http://www.argia.com/erlea-apiterapia/ eu-EH Sareko ARGIA: Erlea eta Apiterapia Argia http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-jorraillan-apirillan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua 2008-04-30 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-jorraillan-apirillan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua Erleak lore-iriña ta eztia biltzen asten dira. Arra ugari jaiotzen da ta eultzaren jaten eman-bearra geitu egiten da. Beraz, naikoa ez dutenean eman egin bear zaie, naiz-eta eztiaren biltzea asi ba-da ere.]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/nork-erabaki-zuen-erle-txikia-handitzea 2008-04-10 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/nork-erabaki-zuen-erle-txikia-handitzea Eztitan ari den profesional askok ez dakien arren, milioika urtetan iraun duen erlea gaur gure artean nagusi dena baino txikiagoa izan da. Hala diote ostera erle txikia landu beharra aldarrikatzen duten abeltzainek eta adituek, gaurko gaixotasun asko manipulazio horri egotziz. Menturaz oker ari ote dira ia erlezain guztiak?]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-epaillan-martxuan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua 2008-03-31 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-epaillan-martxuan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua Egualdi ona dan lenbiziko egunean, erleak biziro egan egiten dutenean, orduan ikusi bear da erle-tokia: nola dagoan jakin, eultzaren lurrean dagoan zikinkeria kendu, ta armi-armaz ta gero sisa biurtzen diran arraz garbitzeko. Gisa onetara eultza garbitu danean, erleak lanari leiatsu ta zaleago zaizkio.]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-otsaillan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua 2008-02-29 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-otsaillan-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua Ille au lengoa bezin otza baldin bada, Ilbeltzerako esandakoa ontzat artu. Egualdi on xamarrak egingo balitu, erleak ateratzen asiko dira eta baita lore-iriña biltzen ere.]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra/charles-mraz-ek-nola-erabiltzen-zuen-erleen-pozoia-artritisak-artatzeko 2008-02-22 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra/charles-mraz-ek-nola-erabiltzen-zuen-erleen-pozoia-artritisak-artatzeko Erlearen pozoia artritisetan XX. mendean erabili dituztenen artean famatua eta klasikoa da Charles Mraz. Ez zen medikua baina sendagile amateur moduan sekulako fama izan zuen Amerikako Estatu Batuetan. Erlezaina zen eta ez idazlea, eta 80 urteak ondo pasata zeuzkanean idatzi zuen bere liburu ezaguna: "Health and the Honeybee". Charles Mrazi buruzko informazioa eta bere liburuaren atal oso bat ("Erleen pozoia jartzen has gaitezen") euskaraz eskaintzen dira funtsean gaixotasun artritikoez ari den www.izorrategi.org gunean. Hemen ere eskaintzen dugu testu bera.]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/propolia/propoliak-irradiazioetatik-babesten-duela-erakutsi-dute-kroaziako-ikertzaileek 2008-02-04 Propolia http://www.argia.com/erlea-apiterapia/propolia/propoliak-irradiazioetatik-babesten-duela-erakutsi-dute-kroaziako-ikertzaileek Kroaziako Zagrebeko unibertsitate eta ospitaleetan ari den ikerlari talde batek aztertu du propoliak daukan ahalmena izaki bizidunak irradiazioetatik babesteko. Emaitza "Biological & Pharmaceutical Bulletin" aldizkarian plazaratu dute izenburu honekin: "Evaluation of the Radioprotective Effects of Propolis and Flavonoids in Gamma-Irradiated Mice: The Alkaline Comet Assay Study".]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-ilbeltzean-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua 2008-01-31 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/eultzak-ilbeltzean-1933garren-urterako-nere-egutegiatik-hartua Ille onetan erleak geldik egon ei dira ta ez da ezere egiterik; baño alako eguzki-egun epela izango balitz, esnarazi ta pixka bat ibiliaraztea ona da esteak ustu ditzaten.

Ilbeltzean gertu oi dira eultza berriak, abaraskak-eta, erleak udaberrian lan egin behar dituztenak.

(1933an Gipuzkoako Diputazioaren Nekazaritza-Batzordeak baserritarrentzako argitaratu zuen "1933'garren urterako nere egutegia" liburuxkatik hartua. Orduan kakotxez idazten ziren r eta l bikoitzak hizki doblez ipini ditugu hemen).]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/eztia/eztia-koxkorretan-kafea-goxatzeko 2008-01-28 Eztia http://www.argia.com/erlea-apiterapia/eztia/eztia-koxkorretan-kafea-goxatzeko Kanadan Island Abey Foods Ltd. konpainiak eztiz egindako produktu berria patentatu eta ipini du salgai: "Honey Drop" izeneko sisteman ekoitzitako ezti idorra. Honibe da bere marka.  Betiko azukreaz asperturik daudelako edo osasungarriagoa delakoan kafea edo tia gozatzeko eztia erabiltzen duten herritarrak gero eta gehiago dira munduan, baina horietako asko kexu dira azukrearen aldean zikina edo likatsua delako. Sistema berria asmatu duen John Rowe-k, bestalde, ez zion ezti naturalari beste osagairik erantsi nahi, arto zirope eta holakorik. Orain ezti naturala dosi lehortuan erabil dezake nahi duenak, Kanadan behintzat, hatzetan erantsiko zaion beldurrik gabe. Agian Euskal Herrian ere norbaitek kopiatuko du denborarekin. Island Abey Foods Ltd. konpainia Edward Printzearen Ugartean ari da ezti kontuetan lanean aspalditik; oraingo jabeak horretan ari diren seigarren belaunaldikoak dira. ]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/edmund-hillary-mendigoizale-eta-erlezaina 2008-01-15 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/edmund-hillary-mendigoizale-eta-erlezaina Zelanda Berrian hil da Edmund Hillary, Tenzing Norgay-rekin batera Everest gailurrera beste inork baino lehen iristi zena.  1953an lortu zuen hori, eta geroztik menzigoizale eta elur-izotzetako abenturero jarraitzeaz gain Nepaleko jendeen bizimodua hobetzeko ahaleginetan ere aritu zen. Bere sorterrian heroia zen, hain famatua ezen eta diru-paper batzuek ere haren irudia baitaramate. Aldiz, bazuen beste jarduera bat Hillaryk beti aldarrikatu zuena: gazte denboran erlezain aritua zen.
]]> http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/charles-henry-turner-erlearen-ikusmena-deskribatu-zuen-jakintsua 2008-01-07 Orokorra http://www.argia.com/erlea-apiterapia/orokorra-2/charles-henry-turner-erlearen-ikusmena-deskribatu-zuen-jakintsua Erleak koloreak nola ikusten dituen ezagutu izanaren meritua -beste aurkikuntza askorena bezala- Karl Von Frisch famatuari aitortzen zaio munduan, baina aurretik hori beste norbaitek lortua zuen: Estatu Batuetako ikerlari beltz batek. Herritar beltzek eskubide gutxi eta nekea frango jasaten zuten garaietan, lan zientifiko garrantzizkoa egin eta publikatu zuen Charles Henry Turner-ek. Von Frischek bere liburua -1923an- plazaratu baino dozena bat urte lehenago argitaratu zituen bere lehen aurkikuntzak Turnerrek.

Charles Henry Turner (1867-1923) ezagutzeko moduko gizona izan zen, eta bere ohoretan Charles I. Abramsom doktoreak gune hau dauka Interneten. Aita sakristaua eta ama erizainaren semea izanik, Chicagoko unibertsitatean doktore egin zen lehenbiziko beltz amerikanoa izan zen, eta "Science" aldizkarian artikulua publikatu zuen lehen beltz amerikanoa ere bai. Hala ere ez zuen goren mailako ezein ikastetxetan lanik lortu, eta erdi mailakoetan aritu zen, lanordu askoren truke gutxi kobratuz, baina gainera ikerketa funtsezkoak burutu eta plazaratzeko gai ere izan zen. Abereen eta batez ere xomorroen jokabidea ikertu zuen.]]>