Herri bat nola antolatu

INTERNET: BILATZAILEAK

Argiaren azken alean kaleratu den Joxerra Aizpuruaren artikulua hautatu dugu aste honetan gai nagusitzat. "3.062.850 dokumentu topatu ditut" izenburupean, Interneten nabigatzeko hain baliagarriak zaizkigun bilatzaileak dira hizpide. Izan ere, sarritan, bilatzaileek ahalegin handia egin arren, nahi ditugun web-orriak aurkitzea ez da erraza izaten. Bilaketa egiteko eskatu eta lortutako web-orri zerrendak oso luzeak izaten dira. Horietako asko ez dira gure beharretara egokitzen, beste batzuk abandonatutakoak dira...

Nahi adina bilatzaile ditugu eskura Interneten eta askotan zaila izaten da bata eta bestaren ezaugarriak bereiztea. Bilatzaileak datu-base erraldoietan oinarritzen dira eta hauek etenik gabe automatikoki elikatzen ari dira robot-bilatzaileen bidez. Hauek sarean argitaratzen dena automatikoki detektatu, indexatu eta indizeak basera kargatzen dituzte. Sarean egunero hainbat eta hainbat web orri sortzen da, orri kopurua etengabe haziz. Eta, aldi berean, badago hazkunde esponentziala duen beste prozesu bat, hots, web orrien desagerketa edo abandonaketarena.

Euskal Herrian garatzen ari den informazio-teknologiak, euskara euskarri gisa duen neurrian, atzerriko bilatzaileen teknologiarekin desberdintasun nabarmenak ditu. Batez ere, bi dira euskararen ezaugarriak kontuan hartuz bilatzaileak eta hizkuntzaren teknologia oro har, garatzen ari diren ikerketa taldeak: Ametzagaiña Taldea eta IXA taldea. Lehenak hizkuntzaren ingeneritzan egindako bideak helburu nagusi bat du: sistema informatikoak esaldiak ulertzea, alegia. Eta ildo honetan sortu du Kapsula produktu teknologikoa. IXA Taldeak, aldiz, Xuxen zuzentzaile ortografikoa garatu du.

Euskal bilatzaileak:
- Aurki
- Jalgi
- Kaixo
- Euskaltel
- Pais Vasco, elebiduna

Probintzia eta autonomietako bilatzaileak:
- Alinet, Almeria
- Asturies, asturiarra
- Cyler, Gaztela eta Leon
- Dónde, autonomi erkidegoen araberakoa
- Galiciacity, Galizia
- Gomera, Kanariar Irlak
- Infopirineo, Pirineoetako bilatzailea
- Larioja, Errioxa
- La tecla, bilatzaile katalana
- RedAragon, Aragoikoa
- Tabarca, Valentzia
- Voila, Madrileko bilatzailea

Gaztelaniazko bilatzaileak:
- Canal21
- Clarín
- El Buscador, bilatzaile pertsonalizatua
- Elcano, bilatzaile hispaniarra
- Hispavista
- Lycos
- MIBI, metaurkibidea
- Ozú
- Telépolis
- Terra

Gaikako bilatzaileak:
- Admiweb, administrazio arlokoa
- Amazon, liburuen inguruko nazioarteko bilatzailea
- Arq, arkitektura eta eraikuntza sailak
- Artque eta arte10, arte bilatzaileak
- Bol, mundu esoterikoa
- Buscabiografias, biografiak
- Buscacine, zinemaren arlokoa
- Buscafinanzas, finantzen arlokoa
- Buscamusica, musika munduko bilatzailea
- Buscasalud, osasunaren ingurukoa
- Cibertienda, produktu eta denden bilatzailea
- DiariosDelMundo, mundu zabaleko egunkariak
- Elíndice, enpresen aurkibidea
- Esgratis, doako baliabideen bilatzailea
- Farma eta Farmacia, botika bilatzailea
- GKEen (Gobernuz Kanpoko Erakundeak) bilatzailea
- Nodos, zientzia eta teknologia
- Seņas, kultura eta aisiaren ingurukoa
- Titulares, egunkarietako berrien bilatzailea
- Vindio, gaikako bilatzailea

Nazioarte mailako bilatzaileak:
- Altavista
- Excite
- Google
- Goto
- Yahoo