertan: tailerrak, ikastaroak, bisita gidatuak eta abar.

Bost ebidentzia zientifiko transgeniko eta pestiziden kalteez

2014-03-19

Ane Lusarreta

Transgenikoen eztabaidan, haien aldekoek argudiatu ohi dute ez dagoela ebidentzia zientifikorik frogatzeko genetikoki aldatutako gaiak osasunerako kaltegarriak direla. Bost ikerketak ebidentzia zientifiko horiek erakutsi dituzte. Transgenikoen eta haiekin lotutako pestiziden arriskuak benetakoak direla frogatu eta laborantza organikoaren abantailak nabarmendu dituzte.

Lur eta etxebizitzaren arazoa bozetako agendan txertatzeko eskaera

2014-03-18

ARGIA

Lurraren eta etxebizitzaren arazoari heltzeko eskatu diete Lurra eta Etxebizitza kolektiboko kideek herriko etxeei, hilaren 23 eta 30eko bozen atarian. "Gaia gizarteratu nahi dugu, herritarrak sentsibilizatu", azaldu dute Lore Goienetxe kolektiboko kideak eta Marie Christine Elizondo laborariak.

Kalean ere txotx egiteko aukera badago

Legorretan (Gipuzkoa) ezagun da Aulia sagardotegia. Herrian bertan, kale izkina batean topatuko dugu, etxe bateko azpiko solairuan. Urteak daramatza jendeari irekita, nahiz eta orain hiru bat urte jabez aldatu zen. Ikaztegietako (Gipuzkoa) Begiristain sagardotegiko Iñaki Begiristain semeak erosi zuen, lehendik 37 urtez Auliakoek aurrera atera zutena.

Maritxu Castillon: "Lan molde biologikoek besteeri ere aterabideak ekartzen dituzte”

2014-03-12

Laborari

Maritxu Castillon Eskiulan (Biarnoko herri euskalduna) ari da laborari Henri senarrarekin. Haragitarako ardiak eta Akitaniako blondak, ekologikoan. Beren mozkin guztiak zuzeneko salmentan komertzializatzen dituzte. Biharko Lurraren Elkarteko (BLE) lehendakaria da Maritxu.

Presidenta, mutikoa eta zezen gorria!

Hamalau urteko mutiko gazte bat zen. Itxurari fidatu behar balitz, ez zuen arras erne erne haietarik iduri. Euritako jauntziak zituen, gure kanpañetan ardura soinean dauzkagun zira berde horietarik. Eta kanpotik sartu berria zen mutil gaizoa, busti bustia sokatik segitzen zitzaion zezen gorri ilun alimale hura bezalaxe!

Ezaugarri bereziak ditu Euskal Herriko mahastigintzak

“Baserriko ardoa” edo “baserrian egiten den ardoa” omen da txakolin hitzaren esanahia. Edari honen ekoizpen prozesuan Euskal Herriko mahastigintzak dituen ezaugarri bereziak ezagutu nahi izan ditugu, eta Getariara gerturatu gara horretarako.

Thomas Erguy (Biharko Laborantzaren Elkartea): "Transgenikoen ordez, agronomia!"

2014-03-04

Laborari

2007tik 2011ra bitartean Akitanian egindako esperimentu batek erakuts dezake laborantzan bateraezinak direla elkarren ondoan lantzea batetik berezko landareak eta bestetik genetikoki eraldatutakoak (OGM). Ikerlan hori burutua du INRA (Institut National de la Recherche Agronomique) erakunde ofizialak, Réseau de Semences Paysannes, Agro Bio Périgord et Bio d’Aquitaine elkarteekin elkarlanean. Orain laborarien elkarteok eskatzen dute ikerlanaren emaitzak argitaratu eta landu daitezela gehiago. Baina INRAk ez du urratsik egiten.

Arraina kontsumitzea, norentzat da onuragarri?

2014-03-04

Ane Lusarreta

Arraina jatea osasungarria dela uste zabala da. Zer eragin du, ordea, ingurumenean? Eta itsas espezieetan? Eta komunitate lokaletan? Nor da arrainaren kontsumo igoerarekin onurak lortzen dituena?

Ekologikoak salmenta handia ez, baina kalitatezkoa bai

Sagardo ekologikoa elaboratzen dute sagardozale batzuek, kalitatea helburu. Modu ezberdinean funtzionatzen duten horietako bi ekoizle ekarri ditugu hona: Zeraingo Oiharte sagardotegia, txotxean irekitzen dituen kupel eta guzti, eta Gizaburuagako Laneko kooperatiba, sagardoa zuzenean botilaratu eta salmentara daramana.

Naturarekin harremanean

Goiko-Lastolan (Hernani) baserri estiloko bizimodua mantentzea dute helburu, eta sagardotegia izaki, kanpotik datorrenarentzat ere irekita dago txotx garaian; aukera ematen dio naturarekin harremanetan jartzeko. Ez da etxean abere batzuk izatearen modukoa, baina ordu batzuez naturari lotzeko beta ematen dio bezeroari.

EBn Pioneer-en arto transgenikoa landatzeko bidea zabaldu da

2014-02-12

ARGIA

Europako Batzordea prest dago arto transgenikoa Europako lurretan landatzea baimentzeko, hemeretzi estatu kidek erabaki horren aurka bozkatu badute ere.

Laborariek mobilizazioekin erantzun diote Frantziako Gobernuaren behi-laguntzen erreformari

2014-02-11

ARGIA

Astelehen goizean 200 abeltzain baino gehiago elkartu ziren Ipar Euskal Herriko hainbat herritan lege erreforma berriagatik ehunka etxalde diru-laguntzarik gabe geratzeko duten arriskua salatzeko. Euskal Herriko Laborarien Batasunak (ELB) eta Confederation Paysannek mobilizazioa deitu zuten.

Trikuharri eta saroiak ere Larre-Gain sagardotegiko menuan

Ingurunea bisitatuz sagardoaren kultura ezagutzea. Eskaintza hori zabaldu du iragan udazkenean Hernaniko Larre-Gain sagardotegiak, Gipuzkoako Parketxe Sarea (GPS) Fundazioarekin elkarlanean. Aiako Harriak parke naturalaren ateetan kokatzen da sagardotegia, eta inguruan daukan kultur paisaia aberatsa aprobetxatu dute.

"Konkista asko egin ditugu baina emakumeok borroka asko dugu egiteko"

2014eko otsailean Brasilgo Lurrik Gabeko Nekazarien mugimenduaren (MST) VI. kongresu nazionala ospatuko da Brasilian.

Jean-Marie Ozafrainek aurkeztu du Aldudeko 'Belaun' esne kooperatiba berria

2013-12-19

Laborari

Centrale Laitiere du Pays Basque (CLPB) kooperatibako esnetegi berria eraikia da Alduden, Belaunen parean. Urte hastapeneko, tresneria prest izanen da lehen entseguen egiten hasteko. Obrak denbora gutiz eraman dira, koperatifaren egoerak proietuaren gauzatzea behartzen baitzuen. Orroit gira, ardi esne sailan, azken urte hautean izan kalapitak, gasnategi gehienek errefusatzen zutela tokiko esne hunen erostea, ainitzek kanpoko esneari lekua uzten ziotelarik aldiz.

Ipar Euskal Herriko ehunka etxalde laguntzarik gabe geratzeko arriskuan

2013-12-19

ARGIA

Euskal Herriko Laborarien Batasunak (ELB) salatu du Ipar Euskal Herria eta Biarnoan 700 etxalde –behi etxaldeen %16– laguntzetatik kanpo gera daitezkeela, Europa mailan negoziatzen ari diren PAC edo Nekazaritzako Politika Komunaren harira Frantziako Gobernuak proposatuko duelako 10 behi baino gutxiago dauzkatenak laguntzen eskematik kanpo lagatzea.

Arnaud Abbadie: "Herriek aski lan badute bizitzen, holako neurriekin hustuko dira segur"

2013-12-04

Laborari

Arnaud Abbadie laborari ari da Amorotze-Zokotzen. Haragitarako behiak hazten ditu eta barazkiak lantzen, Angeluko azokan saltzen dituena. Herriko alkate ere bada eta berrikitan parte hartu du PAC legeak nekazari txikiei ezarri nahi dien bazterketaren kontrako protestan.

Familiako laborantza ospatuko dugu 2014an

Heldu den urtean familiako laborantza ospatuko da mundu guzian. Aspaldixkoan ONG askok eskatzen zuten, eta azkenean ONU mundu mailako erakunde nagusiak onartu du 2014-ko urtaldea familiako laborantzarena izanen dela.

Zazpi lurraldeetako laborantza biologikoa uztartu nahi dute asteburuan Maulen

2013-11-22

Laborari

Larunbat honetan, azaroak 23, Zuberoako Irabarnen EHKOlektiboaren bilkura nagusia burutuko dute, erabakitzeko nola lotu egitura batean Euskal Herri osoan nekazaritza ekologiko/biologikoa egiten duten laborariak. Azken bi urteotan gaia jorratu dute BLE, BioLur, Bionekazaritza, Landare, Lurreko, Lur Bizia eta ENEEK elkarteen artean. Zapatuan aurrera begirako urratsak erabakiko dituzte.

Bretainiatik 2. ikasgeia

Bretainia eta bretuak maite dütügü, batetik minoria nazional ükatü bat direlakoz, eüskaldünak bezala, bestetik laborantxa berrian aitzindari agertü zirelakoz düala mente erdi bat. Itsasoz halaber, ezagünak dira bi popülüen arteko harremanak, hala nola arrantzaleen artekoak. Gaüza baikor horik ez dütügü ahaztekoak. Haatik sentimentü honak ez gütü ez ütsütü behar, bereziki Bretainia Frantziako gobernüaren aitzi jeikarazten düan memento gogor hontan.

ELB sindikatuak salatu du diru-laguntzak soilik abeltzain handientzat direla

Ipar Euskal Herriko abeltzainen ELB sindikatuak salatu du FNSEA sindikatuak diru-laguntzak abeltzain handiei baino ez dizkiela eman nahi.

Azken hiru egunak Errigoraren saskia eskatzeko

Errigoraren “Nafar hegoaldeko uzta, euskarari puzka” kainpaina azken txanpan sartu da, eta sustatzaileak ohar bat kaleratu du, oraindik saskirik eskatu ez duena banaketa punturen batera hurbiltzera animatzeko asmoz.
Multimedia

2013-12-02  |  Lehen sektorea

Laborantza Xiberoan

Zuberoako laborari gazteei buruzko bideo-erreportajea.

2013-11-18  |  Lehen sektorea

Elikagaien subirotasuna, arazo zahar bati emaniko erantzun berria

Euskal Estatuari bidea zabaltzen liburu bilduma konpartitu eta sakontzeko, Laudion 2013ko maiatzaren 25ean "Euskal Estatua eta lurraldea"ren inguruan izandako mintegia. Iturria: Ipar Hegoa Fundazioa

2013-10-18  |  Lehen sektorea

Ikazkin baten historia

2009ko dokumental honek ikazkin izandako Azentzio Aierbe ataundarraren historia biltzen du. Egur-ikatza egiten lan egin zuen azkenetarikoa izan zen Aierbe. Gromazek ETBrentzat eta Ataungo Udalarentzat ekoitzia Zuzendaritza eta gidoia: Eduardo Llorente Errealizazioa: Aitor...

2013-10-07  |  Lehen sektorea

Azpeitiko Azoka Herritik ekimena

Azpeitian egin berri dute Azoka Herritik ekimenari buruzko bideo erreportajea duzue ikusgai. Azoka Herritik ekimenak herriko sektoreak batu eta kontsumo eredu berri bat bultzatzea du helburu. Bertakoek ekoitzia, herrian kontsumitu dadin.

2013-09-13  |  Lehen sektorea

Galerna, infernua itsasoan 1912-2012

1912an, Bermeo, Ondarroa, Elantxobe eta Lekeitioko143 arrantzaleren heriotza ekarri zuen galerna izugarriari buruzko dokumentala. Ekoizpena: Pausoka Zuzendaria: Jabi Elortegi Iturria: EiTB Nahieran  

2013-07-19  |  Lehen sektorea

Nekazari gazteak

Ez dira asko haien bizi eredua lurraren baitan kokatzen duten gazteak. Pauso hori emana dutenek edo ematen ari direnek, baina, argi dute lurra dela oraina eta etorkizuna. Elikadura subirautzaren bidean eta ekoizpen eredu agroekologikoa sustatzeko, ezinbestekotzat jotzen dute gazteak...

2013-07-05  |  Lehen sektorea

Arditan

Enrike artzainak, lanetik erretiratua, 13 urte zituenetik lanean dihardu. Zuzendaria eta ekoizlea: Egoi Markaida Argazki zuzendaria: Urko Sanchez Ekoizpen exekutiboa: Alexander G. de Bikuña www.marmokafilms.com Iturria: EiTB Nahieran

2013-07-02  |  Lehen sektorea

Zuberoan, lekuko egurra baliatuz

Kanaldudek egindako bideoa: "Xiberoko herri elkargoak gogoeta bat darama lekuko egurra erabili nahian berogailu ezberdinentzat. Informazio bilkura bat antolatu du partaide ezberdinak gomitatuz : laborariak, Mendikoa laborarien kooperatiba, CUMAk, Ossau Irati sormarkaz arduratzen den...

2012-11-16  |  Lehen sektorea

Percebeiros

Krisiak gogor jo du Galizian. Geroz eta langabe gehiago daude, eta horren aurrean jende askok ilegalki lanpernak biltzeari ekin dio. Profesionalei kalte ekonomikoak sortzez gain, lan honek berezko dituen arriskuei aurre egiteko ezinbesteko formakuntzaren gabeziak ezbeharrak handitu ditu.

2012-10-26  |  Lehen sektorea

Itxaso Compañon

(Lantziego, 1984) Jaioterrian egin zituen lehen ikasketak, eta Lapuebla Labarkako Assa Ikastolan batxilergoa. Andoaingo Bideo eta Zine Eskolan izena eman eta egin zituen han bi urteko ikasketak, eta handik Bartzelonara jo zuen, postprodukzioa lantzeko asmotan. 2005ean, Lurdes Arrieta amaren...

2012-09-18  |  Lehen sektorea

Sare mingarriak: Euskal atunontzien inpaktu sozio-ekologikoak Ozeano Indikoan

Mendebaldeko Ozeano Indikoan aritzen den arrantza-flota nagusietako bat euskal atunontziena da. Gaur egun euskal atunontzientzat negoziorako gune nagusietako bat da. Hala ere, arrantza mota honen albo-kalteak ez dira nolanahikoak. Marrazoen eta beste espezie batzuen nahigabeko harrapaketa,...

2012-07-20  |  Lehen sektorea

Arrapitz: laborantza munduko sarearen istorioa

Hogei urte ospatzen ditu aurten (2011) federazioak eta paradaz bali, duela hogei urte mahain beraren inguruan bildu ziren zazpi elkarteak presentatuak dira. Zerendako elgarretaratu? zer laguntza ekarri? eta orohar federazioaren helburuak eta hogei urtez ereman lan ildo nagusienak zehaztuak...

2012-06-01  |  Lehen sektorea

Eric Gueret

1965eko irailaren 24an sortu zen Suresnes-en (Frantzia). Parisko Louis Lumière eskola ospetsuan egin zituen zine ikasketak, eta geroztik etenik gabe dihardu gai sozial, ekonomiko, politiko eta ekologikoen inguruko dokumentalak eta filmak egiten. Horren adibide dira, sabela korapilatzen...

2012-03-23  |  Lehen sektorea

Gure lurra, gure etorkizuna

Bizilur eta EHNE Bizkaiak elkarlanean dokumentala sortu dute Euskal Herriko baserritarrekin eta nazioartean elikadura burujabetzaren alde lanean ari diren nekazari eta ekintzaileekin egindako elkarrizketak bilduz.

2011-12-12  |  Lehen sektorea

Laborariak beharrezkoak ote dira?

2011ko azaroan Biarritzeko Lurrama aretoan grabatutako eztabaida. Egilea: Kanaldude

2011-06-15  |  Lehen sektorea

Mahastizaintzaren krisia, ardo ekologikoaren aukera

Mahats ekoizpenak behera egin du baina mahats kiloa gero eta gutxiago ordaintzen dute ardogile handiek. Upategi handiak krisiaren izenean probetxu ekonomikoaren bila ari diren bitartean, zenbait produktore txiki ardo ekologikoa eta salmenta zuzenaren bidea urratzen ari dira.

2011-06-07  |  Lehen sektorea

José Bové:" Demokrazia berrasmatu behar da"

José Bové globalizazio alternatiboaren aldeko munduko pertsonaiarik ospetsuenetakoa da. Frantziako nekazaritza-sindikalismoan hasita, desobedientzia zibileko ekimenei esker lortu du ospea, batik bat laster janaren kontra egindakoen ondorioz. Berarekin izan gara Bruselako bere...

2011-06-01  |  Lehen sektorea

Somaliako piratak, osatu gabeko istorioa

Zeintzuk dira piratak? Komunikabideek pirata moduan aurkezten dizkigutenak ala beste herrialde batzuetan hango aberastasuna gupida barik ustiatzen dutenak, behin eta berriro? Arrantzatik bizitzeko zer aukera geratzen zaie somaliarrei? Militarizazioa al da aterabidea? Telebistan eskeintzen...

2010-11-09  |  Lehen sektorea

"Motxo"ren istripua, egunez egun

Baleike.com Zumaiako herri komunikabideak ostegun goizean hasi eta larunbat eguerdira arte grabatutako bideo irudiekin gertaeren egunez eguneko pelikula osatu dute.

2010-09-30  |  Lehen sektorea

Janari ekologikoa etxez etxe

Salgai duten janari ekologikoaren berri Internet bidez ematen dute Amaia Irazusta eta Juan Urkizuk. Etxez etxe egiten dute banaketa. Urola Kostako herri askotako bezeroek erosten dute, eta beste eskualde batzuetara zabaltzen ari dira.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys