Kanadan suzko bola erori da zerutik

Maiatzaren 4an, Kanadako Ontario probintziaren hegoaldean, hainbat automobiletako kamerek mugitzen ari zen gorputz gori bat grabatu zuten; ondoren, eztanda handi bat entzun zen. American Meteor Society elkartearen arabera, meteorito baten lurreratzeak eragin zuen eztanda hori. Atmosferarekin...

Ukrainako gatazka espaziora iritsi da

Errusiak iragarri du Nazioarteko Espazio Estazioa utziko duela 2020an. Ukrainako gatazkaren harira AEB-Errusia harremanak zenbateraino gaiztotu diren erakusten du berriak.

Izarrak ikusteko denboraren makina

www.stellarium.org webguneak ordenagailuan planetarioa izateko aukera ematen du. Duela hamar urte garatzen hasi ziren softwareak zerua 3Dn eta modu errealistan ikusteko aukera ematen du, begi hutsez edo binokular nahiz teleskopio bidez. Sistema eragile nagusiekin bateragarria da programa, eta...

Rosetta zunda espaziala “esnatu” egin da

31 hilabete isilean izan ondoren, urtarrilaren 20an lanean hasi zen Rosetta zunda espazial europarra. Lurretik 800 milioi kilometrora dagoenez, bidalitako lehen seinaleak 45 minutu behar izan zuen guregana heltzeko. Zundak hainbat kometa aztertu behar ditu. Lehena 67P/TG izenekoa izango da,...

ISON kometak iraun al du?

Azaroaren amaieran ISON kometa inoiz ez bezala hurbildu zen eguzkira. Lehen berrien arabera erabat desintegratu zen, baina azken aldian egindako behaketen ostean ez dago hain garbi hala gertatu zenik. Izotzez eta harkaitzez osatutako kometa, eguzkira hurbildu ahala, 2.700ºC-ko...

Grabitate ezaren ondorioak

Egungo teknologiarekin espazioa kolonizatzea oso zaila izango da gizakiarentzat, gure gorputza grabitatearekin bizitzeko eginda baitago. Joan den mendean sateliteak espazioratzen hasi zirenetik, milaka animalia bidali izan dira saiakerak egiteko asmoz. 1991ko ekainean, Columbia satelitean,...

Milatik gora exoplaneta ezagun

Orain hogei urte inguru ez zen gure eguzki sistematik kanpoko planetarik ezagutzen. Udazken honetan, berriz, 1000. exoplaneta ezagutu dugula diote ikerlariek. Ofizialki, Michel Mayor eta Didier Quelozek aurkitu zuten lehen exoplaneta: 51 Peg b. Baina oraindik, planetak atzemateko modu...

Nolakoa da Voyager zundekiko komunikazioa?

1977ko irailaren 5ean espazioratu zuten Voyager 1 zunda, eta urte batzuk geroago Voyager 2. Zunda horien zeregina espazioan urruntzea eta posible bazen eguzki sistematik ihes egitea da. Horretan ari dira, bata gugandik 19.000 milioi kilometrora baitago, eta bestea 15.000  milioi...

Voyager, hemen gaude!

Voyager proiektuaz hitzegingo dizuet, ikus dezazuen, zeinen patetikoa izatera irits daitekeen gizakia. Eta hala eta guztiz ere, gu bezelako nabigatzaile esistentzialoi, oiloipurdia jartzen zaigu, noizbait beste galaxia batetako izaki batek Voyager-arekin topo egin eta zer sentituko duen...

Espazioa hobeto ikusteko

Arizonako Unibertsitateko astronomoek lente berezia prestatu dute, egungo teleskopioei eransten zaiena, eta horren bidez lurretik hartzen diren zeruko argazkiak askoz ere garbiagoak dira. Lente berezi horrek atmosferak sortzen duen dirdira ezabatu eta argazki askoz ere garbiagoak ateratzen ditu....

Hurbiltzen ari zaigun kometa, laster begien bistan

Vitali Nevski eta Artyom Novichonok astronomoek antzeman zuten, joan den irailean, Lurrera hurbiltzen ari den ISON kometa. Orduz geroztik, Hubble eta Gemini North espazioan teleskopioak ari dira kometaren ibilbidea behatzen, lehenbizikoa espaziotik eta bigarrena Hawaiitik. Eguzki sistemaren...

Gero eta kezka handiagoa sortzen du espazio-zaborrak

Ia 5.000 satelite jaurti dira espaziora 1957tik. Gehienak Lurretik 800 eta 2.000 kilometro arteko altueran ari dira orbitatzen; eta euren zeregina amaitu ondoren bertan geratzen dira zati gehienak. Guztira, hamar zentimetro baino gehiago daukaten 23.000 tik gora pieza daude; zentimetro bat eta...

Ura izan dezaketen bi planeta antzeman dituzte

Kepler teleskopioa baliatuz, Notre Dame Unibertsitateko (AEB) Justin Creppek ikerlariak bi planeta detektatu ditu, orain arte aurkitutakoen artean gure Lurraren antz handiena dutenak. 1.200 argi urtera dagoen izar baten inguruan biraka dabiltza eta Lurra baino pixka bat handixeagoak dira. Bi...

2012 DSA 14 asteroidea, ezintasun adibidea

45 metroko diametroa eta 135.000 tona dituen harri puska, 2012 DSA 14, guregandik 27.680 kilometrora igaro zen otsailaren 15ean; egun bereko goizean –Errusiako ordutegian–, hamar tona inguruko meteoritoa guregana heldu zen. Meteorito txiki horrek 200.000 metro koadro kristal...

Azkenik, badirudi Apophisek ez gaituela joko 2036an

Lurraren inguruan milioika harri-puska ari dira biraka. Ez dira gutxi gure atmosfera zeharkatu eta lurra jotzen dutenak. Asko erabat suntsitzen dira atmosfera zeharkatzean, eta guregana heltzen direnak txikituta ailegatzen dira gehienetan. Lurraren orbitan biraka ari direnak eta tamainaz handi...

300 metro zabalerako asteroideak Lurra jo dezake 2029an

2029ko apirilaren 13an Apophis asteroideak Lurra joko du, adituek diotenez. 510 mila tona TNT adinako leherketa ekarriko luke, hidrogeno bonba batek eragin dezakeena hamar bider, alegia.

Europar espaziontzi bat Ilargira 2019an

Europako Espazio Agentzia (ESA) Ilargirako bidea egin ala ez erabakitzen ari da. Orain arte AEBk eta garai bateko SESBk baino ez dute egin bidaia hori –gizakiak bidalita batzuetan, bestetan ez–, baina aspalditik  ari dira zientzialari europarrak horretarako behar den jauzi...

Planetentzat izenak proposatu dolar baten truke

Uwingu elkarte estatubatuar bat da, astronomia zaleak biltzen dituena, eta aurkitzen diren planetei izena ezartzeko eskubide aitortua du. OGLE-2005-BLG-390Lb, esate baterako. Antza, sozietateak dirua behar du bere proiektuak aurrera eramateko, eta gonbitea egin digu mundu osoko herritarroi,...

Ez dugu bakarrik egon nahi

Gaueko zeru argiari begira etortzen zaizkigu gogora gizateriaren galdera handietako batzuk. Badago bizirik hor kanpoan? Horri erantzutea –eta ahal dela, baietz erantzutea– lehentasun izendatu dute ikertzaileek, eta proiektu handinahiak ari dira garatzen bizilagunik ba ote dugun jakiteko. Eguzki Sistemaren barruan zein kanpoan dihardute bila; orain gutxi NASAko ordezkari batek esan zuen bezala, “ez da amamaren etxera txangoa egitea”.
Multimedia

2011-05-10  |  Espazioa

Leopold Eyharts astronauta

Biarritzen orain dela 54 urte jaio eta gaztetatik Arrangoitzen bizi izan da. Ingeniaritza ikasketak Frantziako Aire Armadaren Akademian amaitu zituen 1979an eta 1998ko urtarrilaren 29an Soyuz TM-27-STS-122 espazio-misioan parte hartu zuen. Europako Agentzia Espazialeko astronauta da. Euskal...

2011-05-03  |  Espazioa

Gagarinen etorria

Garbine Ubeda lankidearen blogetik hartutako sarrera honi irudi zein soinu gehitu diogu: "Ez naiz epopeia zalea sekula izan. Aitor dut, hala ere, Iuri Gagarinen balentria salbuespenekotzat jo izan dudala beti, hura protagonista izan zuen gertakariaz sortutako epika euforiko eta...

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys