Brian Currin abokatu eta Harremanetarako Nazioarteko Taldeko (HNT) kidea elkarrizketatu du Público egunkariak. ETAren barruan gerta litekeen zatiketari dagokionez, argi utzi du berak ez duela halakorik aurreikustera eraman gaitzakeen inolako informaziorik. "Beste leku batzuetan gertatu izan delako diot".
Eusko Legebiltzarrak onartu egin du Espainiako Estatuan "preso politikorik ez dagoela" dioen testua. PPk eta PSEk adostu zuten eta UPyDk ere babestu du. EAJren abstentzioari esker onartu da testua. Erabakiak ondorio judizialik izango duen ikusteke dago orain, litekeena delako "preso politikoa" kontzeptuaren erabilera debekatzea.
Herrira mugimenduak Euskal Herri osoko plazak bete nahi ditu larunbatean, M18 Plazara ekimenarekin. Giza eskubideak. Irtenbidea. Bakea. Euskal Presoak Euskal Herrira leloa erabili dute horretarako.
Guardia Zibilak eta Frantziako Poliziak elkarlanean egindako operazioan sei lagun atxilotu dituzte: Parisen bi, Limoges hegoaldean beste bi eta Montpellierren azken biak. ETAko egitura logistikoko kide izatea leporatuta atzeman dituzte, albiste agentzien arabera.
1960an Begoña Urroz haurra hil zuen Donostiako Amarako tren geltokian jarritako lehergailua Askatasunerako Iberiar Direktorio Iraultzailearen (DRIL) ardura izan zela diote garaiko polizia txostenek. Xavier Montanya kazetari kataluniarrak Berrian eta Vilaweben plazaratu dituen dokumentu horiek bertan behera uzten dute azken urteetan zabaldu den teoria, alegia, atentatua ETAri egoztea.
Begoña Urroz DRILek hil zuela dioten dokumentu polizialak desklasifikatu ondoren argi geratu da José Ángel Pardines Guardia Zibileko agentea izan zela ETAk hildako lehenbiziko pertsona. Baina ETA sortu zenetik Espainiako Estatuarekin izan duen gatazkan hildako aurreneko pertsona ez zen bera izan. Javier Batarrita enpresarioa lehenago hil zuen poliziak ETAko kidea zelakoan.
Batzordea osatu dute Lasarte-Oriako, Aguraingo, Hernaniko, Larrabetzuko, Ondarroako, Errenteriako eta Arbizuko alkateek. Larri gaixo dauden presoak dituzte herri horietan, eta indarrak batzea erabaki dute aske utzi ditzaten. Arbizuko alkate Miren Mendinuetak azaldu duenez, “kartzela ez da gaixotasun larria tratatzeko lekua”.
ETAk agiria plazaratu du, euskal presoek bizi duten egoeraren harira. Mariano Rajoy eta François Hollande jo ditu Angel Figueroa eta Xabier Lopez Peñaren heriotzen "arduradun nagusitzat". Gara egunkariak publiko egin duen agirian, "presoek jasan beharreko sakabanaketa, isolamendu eta zigorrak" salatu ditu erakundeak.
Presoen gerturatzeaz ere hitz egin zuten Urkulluk eta Rajoyk joan den apirilaren 10ean egin zuten bileran, asteburuan EuropaPressek iturri jeltzale eta popularrak aipatuz zabaldu duenez. EAEko lehendakariak euskal presoen aferan pausoak emateko eskatu zion, Madrilen inmobilismoa baliatuz “ezker abertzalea biktimismoa egiten ari baita” Urkulluren ustez. Rajoyk dena entzun bai, baina ez zuen aldaketarik hitz eman.
Doinua: Gure aurreko guraso zaharrak.
Bi mila hamahiru bazko astea
Valentziako partean
urte terdiko ume ttiki bat
preso kartzela batean
goizetan hartu irten kanpora
gauez berriro katean
han ez da Kristo pizten ez hiltzen
pentsatzen det bapatean
zenbat irudi muxukatzean
haur...
Frederique Espagnac Ipar Euskal Herriko senatari sozialistak preso gaixoen hurbilketaren inguruan itaundu du Christiane Taubira Frantziako Justizia ministroa.
Doinua: Naufragoarena.
Lausotuz doan begirazuna,
lehortzen ari den behazuna,
azkar dabilen bihotza edo
motelduz doan garuna, (bis)
birika biren jarduna,
hezur arrakaladuna,
denon bidaia laguna…
Medikuaren paper bat baino
gehiago da osasuna,
falta den arte behar...
1973ko apirilaren 19an, 28 urte zituela, poliziak Eustakio Mendizabal ‘Txikia’ tiroka hil zuen. Gaur gertaera hartatik 40 urte bete direnean, omenaldia egingo diote 19.30etan Itsasondon, bere jaioterrian. Ekitaldian bertsolariak, dantzariak eta txalapartariak izango dira, jarraian elkarretaratzea egiteko.
Luis Morcillok aitortu du berak hil zuela Santi Brouard HBko kidea bost milioi pezetaren truke (30.000 euro). El Mundo egunkariari egin dizkio adierazpen horiek.
Xabier Lopez Peña presoaren gorpua goizeko 9:00ak inguruan heldu da Sondikako aireportura. Bere lagun eta senideak zain zeuden bertan. Gaur 19:30ean bere omenezko ekitaldia egingo da Galdakaoko Aperribai pilotalekuan.
EAJ, EH Bildu eta PSE-EE bihar eratuko den Bakerako eta Bizikidetzarako lantaldean izango dira. PPk, berriz, gaur argitu duenez, ez du parte hartuko. Etorkizunean "erabilgarri" ikusten badu batuko da ponentziara. EAEko lau alderdi bozkatuenak bakegintzarako foro batean elkartzeko aukerak, beraz, itxaron egin beharko du.
Xabier Lopez Peñaren anaia elkarrizketatu du Mikel Pastor kazetariak Gara egunkarian. Bertan, Juan Manuel Lopez Peñak anaiak jasotako tratu “ez gizatiarra” salatu du. Halaber, autoritate frantsesen kontakizuna ezbaian jarri du. Hona hemen, aukeratutako pasarte batzuk euskaratuta:
Lopez Peñaren auzian gertatutakoa argitzeko eta preso politikoen salbuespen neurriak eteteko eskatuz mobilizazioa deitu du Herrirak. Larunbatean Bilboko La Casillatik abiatuko da 17.30etan; ‘Berriro gerta ez dadin, salbuespen neurriak eten. Giza eskubideak. Irtenbidea. Bakea’ lelopean.
Xabier Lopez Peña presoaren heriotza argitzeko eskatu dute Etxeratek, Herrirak eta senideek Baionan. Burmuinean odol-isuria izan zuelako eraman zuten Lopez Peña espetxetik Parisko Pitie-Salpetriereko erietxera, eta hiru asteren buruan hil egin da, martxoaren 30eko goizaldean. Espetxeko zuzendariak eta arduradunek presoaren familiarekiko izan duten jarrera salatu dute, baita presoari erietxean eman zioten arreta ere.
Normalak izateak kezkatzen gaitu normalki, baina ez al da zenbaiten normalitatea apur bat anormala?
Harkaitz Canoren Twist gaztelaniaz argitaratu zen duela hilabete inguru eta Kataluniako El Periodico egunkariko Ricard Ruiz Garzon kritikariari arreta deitu dio Espainiako Estatuko medio handiek eskaini dioten arreta. Hobe esanda, eskaini ez dioten arreta.
Doinua: ETAren su-etenetik.
Parot doktrinak berriro
bazterrak haizatu ditu,
Madrilen ezin delako
justizia defenditu.
Estrasburgo bihurtu da
esperantza zirrikitu,
zirko honen zirkuluak
behingoz itxiko balitu!
Legeak epaitzekoak
badira zenbait delitu
gizatasuna ezin...
Espainiako Auzitegi Gorenak otsailaren 12an atzera bota zuen German Rubenach presoak 'Parot doktrina' aplikatu ez diezaioten jarritako kasazio-helegitea. Epaia garrantzitsua da, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak doktrina baliogabetzeko erabakia hartzen badu, Espainiak men egin beharrik izango ez duela aurreikusi daitekeelako, Carlos Fonseca kazetariak ElDiario.es agerkarian azaldu duenez.
ETAk agiria bidali du Naiz.info-ra. "Azken asteotan, Espainia eta Frantziako Gobernuen jarrera ezkor eta oztopatzailearen ondorioz, gatazkaren ondorioen konponbiderako ezarria zegoen elkarrizketa eta negoziazio gunea desegina izan da", dio erakundeak. Dena den, "behin betiko konponbidea eraikitzeko lanean jarraituko duela" jakinarazi du.
Nazioarteko hamabi adituk espetxe politika aldatzeko eskatu diete Espainiako eta Frantziako gobernuei neurri zehatzen bidez: Sakabanaketa politika bertan behera uztea, Parot doktrina indargabetzea, gaixo dauden presoak kaleratzea, Arnaldo Otegi askatzea eta elkarrizketarako espazio politikoa eratzea.
Iñaki Rekarte, Kepa Pikabea eta Aitor Bores euskal presoei hirugarren gradua ukatu die Espainiako Barne Ministerioak, Langraiz Bidearekin bat egin duten arren. Espetxe zigor oso luzeak dituztelako eta erantzukizun zibilagatik pilatutako zorrak oraindik ordaindu ez dituztelako ukatu diete hirugarren gradua.
MIL, GARI eta Action Directe talde armatuen sortzaile, mende laurdeneko kartzelalditik ateratzen ari da Jann-Marc Rouillan (1952, Auch, Gaskoinia). 1970 eta 1980ko hamarkadetako Europako mugimendu ezkertiar iraultzaileen protagonista eta testigu pribilegiatu, hainbat liburutan ematen ditu orain bere oroitzapenak. Borroka egiteari ez diola puska batean utziko, alegia.
Ines del Río presoren auzia aztertzen ari da gaur goizean Europako Giza Eskubideen Auzitegia Estrasburgon. 197/2006 doktrinaren kontrako mobilizazio ugari iragarri ditu Herrira-k gaur arratsalderako eta honako bideoa ere egin du doktrina horrek eragiten duen sufrimendua azalduz:
Xabier Aierdi eta Enrique Antolin EHUko irakasleak absolbitu ditu Bilboko zigor-arloko epaitegiko lehen aretoak. Frantziara deportatutako bi ikasleri klaseak emateagatik epaitu dituzte, prebarikazio administratiboa leporatuta.
Parisen ETAko hamar kideren kontrako epaiketan atzo egin zen azken saioan, epaituek azpimarratu dute erakundea prest dagoela Estatuarekin gatazkaren ondorioak eztabaidatzeko eta “konponbiderako beharrezko pausoak emateko”. Aitzol Iriondo mintzatu da gainontzeko epaituen izenean, beste hainbat gauzaren artean ETAk 2011ko urriaren 20an jarduera armatua uzteko erabakia hartu zuela gogoratuz.
Espainiako Gobernuak onartu egingo du Giza Eskubideen Europako Auzitegiak datorren asteazkenean ‘Parot doktrinari’ buruz erabakitakoa. Hori azaldu du Espainiako barne ministro Jorge Fernandez Diazek Diputatuen Kongresuan. Hala ere, azaldu du neurria baliogabetzea “iraingarria” litzatekeela eta “alarma soziala” eragingo lukeela.
Multimedia
Markel Ormazabal eta Aiala Zaldibar espetxean izan diren bi gazte hauei Topatu.info-k egindako elkarrizketa.
1993ko maiatzan zentsuraren kapitulu berri bat ikusgai izan genuen Rodríguez Galindo Koronelak, Guardia Zibilaren 513. Komandantziaren buruak, Negu Gorriak taldea demandatu zuenean “ohoreari kalte egin eta izen ona iraitzeagatik”. Prozesua 2000. urtean bukatu egin zen...
Kartzelaz, kartzelan bizitakoaz eta kartzelan izan den denboran gertatutakoaz galdetu diote Irutxuloko Hitzan Ion Markel Ormazabali (Donostia, 1982). Ocañako espetxean (Toledo, Espainia) preso egon da sei urtez, Jarrai-Haika-Segi auziaren harira. Bilbon, 2007an, Esperantza frontoian...
Euskal gatazkaren gramatika ofiziala bi legeen inguruan ezarri da: ZEN Plana eta Terrorismoaren Aurkako Legea. Bi hauek salbuespen egoera sortu dute, giza sektore zabalak inongo berme juridikorik gabe utziz. Komunikabide nagusien estilo liburuak diktaturik daude jadanik, lerro gorriak gainditu...
2012ko abenduaren 18an Bilboko Kafe Antzokian burututako mahai ingurua, Euskal Herriko Bilgune Feminista eta Herrira mugimenduaren ekimenez.
Hizlariak: Olatz Dañobeitia, Larraitz Ugarte, Irati Tobar eta Ainhoa Gutierrez.
Moderatzailea: Irune Berro.
Iturria: Topatu.info
2012ko abenduaren 8an Herrira mugimenduak Durangon egindako mobiLIPDUBZIOa
2013ko urtarrilaren 12an burutuko den manifestazioari begira, ekitaldi sorta baten lehendabiziko kapitulua idatzi zuten azaroaren 17an Gernikan euskal preso eta musikariek. Poesia eta doinuak ederki uztartu zituzten protagonistek oraindik ehunka ohe huts daudela gogoratzeko.
Iturria:...
Herrira mugimenduak Herri Mobilizazio Orokorra egingo du datorren 2013ko urtarrilaren 12an Bilbon. Hitzordu historikoa izango da eta euskal jendartearen gehiengo zabal batek baiezko borobila emango dio giza eskubideen errespetua, konponbidea, bakea eta espetxe politikaren aldaketari....
Euskal Herrian ireki berri den prozesuan Euskal preso politikoen afera alderdi politiko zein gizartean ahoz aho dabil. Bideo honetan, hainbat iritzi bildu ditugu, azken asteetako mugimenduak kontutan harturik, presoen etorkizunaren inguruan hausnartzeko.
Ana bere amaginarrebarekin, Martinarekin, bizi da. Anak aske dela uste du, baina preso bizi da Martinaren etxean. Gero eta itolarri handiagoa sentitzen du, baina konturatzerako preso dago.
Zuzendaria eta gidoilaria: Iban Lizarralde
Zuzendari laguntzailea eta muntaketa: Eneko...
Mikel Antza preso politikoak idatzi eta narraturiko ipuina Herrira mugimenduaren aurkezpen publikoan.
ETAk bere jardun armatuaren amaiera iragarri du. 52 urteko ibilbideari amaiera eman dion honetan, bere historiako ekintza eta gertaera mugarriak azpimarratu nahi izan ditugu kronologia honetan, bakoitza bere kontestuan uler dadin. Historiako fitxa bakoitza bere argazki edo bideoarekin hornituta...
ETAk bere 52 urteko ibilbidea amaitzen duela jakinarazten duen bideoa.
Atzo Donostian egin zen Nazioarteko Konferentzia entzutetsuan zabaldutako ebazpenen harira, Urko Apaolaza kazetariak Aieten bizi izandakoaren berri eman digu, palazioko kanpokaldean jasotako iritziak bildu ditugu eta Xabier Letona Argiako zuzendariak aurrera begirako analisia egin du.
Km-0 euskal gizartearentzat eta nazioarteko gizartearentzat euskal preso politikoen sakabanaketa eta bere ondorioak argitara zabaltzeko proiektua da. Errealitate hori islatzeko erabili duten lengoaiarik garrantzitsuena argazkigintza izan da. Irudien bidez, EPPK-ko presoen senide zein lagunek...
Iruñean jaioa 1971n. Zuzenbidea ikasi zuen Nafarroako Unibertsitatean. Amnistiaren Aldeko Batzordeetako kide izana. AEKn ikasi zuen euskara, baita gerora AEKn bertan irakasle aritu ere. Iruñean hasi zen abokatu lanetan 1996an. Harrezkero euskal preso politikoen abokatu gisa jardun...
Xabier Kalparsoro Golmaio, Txato eta Anuk, (Zumaia, Gipuzkoa, 1966ko abenduaren 7a - Bilbo, Bizkaia, 1993ko irailaren 26a). Irailaren 23an udaltzainek atxilotu egin zuten Durangon. Indautxuko (Bilbo) polizia etxera eraman eta bertatik erietxera, koma egoeran, bertsio ofizialaren arabera...
Santi Brouard, Bilboko bere pediatria kontsultan, GALek tiroz hil zueneko XXV. urteurrenean egindako dokumentala.
HASI eta HBren sortzailearen bizitza eta ekinbide politikoari begirada sakona egiten zaio Arnaldo Otegi, Xabier Arzallus, Txomin Ziluaga edota Jean Louis Davant bezalako pertsonen...
Pernando Barrena ezker abertzaleko kideak atzoko atxiloketen inguruko adierazpenak egin ditu Martuteneko presondegiaren aurrean. Ezker abertzaleko kideak atxiloketak egiteko modua salatu du, "atxilotuak biltzeko eskubidearen erabilpena egiten ari zirenean".
Paulino Luesmak Elorrio eta Hernaniko presoen batzordeen aurka egingo duela pil-pilean dagoen honetan, EAE-ANVren izenean Hernaniko alkate Marian Beitialarrangoitiarekin egindako elkarrizketaren beste zenbait pasarte bildu ditugu bideo honetan.
ETAk su-etena hautsi berritan Batasunako Arnaldo Otegik emandako prentsaurreko jendetsua.
Alec Reid apaiz irlandarra bere herrialdeko bake prozesuan bitartekari lanetan aritu zen, eta Euskal Herrikoan ere zeresan handia edukitzen ari da. ETAk eta Espainiako Gobernuak hartutako konpromisoez dihardu bideo honetan.
