PuntuEus

“Bortxaketa zentzagarria”, Hegoafrikako biolentzia lesbofoboaren eskandalua

2014-01-08

ARGIA

Lesbianak heterosexual bihurtzera derrigortzea da “bortxaketa zentzagarria”-ren helburua eta 2000. hamarkadaren hasieratik ugaritzen ari dira mota horretako erasoak Hegoafrikan, The Independent egunkariak argitaratu duenez.

Mandela eta gure apartheid partikularra

2013-12-22

Juan Mari Arregi

Nelson Mandelaren heriotzak mundu osoko egunkarietan orrialde ugari eta telebista kateetan minutu asko hartu zituen. Ikusi dugu politikari eta gobernu askoren zinismo eta hipokresia ikaragarria izan dela, Mandelaren jokabidearen guztiz kontrakoarekin, bere irudia bereganatu nahi izan baitute....

Ifrentzua eta aurkia

Sinbolo guztiak dira manipulagarriak, baina batzuk gehiago besteak baino. Che Guevarak gazte matxinatuen ikurra izaten jarraitzen du, halaber, modako arropen apaingarri. Mandelaren laudorioak goiko zeruraino iritsi diren unean Leninen estatua lurreratu eta txikitu dute eskuineko manifestariek...

Ehortzi dute Mandela jaioterrian

2013-12-16

ARGIA

Ehortzi dute Nelson Mandela, Hegoafrikako lehen presidente demokratikoa. Qunu jaioterrian izan da, estatu hileta baten ostean.

Sinbolo hilezkorra

2013-12-15

Lander Arbelaitz

Nelson Rolihlahla Mandela hegoafrikarraren heriotzak bost kontinenteetako herritarren arreta bereganatu du. Apartheidaren aurka borrokatzeagatik 27 urte kartzelan egin ostean, herrialdeko lehen presidente beltz eta demokratikoa izatera heldu zen. XX. mendeko ikono nagusietakoa, bere izena erresistentzia, duintasuna eta berradiskidetasunarekin lotzen da.

Ifrentzua eta aurkia

Sinbolo guztiak dira manipulagarriak, baina batzuk gehiago besteak baino. Che Guevarak gazte matxinatuen ikurra izaten jarraitzen du, halaber, modako arropen apaingarri. Mandelaren laudorioak goiko zeruraino iritsi diren unean Leninen estatua lurreratu eta txikitu dute eskuineko manifestariek Ukrainan.

Izan zen behin…

2013-12-09

Estitxu Eizagirre

Mandelaren bizitza bada aski ipuin ederra gauetarako. Beltzen Hegoafrikara joandako zuriak, zapalkuntza, heriotza, ume beltzentzako eta aparte txurientzako eskolak, borroka, kartzela, eta boterera iritsitakoan…

Nelson Mandela hil da

2013-12-06

ARGIA

Hegoafrikako lehenengo presidente beltza izan zen Mandela eta apartheidaren aurkako ikur nagusia. Atzo hil zen 95 urte zituela, Johannesburgoko bere etxean senideek inguratuta. Estatu hileta abenduaren 15ean egingo dute.

80.000 urre meatzari greba mugagabean Hegoafrikan

Asteartetik greba mugagabean dira Hegoafrikako urre meatzariak. Meatzarien Sindikatu Nazionala (NUM ingelesezko sigletan) %10eko soldata igoera eskatzen ari da orain, hasiera batean eskatzen hasi zen %60ko igoeratik behera. Enpresek %6ko soldata igoera eskaintzen diete, eta 80.000 langile inguru dira greban daudenak.

Mandela osasun egoera kritikoan

2013-06-24

ARGIA

Nelson Mandelaren osasun egoera makurrak mundu mailako kezka eta ikusmina sortu du. Herrialdeko presidentetzak iragarri du igande arratsaldean Mandelaren egoera kritikoa dela eta medikuak beren eskuetan den guztia egiten ari direla.

Nelson Mandelari "joaten uzteko" garaia

2013-06-10

Lander Arretxea

Nelson Mandela ospitalean dago beste behin,  biriketako infekzioa dela eta. Azken urtean hainbat aldiz ospitalizatu badute ere, 94 urteko liderraren gertukoen erreakzioek oso egoera larrian dagoela iradokitzen dute.

Istiluak berriz ere Hegoafrikako meategietan

2013-06-05

Lander Arretxea

Pasa den asteartean greba hasi zuten 1000 meatzari kaleratu ditu Glencore Xstrata multinazionalak. Meatzari batek goi-kargu baten erasoa salatzearekin batera hasi zen lanuztea. Hegoafrika iparraldeko hiru meategitan izan du eragina. Christopher Tsatsawane enpresaren bozeramailearen hitzetan, “legez kanpoko greban” eta “istiluak” sortzen ari ziren langileak.

Israeli boikot egingo diola adierazi du ANC Hegoafrikako alderdi bozkatuenak

2012-12-21

Josu Urtubia

Israelek palestinar herria zapaltzen duela adierazi du ANCk eta bat egin du Boycot, Divestment and Sanctions (BDS) plataformarekin.

Nelson Mandelak bigarren gaua egin du ospitalean

2012-12-10

Lander Arbelaitz

Hegoafrikako presidente ohi Nelson Mandela "ongi dago" medikuek hedabideei adierazi dietenez. Larunbatean eraman zuten Pretoriako ospitalera eta bigarren gaua egin du bertan. Mandelak 94 urte ditu eta presidentetzaren bozeramaile Mac Maharaj-ek adierazi du ez dagoela alarmarako arrazoirik. "Madibaren (Mandelaren klan izena) osasun arazoak merkatuetako prezio mugimenduak bezala jorratzea ekidin nahi dugu", adierazi dio BBCri Maharaj-ek. 

Esku zuriak kanpora Hegoafrikatik

2012-09-23

Amaia Lasa Alegria

Joan zen abuztuaren 16an albiste izugarri bat zabaldu zuten albistegi guztiek, gupidarik gabeko eguzki ahaltsu batek mantentzen gintuen lozorrotik esnaraziz: Hegoafrikako poliziak bertako 34 meatzari hil zituela aipatzen zuen berri izugarri hark. Albistearekin batera eskaini ziguten bideoan...

45 lagun hil ondoren, amaitu da Hegoafrikako meatzarien greba

2012-09-19

Marikana probintziako (Hegoafrika) Lonmnin platino meatzean greban zeuden langileek ostegunean ekingo diote beharrari ostera ere, atzo nagusiekin akordioa lortu ostean. Abuztu hasieran hasi zuten greba eta polizia meatzariei tiroka agertzen ziren irudien ondorioz, mundu osoan egin da ezagun. 45 lagun hil dituzte protestetan.

Hegoafrika eta fantasma mexikarra

2012-08-24

John Carlin

Hegoafrikarren haserrea eta Afrikako Kongresu Nazionalaren Gobernua kontrola galtzen ari dela erakusten du Marikanako meatzarien altxamenduak John Carlinen ustez. Asteburuan izango dira ehorzketak eta tentsio soziala eta ezinegona herrialde osoan zabaltzen ari direla dio Sudáfrica y el fantasma mexicano artikuluan, El Paísen. Zenbait pasarte hautatu eta euskaratu ditugu.

Hegoafrikan 30 meatzari hil ditu poliziak tiroz

2012-08-17

Hegoafrikan, platino-meatze batean protesta egiten ari ziren dozenaka langile hil zituen atzo armadak tiroz. Polizia iturrien arabera, 30 bat lagun hil dituzte. Irudiak gogorrak dira:

"Egia da berradiskidetzarako bidea"

2012-04-30

Lander Arbelaitz

Izenburuko esaldia hautatu zuten Hegoafrikako Egiaren eta Berradiskidetzearen Batzordearen lelo, honek 1995ean ibilbidea hasi zuenean. Gerora, komisio hau bakegintzan aditu direnek lehen mailako erreferentzia hartu dute. Ez zen hau izan halere munduan antolatutako halako komisio bakarra, ezta lehena ere, guztira hogeita hamar bat egin baitira orain arte nolabaiteko giza eskubideen bortxaketa sistematiko bat bizi izan duten herrialde batzuetan. Azkena Brasilen, joan den urriaren 29an Senatuak Egiaren Batzordea eratzea onartu baitu 1964 eta 1985 bitarteko diktaduran egindako gehiegikeriak ikertzeko.

Orain arte aurkitutako dinosauro zaharrenen aztarnak agertu dira Hegoafrikan

2012-01-24

Nazioarteko ikertzaile talde batek orain arte aurkitu diren fosil zaharrenak aurkitu ditu Hegoafrikan. Massospondylus espezieko dinosauruen hamar kabi atera dituzte lurrazpitik eta arrautzak, enbrioiak eta aztarnak azaldu dira. 

Hegoafrikako ANC alderdiak 100 urte bete ditu

2012-01-09

Lander Arbelaitz

Asko aldatu da Hegoafrika 1912an beltzen eskubideen alde lan egingo zuen Afrikako Kongresu Nazionala (ANC laburduraz) sortu zutenetik. Nelson Mandelaren ANC mundu mailako askapen mugimenduentzat erreferente izan da urte luzez. Demokraziara eta bizikidetza baketsurako trantsizio eredugarritzat hartu izan da alderdi horrek bere herrian gidatutakoa. Atzo bete zituen 100 urte alderdiak.

Hedabideak Mandelaren etxea zelatatzen ari direla salatu dute, heriotzaz informatzeko

2011-12-16

Mandela zelatatua titular nagusia azalean zuela kaleratu zen atzo Times of South Africa egunkaria. Bertan salatzen zuten Associated Press eta Reuters berri agentziek gutxienez hiru CCTV kamera jarri zituztela Nelson Mandelaren etxe inguruetan, haren heriotza hurbil egon litekeen garaiotan. Erreportajean poliziak salatu du zelatatzea familiaren baimenik gabe egin dutela. Egun 93 urte ditu Mandelak eta osasun egoera ahulean dago azken urteotan.

Adostasunik gabe hasi da Hegoafrikan aldaketa klimatikoaren goi bilera

2011-11-29

Kiotoko protokoloaren inguruko eztabaida izango da, gaur hasita Durbanen (Hegoafrikan) egingo den aldaketa klimatikoaren inguruko goi bileraren ardatza. Eztabaida luzeak aurreikusten dituzte adituek, AEB eta Txinako gobernuek dituzten jarrera itxiak aintzat hartuta; bi herrialde hauek Kioto berriari buruzko eztabaida 2015. urtera arte atzeratzeko saiakeran dabiltza.

Apartheidaren aurkako borrokaren sinboloetako bat hil da

2011-06-06

Albertina Sisulu, arrazakeriaren aurka borroka egin zuen emakumea, pasa den ostegunean hil zen. Hego Afrikan giza eskubideen aldeko borrokan jarrera aktiboa izan zuen Sisuluk eta Apartheidaren aurkako momentu garrantzitsuenetan parte hartu zuen. Nelson Mandelaren lagun Walter Sisuluren emaztea zen eta lehen gobernu demokratikoko kide izan zen. Gobernu arrazistaren zapalketa jasan zuen eta “demokrazia parte hartzailea" eskatu zuen. Gaur egungo Hego Afrikako Estatu buru Jacob Zumak azaldu du “nazioaren ama" dela, "Hego Afrika demokratikoko lider eta sortzaileak aholkatu, hezi eta hazi dituelako".

"Soluzioa badago Euskal Herrian"

2010-08-01

Lander Arbelaitz

Apartheidaren gobernuaren negoziatzaile gorena izan zen Roelf Meyer eta paper garrantzitsua jokatu zuen herrialdeko zurien pentsamendu eta jarrera aldaketan. Oraindik ere batzuek traidore deitzen diote, baina ez zaio axola. Trantsizio baketsua zen helburua, eta lortu zuten. Ondoren, Nelson Mandelaren ministro izan zen. Johannesburgoko bere bulegoko ateak ireki dizkigu.

Roelf Meyer: "Soluzioa badago Euskal Herrian"

2010-08-01

Lander Arbelaitz

Apartheidaren gobernuaren negoziatzaile gorena izan zen Roelf Meyer eta paper garrantzitsua jokatu zuen herrialdeko zurien pentsamendu eta jarrera aldaketan. Oraindik ere batzuek traidore deitzen diote, baina ez zaio axola. Trantsizio baketsua zen helburua, eta lortu zuten. Ondoren, Nelson Mandelaren ministro izan zen. Johannesburgoko bere bulegoko ateak ireki dizkigu.
Hegoafrika  | 

"Askatasuna ez da zapalduarentzat bakarrik, zapaltzailearentzat ere bada"

2010-07-25

Lander Arbelaitz

“Hasieratik ikusi nuen Mac arazo txiki bat izango zela guretzat kartzelan. Gogorra zen, zaindariei erantzun egiten zien, azkarregia zen, beti punta atera behar, argumentatiboegia, ez zizun puntu batean ere etsiko nahiz eta eztabaida aspalditik irabazia izan. Bere onerako, inteligenteegia zen”. Mandelaren hitzak dira Maharaj-en Shades of difference (Ezberdintasunaren ñabardurak) liburuko hitzaurrean. Pretorian, Presidentzian duen bulegoan hartu gaitu Hegoafrikako gatazkako sinboloetako bat izan den Afrikako Kongresu Nazionaleko (ANC) kide historikoak.

"Euskal Herrira bakea ekartzen laguntzen badut, nazioarteari diogun zorraren zati bat kitatuko dut"

2010-07-18

Lander Arbelaitz

Zuria izan arren, Hegoafrikan apartheidaren aurka urteak egin zituen borrokan, abokatu gisa. Behin demokrazia lortuta, etsai zaharrekin berradiskidetu da Brian Currin. Orain, urteetan bildutako esperientzia nazioarteko beste gatazka batzuk konpontzen laguntzeko erabiltzen du. Johannesburgoko bere bulegoan hartu gaitu Euskal Herrian gauetik goizera ezagun egin den abokatuak.

Hegoafrikarren finala (Diaporama)

2010-07-12

Lander Arbelaitz

Hainbeste denbora honen zain, eta azkenean amaitu zaie Munduko Kopa hegoafrikarrei. Astelehenean berriz ere ikasleak eskolara itzuliko dira (sei asteko oporrak izan dituzte Munduko Kopagatik) eta langileak lantegietara. Munduko Kopa hau amets bat bezala izan da, eta horren lekuko gaur gauean finala ikusten bildu garen milaka pertsonak.

Bakearen irribarrea

2010-07-11

Lander Arbelaitz

Hegoafrikako arrazen arteko harremana zuzena da guztiz; areago, lagunkoia kasu askotan. Demokrazia ezarri eta hamasei urtera, salbuespenak salbuespen, hegoafrikarren koloreak galdu egin du denbora luzean izan zuen garrantzia eta badirudi herritarrak ohitu egin direla ezaugarri horri erreparatu gabe bizitzera. Iraganeko zauriak itxita, erronka berriak dituzte orain.
INFORMAZIO OROKORRA

Hegoafrika Afrika hegoaldeko muturreko estatua da, Atlantiko eta Indiar ozeanoen artean kokatua. Mugakide ditu Namibia, Botswana, Zimbawe, Mozambike eta Swazilandia. Lesotho estatu txikia guztiz inguratzen du Hegoafrikak. Hiru hiriburu ditu: Lurmutur Hiria (legegilea), Pretoria (administratiboa) eta Bloemfontein (judiziala). Hala ere, hiri pupulatuena Johannesburg da.

Hegoafrikan Apartheid erregimenetik demokraziara egindako trantsizioa mundu mailan eredugarritzat hartzen da. 27 urte kartzelan egin ostean, Nelson Mandela hautatu zuten presidente 1994an eta Egiaren eta Berradiskidetasunaren Komisio bat arduratu zen herrialde osoan egin ziren milaka injustiziaren testigantzat biltzeaz.

Multimedia

2011-06-15  |  Hegoafrika

Gorka Espiau, "Pluja Seca" dokumentalaren egilea

Gorka Espiau algortarrak Pluja Seca (Euri Lehorra) izeneko dokumentala egin du Kataluniako TV3 telebistarentzat. Nazioarteko bitartekaritzek gatazka politikoen konponketan izan duten jarduerari buruz dihardu dokumentalak Hego Afrika, Irlanda eta Euskal Herriko esperientzien errepasoa eginez....

2010-07-15  |  Hegoafrika

Zuluen lurraldean barrena

Zulua Hegoafrika osatzen duten kultura ugarietako bat da. Nortasun handiko herria da, tradizioarekin lotura estua mantentzen duena. Valley of Thousand Hills herriako testigantza da hau.

2010-07-14  |  Hegoafrika

Soweton barrena

Soweto Johannesburgotik 15 kilometrora dagoen auzunea da, ezaguna mundu mailan apartheidaren aurkako borrokagatik. Horrelakoa da Soweto.

2010-07-12  |  Hegoafrika

Ametsa amaitu da

Hainbeste denboran mintzagai nagusi izan den Munduko Kopa amaitu da. Batzuk Espainiaren alde, besteak Holanda babestuz, horrela bizitu dute guar Durbango biztanleek txapelketako finala.

2010-07-10  |  Hegoafrika

Johannesburgo eta Pretoria iruditan

Hemen Johannesburgo eta Pretorian ateratako zenbait argazki, ikusleak egin dezan ideia bat nolako hiriak diren hauek.

2010-07-05  |  Hegoafrika

Hegoafrika: Apartheidetik Munduko Kopara

Hegoafrika gatazka politikoen erresoluzioez hitz egitean jarraitu beharreko adibidetzat hartzen dute analista politiko askok. Gizon zuria kontinente beltzaren mutur hartara heldu zenetik hasi zen herritar beltzen zapalkuntza, eta hori historian zehar nola bideratu eta borrokatu duten erakutsi...

2010-06-28  |  Hegoafrika

Khayelitsha auzunean barrena

Khayelitsha auzunea Cape Towndik 15 minutura dago autoz, Hegoafrikan. Herrialdeko bigarren auzunerik handiena da, apartheid aroan beltzak zuriengandik aparte mantzentzeko sortutako asentamenduetako bat. Ia milioi bat pertsona bizi da bertan, baina bizitza harro bizi dute.

2010-06-26  |  Hegoafrika

Cape Towni begira

Hegoafrikako Cape Town hiriko argazkiak.

2010-06-09  |  Hegoafrika

Apartheidaren aurkako kartelak

Herri bateko kartel politikoak herri horren historiaren hemeroteka fidagarriak izan ohi dira. Hegoafrika ez da salbuespena eta Apartheid erregimenaren aurkako kartelek garaiak nola bizitu zituzten imaginatzen lagunduko digute.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys