Ireki iturria!
Gainbehera doan jaiotze-tasa da, Argiaren azken alean, Mikel
Asurmendik eta Erlantz Urtasunek aurkezten diguten gai nagusia.
Izan ere, haurrak
Paristik etorri ezean plangintza behar baitu jaiotzak.
Jaiotza-tasari buruzko gaiak ez du Hegoaldeko euskaldunen artean
aparteko arrenkurarik sortzen. Kezkatzeko moduko arazoa dela
pentsatzeko motiborik badago, ordea. Euskal Autonomia Erkidegoko
(EAE) jaiotza-tasak Europako apalenak dira. Nafarroako jaiotza-tasak
ere populazioaren ordezkapenerako beharrezkoa den neurriaz oso
behera dago. Nafarroako Gobernuak arazoa bideratu aldera nolabaiteko
diru
laguntzak zabaldu ditu. Ez dira apartekoak, hala
ere. Eusko Jaurlaritza plangintza bat garatzeko bidean ari da.
Edonola ere, europar kontinente zaharraren barrena gero eta
iparralderago joan, herritarrak gero eta kontzentziatuago daude
gai honetaz, baita estatuak ere, jakina. Hortaz jabetzeko, Frantziako
administrazioak Ipar Euskal Herrian ematen dituen diru laguntzak
eta Hegoaldean daudenak alderatzea besterik ez dago.
"Euskal
demografia historian zehar" artikuluan, aldiz,
jaiotza-tasen nondik norakoak ulertzeko ezintasunak azaltzen
zaizkigu. Euskal Herriak historikoki bizi izan duen bilakera
demografikoan gorakada eta behititze nabarmenak eman dira. Hasiera
batean, baina, Euskal Herriaren lurraldetasuna ere aldakorra
izan dela oroitarazi beharra dugu. Izan ere, Euskal Herria ttikiagotu
egin da eta aspaldiko abiapuntua den euskal zibilizazioa ezin
dugu nola hala baztertu. Honela, duela 2.000 urteko Euskal Herriko
hiririk populatuenak egungo zazpi-sei lurraldeetatik at zeuden,
Zuberoatik hamaika kilometro luze iparekialderantz, alegia,
gaurko Gaskonia betean (Autx, Eauze eta bertze).
Eta txostena osatzeko, jaiotza-tasa eta
demografiaren arloarekin erlazioa duten hiru emakumeren iritziak
jaso dira. Lehenik, Emakundeko
zuzendaria den Txaro Arteagarekin izan da Argia eta bere hitzetan,
gainean
dugun etorkizuna berriz pentsatu behar dugu. Ondoren,
Anjeles
Iztuetari egin elkarrizketa aurkezten zaigu. Bertan,
Eusko Jaurlaritzako Gizarte Saileko Sailburuordeak nahiak beti
daudela adierazi du, baina beranduago gauzatzen direla. Eta
azkenik, Marina Lopez Nafarroako Unibertsitate Publikoko soziologoarekin
egon da Argia eta irakasleak adieriz duenez, "ongizate
nahiak eta erronka pertsonalak dira egungo ereduak".
Jaiotza-tasak:
- Europako
eskualdeka, 1996
- Jaiotzen
estatistika, 1998
- Jaiotza-tasen
grafikoak
- Jaiotza-tasak,
udalerrika
Artikuluak:
- Carmen Gallastegi, EHUko Ekonomia katedraduna: "Lana
eta familia bateragarri egiteko politikak behar dira"
- Victor Urrutia, EHUko Hiri Soziologiako katedraduna: "Enplegu
eta etxebizitza politikak sustatzea garrantzitsua da"
- Begoņa Arregi, EHUko irakaslea: "1990.
urteaz geroztik negatiboa da EAEko hazkunde begetatiboa"
Informazio gehiago:
- Eusko Jaurlaritza
- Eustat
