Piztu Ezazu Argia 970x90

Manuel Vallsen ondoren… Manuel Valls

Inkesta soziologiko baten emaitzak hain eduki ditzake irakurketa ezberdinak. Paperezko gaurko prentsak aipatzen zuen Frantziako lehen ministro Manuel Vallsen onarpena harria putzuan bezala hondoratu dela hilabeteotan.

Frantziako Gobernuak dimititu egin du, murrizketa politiken desadostasunak eraginda

Manuel Valls lehen ministroak Frantziako Gobernuaren dimisioa aurkeztu du astelehen goizean, Hollandek bultzatutako murrizketa politikek sortutako desadostasunen ondorioz. Gobernu talde berria asteartean aurkeztuko dutela iragarri du Hollande presidenteak.

50 euskal preso inguru aske geratu daitezke Frantziako espetxealdia kontuan hartuta

Espainiako Auzitegi Nazionala 50 preso ingururen kaleratzea aztertzen ari da Frantzian igarotako espetxealdia aintzat hartuta, Noticias taldeko egunkariek argitaratu dutenez. Langraiz bideko Josu Garcia Corporales presoa izan daiteke aldaketak eragindako lehena; tramite guztiak eginda, edozein unetan askatu dezaketela jakinarazi dute.

Sarkozy libre baina inputatua

Nicolas Sarkozy Frantziako lehendakari ohia libre geratu da bart epailearen aurrean deklaratu ondoren, baina fiskaltzak hiru delitu leporatzen dizkio: ustelkeria, influentzia trafikoa eta instrukzio sekretua haustea. Delitu hauen zigorra 10 urteko espetxe zigorreraino iritsi liteke.

Indarkeria arrazistak goia jo du Parisen, gazte romi bat koman utzi arte jipoitu ostean

Gazte romi bat koman utzi dute Parisko aldirietan dagoen Seine-Saint-Denis departamentuan. Hamabi lagunek lintxatu zuten Le Monde egunkariak argitaratu duenez.

Fralib: langileek kooperatiba bihurtu nagusiak itxitakoa

Unilever multinazionalak Frantziako lantoki bat itxi zuen Marseilla ondoan. 1.336 egun iraun duen borrokaren ostean, langileek lortu dute salbatzea kooperatiba sortzeko asmo bihurturik. XXI. mendeko krisitzarraren beste aurpegia ikusi da Proventzako Gémenosen: langileek ugazaba behartu dute konponbide batera.

Frantziaren zor publikoaren %59 ez-legezkoa da

Frantzian Collectif pour un Audit citoyen de la dette publique (CAC) elkarteak jakinarazi du une honetan Frantziak daukan zor publikoaren erdia baino gehiago, %59, ez legezkoa dela.

Le Penen garaipenak astindu ditu Frantziako Estatua eta Europa

Marine Lepenen eskutik Front National ultraeskuindarrak bere garaipen historikoarekin Frantziako Estatuan bezala Europan eragin duen lurrikara Edgard Morin filosofoaren Twitterreko txio honek laburbildu du: "Besteen ezintasunak, itsutasunak, utzikeriak, ekarri dute Front Nationalaren garaipena. Horrela jarraitzekotan, hau hasiera besterik ez da". Hexagonoan asko dira shockean daudenak. Ezkerrekoak, dudarik gabe, baina baita liberal eta zentristak ere. XXI. mende hasierako krisitzarrarekin agintari ekonomiko eta politikoek herritarrei ezarri dizkieten austeritate politikek ezinegona zabaldu dute populazioaren baitan, zeinaren multzo zabalak sinetsi nahi izan baititu ultraeskuindarren mezu xenofobo, integrista eta anti-europarrak. Zergatik gertatzen den ia denek dakite. Hondamendia saihesteko zer egin, asmatzen zailago dirudi. 

Maliko Gobernuak guda deklaratu die berriz ere errebelde tuaregei, Frantziaren laguntzarekin

Gutxienez zortzi hildako izan dira Maliko armada eta gehienbat tuaregek osatzen duten MNLAren arteko borroketan, Kidal izeneko herrian (ikusi mapan non dagoen). Maliko Lehen Ministroak Azawadera egindako bisita batek lehertu du aurretik ere bero zegoen gatazka. Iturri tuaregetan irakur daiteke Lehen Ministroaren aurkako manifestazio baketsua egin zutela tuaregek, eta soldadu maliarrek hauen aurka tiro egin zutela, azkenean MNLA bera ere erasotuz.

Jean-Louis Hurst kazetaria hil da, Aljeriako gerrako desertorea

Jean-Louis Hurst kazetari eta Aljeriako kolonialismo frantsesaren kontrako ekintzailea hil da aste honetan.

Kutsadura zergaren alde elkartuko dira Baionan

Kutsadura Zergaren aldeko kolektiboak Baionan elkartzeko deia egin du, garraio enpresei “beraiek sortutako kalteak ordain ditzaten” eskatzeko.

Kontseiluak elkarretaratzeak deitu ditu estatuen esku-hartzea salatzeko

Apirilaren 9an, euskararen normalizazioa helburu duten neurriak babesteko eta estatuen esku-hartzea salatzeko elkarretaratzeak deitu ditu Kontseiluak. Espainiako Gobernuaren ordezkari Carlos Urquijok mehatxatutako hamabi herritan protestak egingo dituzte udaletxe aurrean.

Ijitoentzako kontzentrazio esparruak

Hori, pasa den martxoan Paul-Marie Coûteaux Fronte Nazionaleko buruetako batek proposaturikoa: Frantzian ijitoak “esparruetan kontzentratzea”, komunitate horren “inbasioari” eta eragiten duten “eraso estetikoari” aurre egiteko eta “duintasun nazionala” berreskuratzeko. Bozen %7 lortu du alderdiak udal hauteskundeetan.

Hollandek "borrokarako gobernua" osatu du, Manuel Valls lehen ministro izendatuta

Asteburuko Frantziako herriko bozetan PSek lortutako emaitza eskasen ostean, François Hollande presidenteak gobernua berrantolatu du: Manuel Valls izango da lehen ministro hemendik aurrera.

Frantzian SNCF tren zerbitzu publikoa autobusak sustatzen

Frantziako SNCF tren zerbitzu publikoak ekin dio nazioarteko tren expresoen ordez autobus zerbitzuak eskaintzeari. Berak sortu berri duen iDBUS konpainia berriak eskainiko ditu 9 eurotik hasi eta 45 euro arteko tarifak Paris-Brusela, Paris-Londres, Lyon-Milan eta Lyon Bartzelona bidaietarako.

Kontseiluak Espainiako eta Frantziako estatuen aspaldiko erasorik handiena salatu du

Kontseiluak 2013ko Hizkuntza-politiken urtekaria argitaratu berri du, laugarrenez. Iaz, hizkuntza politiketan gehien errepikatu den gertakaria Frantziako eta Espainiako estatuen aldetik jasandako esku-hartzea izan da. Iñaki Lasa Kontseiluko ildo politiko-instituzionaleko buruak adierazi...

Matrikula bikoitidun autoak geldirik Parisen, kutsadurak behartuta

Zenbaki bikoitidun matrikulak dauzkaten autoek debekaturik dute astelehenean Parisko metropoli-eremuan zirkulatzea. Kutsadura atmosferikoa gutxitze aldera hartu du erabakia Frantziako Gobernuak.

Potentzien presiopean, diplomaziaren emaitzen zain

Hitzak besterik ez dira, baina hagitz ongi erranak dira entzun nahi dituenarentzat, kantak esango lukeenez. Krimeako parlamentuak independentzia aldarrikatu eta Errusiarekin batzeko bidea hartu duenetik, arrakala zabaltzen ari da AEBen eta Ekialdeko potentziaren artean.

Tabako-dendek bankuen funtzioa bete dezakete Frantziako Estatuan

Otsailaren 11z geroztik, Frantziako Gobernuak baimendutako tabako-denda eta kioskoetan kontu korrontea zabaldu dezakete Estatuko herritarrek, nortasun agiria eta telefono mugikorra aurkeztuta. Bankuak saihestea eta gastuak merkatzea du helburu low cost zerbitzu berriak.

EBn Pioneer-en arto transgenikoa landatzeko bidea zabaldu da

Europako Batzordea prest dago arto transgenikoa Europako lurretan landatzea baimentzeko, hemeretzi estatu kidek erabaki horren aurka bozkatu badute ere.

Frantziako Parlamentuan Euroituna berresteko lege proposamena onartu dute

Frantziako konstituzioak Europako Hizkuntza Gutxituen Ituna berrestea ahalbidetuko lukeen aldaketa bozkatu dute Asanblada Nazionalean. 361 diputatuk bozkatu dute alde eta 149k kontra Kazeta.info-k informatzen duenez eta horrenbestez lege proposamenak barnebiltzen zuen konstituzioaren moldaketaren aukera mahai gainean da.

Abortatzeko eskubidearen kontra egiten dutenak 30.000 eurorekin zigor ditzake Frantziak

Emakumeen eta gizonen arteko eskubide berdintasuna lortzeko Lege-proiektua aztertzen ari da Frantziako Asanblada Nazionala. Abortatzeko eskubidearen kontra egiten dutenak zigortu eta abortatzeko baldintzak malgutuko ditu, besteak beste. 

Zergatik da kaltegarria Frantziak hizkuntzen eurokartaz egindako interpretazioa?

Hilaren 22an Europako Hizkuntza Gutxituen Karta berretsi ala ez erabakiko du Frantziako Asanblada Nazionalak. Euskalgintzako eragileak aurka azaldu dira, euskara kaltetu dezakeelakoan.

"Gora Espainia" oihukatu du Frantziako ultraeskuinak Espainiako Abortuaren Lege Erreforma eskertzeko

Espainiako Estatuan Alberto Ruiz Gallardon ministroak abiatutako abortatzeko eskubidearen erreformak Frantziako Estatuko ultraeskuina hauspotu du eta kalera atera da eskubidea Frantzian ere murriztu dezaten eskatzeko.

Europako feministek mobilizazioak deitu dituzte Espainiako Abortuaren Legearen kontra

Europako hainbat talde feministak manifestazioak deitu dituzte Espainiako Abortuaren Legearen Erreformaren aurka. Hilaren 19an nazioarteko protesta egiteko asmoa dute, Parisen.

Dieudonné umoregilearen ikuskizun bat debekatu dute Bordelen sionismoaz trufatzeagatik

Bordeleko alkate Alain Juppek (UMP) debekatu egin du Dieudonné M’bala M’bala umoregileak hilaren 26rako programatua zuen ikuskizuna, "antisemita" delakoan.

Sinbolo naziak daramatzaten soldadu frantziarren argazkiak plazaratu dituzte

Afrika Erdiko Errepublikako gatazkan dauden Frantziako militarretako batzuek sinbolo naziak daramatzate uniformean.

Seaskaren larunbateko Mani'Festa tokiz aldatua; Baionako Glain gunean egingo da

Festa giroan, ikastolek pairatzen duten eskubide falta kritikatu nahi du Seaskak. Baionako Glain guneko Elkartean egingo dute Ikas'Talo Mani'Festa.

Afrika Erdiko Errepublikako gatazka, multinazionalen interesak “defendatzeko”

Afrika Erdiko Errepublikan Frantziak hasitako interbentzio militarra kritikatu du Ipar Euskal Herriko Nouveau Parti Anticapitaliste alderdiak (NPA). Dioenez, multinazionalen interesak “babestea” du helburu.

Ibon Fernandez presoa, esklerosiarekin larri kartzelan

Esklerosi anizkoitza gaitzarekin larri dago Ibon Fernandez presoa Frantziako Estatuko Lannemezako espetxean, Ane Fernandez senideak jakinarazi duenez. Herrirak mobilizazioa antolatu du kartzelaraino "Presoen eskubideen defentsan denok Lannemezanera" lelopean.  
Multimedia

2013-03-08  |  Frantzia

El gran salto p´atrás

Zer geratzen zaigu gizarte-eredu frantsesetik hogeita hamar urteko neoliberalismoaren ondoren? Pribatizazio sistematikoa eta merkatuen irentsi-nahia aseezinak dira. Soziologo, kazetari, ekintzaile, paperik gabeko, ijito, errefuxiatu politiko eta artistek publikoa den horren lapurreta...

2012-11-23  |  Frantzia

Banlieues. Pariseko erreboltak

2005eko urriaren 27an, Ziad Benna eta Bouna Traoré gazteak Pariseko periferian hil egiten dira poliziak jarraitzen dituen bitartean. Hurrengo asteetan 8.700 auto erretzen dira eta 2.700 pertsona atxilotu egiten ditu poliziak. Kolonialismoaren bortizkeria gordinik agertzen da metropoliaren...

2012-10-04  |  Frantzia

Euskara ezagutzeko eskubidea

2003ko azaroaren 27an Barakaldoko Sasiburu euskara elkarteak antolatutako mahai-ingurua, Zutik alderdiak Barakaldon zuen egoitzan. Ondorengo lagunek parte hartu zuten:  - Gabi Basañez, EHE taldeko kidea  - Igor Arroyo Euskal Herriak bere Eskola taldeko kidea  - Zigor...

2011-12-15  |  Frantzia

Vascuencearen legea 25 urtez

2011ko abenduaren 15ean Vascuencearen legeak 25 urte: urte gehiegi euskararen normalizazioa galerazten, urte gehiegi nafarren hizkuntza-eskubideak urratzen... baina, hala ere, ezin izan dute herritarren euskaraz bizitzeko nahia makurrarazi. Aitzitik, nahi hori inoiz baino indartsuagoa da...

2011-10-19  |  Frantzia

Ekologisten aurkako oldarraldia zezenketa batean

Joandako urriaren 8an Frantziar Estatuko Rodilhan herrian zezenketen aurkako ekintza baketsua burutu zuten hainbat ekintzailek. Zezenketa ikustera zein parte hartzera joandakoen erantzun bortitza jasotzen du 14 minutuko bideo honek.

2011-06-10  |  Frantzia

Lucio

Anarkista asko izan dira munduan, eta dira oraindik ere. Ugari izan dira kausaren alde lapurretan edo kontrabandoan arituak. Oso gutxi izan dira Ché-rekin estrategia-eztabaidan jardunak, edo Eldridge Cleaver Pantera Beltzen buruari lagundu diotenak. Bakarra izan da, horri guztiari batuta,...

2011-06-07  |  Frantzia

José Bové:" Demokrazia berrasmatu behar da"

José Bové globalizazio alternatiboaren aldeko munduko pertsonaiarik ospetsuenetakoa da. Frantziako nekazaritza-sindikalismoan hasita, desobedientzia zibileko ekimenei esker lortu du ospea, batik bat laster janaren kontra egindakoen ondorioz. Berarekin izan gara Bruselako bere...

2010-03-22  |  Frantzia

Frantziako eskualdeetako hauteskundeen emaitzak

Ezkerra nagusi berriz ere Estatuan, Akitanian eta Iparraldean. Nicolas Sarkozyren UMP izan da galtzaile.

2008-04-21  |  Frantzia

68ko maiatza Parisen

40 urte pasa dira 1968ko maiatzetik. Zer geratu zaigu udaberri hartatik? Dokumental labur honetan bildu ditugu urte hartan Parisen ikasle ziren hiru pertsonaren testigantzak.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys