Piztu Ezazu Argia 970x90

Nola baretu txileak eragiten duen azkurea?

Seguruenik, irakurle bat baino gehiago hain modan dagoen janari mexikarraren zalea izango da. Jaki hauekin erraza da esperientza txarren bat pasatzea, eta normalena urarengana jotzea da. Edalontzi bat bestearen atzean betetzen dugu eta, hala ere, ez dugu azkurea baretzea lortzen. Jakina! Urak ez du ezertarako balio!

Tasmaniako aborijena bost libratan

Ozeania, 1642. Abel Tasman Jansen nabigatzaile holandarrak uharte bat aurkitu zuen Australiako kostaldetik 240 kilometrora. Bertako biztanleak azal iluneko eta ile kizkurreko gizon-emakume txiki eta argalak ziren (gizonezkoek 1,60 m neurtzen zuten batez beste, eta emakumeek 1,48). Ehiza eta...

Bizkotxoaren hastapen gogorrak

XVI. mendean, bizkotxoak marinelen elikagai nagusietakoa ziren itsas ibilaldi luzeetan. Opil txiki biribilak ziren, galleta modukoak, gari irinez eginak. Bi aldiz egosten zituzten, bidaian zehar hartzitu ez zitezen. Eta egosaldi bikoitz horretatik datorkie izena, latinez bis coctus hitzek...

"Ongi janez salbatuko dugu Lurra"

“... Periodikuak ez dire gutaz mintzatzen Parisen”.

Janarien “ospea” aldatu egiten da (I)

Nutrizioaren eremuko aurkikuntzek zenbait elikagairen alderdi negatiboak eta positiboak hobeto ezagutzeko aukera ematen digute. Baina aurkikuntza horiek mendetan zehar gure elikaduraren oinarria osatu duten “egia biribilak” zalantzan jarri edo are, erabat iraultzen dituztenean,...

Udan eskola jantokiak itxiz gero, Iruñeko haur askok ez dutela zer jan izango salatu dute

Iruñeko eskola jantokiek hiriburuko haur guztien elikadura ziurtatu behar dutela adierazi dute Geroa Bai eta PSN alderdiek. Kexu agertu dira udan itxi egiten dituztelako, eta Udalari eskatu diote laguntzak bideratzeko.

Coca-Colak eta Pepsik osagai kimiko bat erabiltzeari utziko diote, sinadura-bilketa baten eraginez

Coca-Cola eta PepsiCo konpainiek ez dute Fanta, Powerade eta Gatorade moduko freskagarrietan BVO osagai kimikoa erabiliko, AEBetako gazte batek kanpaina bat abiatu ostean produktu kimiko horren erabilera galarazteko. AEBetako, Kanadako eta Latinoamerikako freskagarriei eragingo die neurriak; Europar Batasunean eta Japonian debekaturik dago lehendik ere BVO erabiltzea.

Bost ebidentzia zientifiko transgeniko eta pestiziden kalteez

Transgenikoen eztabaidan, haien aldekoek argudiatu ohi dute ez dagoela ebidentzia zientifikorik frogatzeko genetikoki aldatutako gaiak osasunerako kaltegarriak direla. Bost ikerketak ebidentzia zientifiko horiek erakutsi dituzte. Transgenikoen eta haiekin lotutako pestiziden arriskuak benetakoak direla frogatu eta laborantza organikoaren abantailak nabarmendu dituzte.

Thomas Erguy (Biharko Laborantzaren Elkartea): "Transgenikoen ordez, agronomia!"

2007tik 2011ra bitartean Akitanian egindako esperimentu batek erakuts dezake laborantzan bateraezinak direla elkarren ondoan lantzea batetik berezko landareak eta bestetik genetikoki eraldatutakoak (OGM). Ikerlan hori burutua du INRA (Institut National de la Recherche Agronomique) erakunde ofizialak, Réseau de Semences Paysannes, Agro Bio Périgord et Bio d’Aquitaine elkarteekin elkarlanean. Orain laborarien elkarteok eskatzen dute ikerlanaren emaitzak argitaratu eta landu daitezela gehiago. Baina INRAk ez du urratsik egiten.

Arraina kontsumitzea, norentzat da onuragarri?

Arraina jatea osasungarria dela uste zabala da. Zer eragin du, ordea, ingurumenean? Eta itsas espezieetan? Eta komunitate lokaletan? Nor da arrainaren kontsumo igoerarekin onurak lortzen dituena?

Gazteen gizentasuna kezkagarri bihurtzen ari da Europan

Munduko Osasun Erakundeak (MOE) astelehenean argitaratu zuen txostenaren arabera gazteen gizentasuna epidemia bihurtzeko bidean dago Europan.

EBn Pioneer-en arto transgenikoa landatzeko bidea zabaldu da

Europako Batzordea prest dago arto transgenikoa Europako lurretan landatzea baimentzeko, hemeretzi estatu kidek erabaki horren aurka bozkatu badute ere.

Elikagai nazkagarriak, kultura kontua

“Esan zidan europarra naizenez eta, ondorioz, aberatsa, ez nituela txiroen jakiak (oilaskoa, bildotsa, antxumea) jan behar; sugea, txakurra, labezomorroa edo arratoia bezalako jaki apartak baizik“, azaldu du Indiara joandako ikasle batek.

Mate bat eta amodio bat

Argentinarren, paraguaitarren eta uruguaitarren idiosinkrasia ezin da ulertu mate infusioa gabe. Hainbesteko garrantzia zergatik ematen dioten jakin nahi?

1507

Uste bazenuen 1507. urtean gertatutako zerbaitez hitz egin behar nuela, segi hurrengo orrialdera. Pioneer multinazionalak Europar Batasunean komertzializatu nahi duen arto transgenikoaren izena da 1507, edo beharbada abizena, horrelakoetan zaila da zehaztea. Laborearen segurtasunaz kezka agertu du askok, baina kezkatzeko arrazoirik ez dagoela esan du Europan jaten dugunaren zaindariak, EFSA elikagaien segurtasun agentziak.

'Eman minutu 1 ogiaren alde' ikusentzunezko lehiaketa

‘UNESCO Etxea – Euskal Herriko UNESCO Zentroa’ GKEak ikusentzunezko lanen lehiaketa deitu du, elikadurarako giza eskubideari buruzko kontzientzia zabaltzeko helburuarekin.
Elikadura  |  Fr

"Janaria identitatearen ispilua da"

Nola hartzen da lur elikagaien antropologian? Mundu apal batetik nator, etxe-giro xume batetik, eta Bordeleko unibertsitatean ari nintzela ordura arte lurrarekiko nuen lotura beste bizimodu batek estali zuen. Eskaleek zakarrontzietan arakatzen zuten karrikan bizi nintzen eta, horrek tripak...

Errusiako zientzialariek transgenikoak debekatu nahi dituzte hamar urtez

Errusiako zenbait zientzialarik trangesnikoak hamar urtez debekatzea eskatu dute. Epe horretan transgenikoek osasunean duten eragina aztertuko lukete. Irina Ermakova Errusiako Segurtasun Genetikoko Erakundearen lehendakariordeak dioenez, “hamar urteko tarte horretan zenbait froga eta esperimentu egin litezke, baita ikerketa lerro berriak zabaldu ere”.

Hiru lagun hil dira Sevillan, egoera txarrean zeuden jakiak ahoratzeagatik

Bikote bat eta 14 urteko alaba zendu dira elikagai intoxikazio baten eraginez Sevilla ondoko Alcala de Guadaira herrian. 13 urteko beste alaba ospitaleratu egin dute. 

Zenbat janari alferrik galtzen dugu Europan?

Euskal Herriko estatistikarik ez den arren, Irlandan bai daukate kuantifikatua: erositako jaki guztien herena doa zakarretara.

Venezuela, transgenikorik gabeko herrialdea izateko bidean

Hazien Legearen aurreproiektua egiten ari da Venezuelako Batzar Nazionala. Elikagai transgenikoen erabilera eta kontsumoa debekatzea da helburua eta gaur bertan aurreproiektuaren eztabaida abiatuko dute herrialde osoan, nekazariek eta ekoizleek euren ekarpenak egin ditzaten, proiektua legebiltzarrera eraman aurretik.

Amonio hidroxidoa hanburgesetan

McDonald’s-ekin loturiko informazio bat bolo-bolo zabaldu zen sare sozialetan, duela pare bat hilabete. Konpainiak errezeta aldatu behar izan omen zuen, Jamie Oliver sukaldari britainiarrak frogatu ostean McDonald’seko jatetxeetan saltzen den haragia jangaitza dela, amonio hidroxidoz tratatzen dela argudiatuta.

Toxi-Cola

Hurrengo sarrera prestatzen dudan bitartean, Coca-Colaren konposizioa oso era grafikoan azaltzen duen bideoa uzten dizuet. Deigarria da, gehiegi sakondu gabe, freskagarri batek daraman azukre kantitatea.

Mexikon antzinako elikadura ohituretara itzuli nahian

Elikadurarako eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) behin baino gehiagotan aholkatu du intsektuak kontsumitzea goseari aurre egiteko. Ez dakigu aholku horren eraginez izan den, baina Mexikoko gero eta jatetxe gehiagotan ari dira intsektuak eta horien arrautzak eskaintzen...

Esne ekoizleak kezkatuta ekoizpen-kuoten desagerpena dela eta

Hego Euskal Herriko esne ekoizleek beltz ikusten dute etorkizuna 2015etik aurrera. Urte horretako apirilean desagertuko dira Europar Batasunean 1984tik indarrean dauden ekoizpen-kuotak, hau da, ekoizle eta estatu bakoitzak produzitu dezakeen gehienezko esne kopurua.

Giza esnea patentatua izateko bidean

Nestle-k giza esnearen osagaiak patentatzeko bidea hasia du. Dagoeneko 2000 osagai inguru patentatu ditu.

Nafarroako Ospitale Guneko sukaldeetan bideokamerak jarriko dituzte

Nafarroako Ospitaleko sukaldeetan bideokamerak jarriko dituzte, platerak ondo prestatzen direla ziurtatzeko. Catering enpresarekin izandako istiluei erantzuteko aurkeztu da neurria.

Geu gara McDonald’s

Azkeneko asteetan Mcdonald’s-ekin loturiko informazio bat dabil hortik bueltaka, batez ere gizarte-sareetan. Haren arabera, janari lasterreko konpainiak bere hanburgesen errezeta aldatu behar izan du Jamie Oliver sukaldari britaniarraren salaketa jaso ostean.

"Bio" jateak onura dakarkie euliei

Saiakera interesgarria egin berri dute Drosophila espezieko euliekin. Euliak 200eko taldetan banatu eta multzo bati bio patata, beste bati bio mahatsa, beste bati bio banana eta beste bati bio soja eman dizkiete euren bizitza osoan. Gainerakoei, berriz, produktu berdinak baina bio ez...

AEBetako Gobernua ziber-borrokan transgenikoen alde?

AEBetako zerbitzu sekretuek produktu transgenikoak saltzen dituzten multinazionalen interesen arabera egiten dute lan, zientzialariak jazarri eta webguneak erasotzeraino. Hori iradokitzen duen artikulua argitaratu du Süddeutsche Zeitung egunkari alemaniarrak, Monsanto multinazionala eta AEBetako Gobernuaren arteko loturak haizatuz.
Multimedia

2014-05-06  |  Elikadura

Elikadura eta osasuna

2013ko uztailaren 1ean, Bolibarren, Nerea Basterretxea Joseba Plaza eta Pedro Akarregik emandako hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2014-02-27  |  Elikadura

Haur guztiei janariaz irakatsi

AEBetako West Virginiako Huntington hirian gizentasunaren aurka garatu zuen proiektua oinarri, TED sariaren irabazle Jamie Oliverrek janariaren inguruko ezjakintasunaren kontrako defentsa sutsua egiten du. Iturria: TED.com

2013-10-07  |  Elikadura

Azpeitiko Azoka Herritik ekimena

Azpeitian egin berri dute Azoka Herritik ekimenari buruzko bideo erreportajea duzue ikusgai. Azoka Herritik ekimenak herriko sektoreak batu eta kontsumo eredu berri bat bultzatzea du helburu. Bertakoek ekoitzia, herrian kontsumitu dadin.

2013-08-08  |  Elikadura

Egoitz Garro

Egoitz Garro, aholkulari makrobiotikoa, Altzan (Donostia) jaio zen  eta gaur egun Lekunberrin bizi da. Elikadura makrobiotikoan espezializatu da, baina baita masajean, akupunturan, erreflexologian, chi kung-ean, meditazioan eta arnasketa terapian ere. Duela hiru urte, bazkidearekin batera,...

2013-03-08  |  Elikadura

Gainkontsumoa

Ekosistemaren jasangarritasunaren muga gainditzen duen baliabideen ustiaketari deitzen zaio gainkontsumoa. Kapitalismo mugagabearen ezaugarri honi buruzko irudi hauek Samsara filmeko pasarte batekoak dira. 5 urtetan eta 5 kontinenteetako 25 herrialdetan grabatu dituzte irudi gordin bezain...

2013-02-08  |  Elikadura

Carlo Petrini

1949ko ekainaren 22an Bra-n (Italian) sortu zen kazetari, soziologo, eta kritiko gastronomikoa, Slow Food fundazioaren (www.slowfoodfoundation.com) sortzaile eta buru izateagatik da ezaguna. 2004an, Turinen, Terra Madre nazioarteko sarea abiarazi zuen 150 herrialdetako 8.000 ekoizle bilduz....

2012-05-11  |  Elikadura

Marie Monique Robin

Kazetari, zinegile eta idazle hau 1960an sortu zen Frantziako Deux Sèvres eskualdean. Ikerketa anitzen egile, liburu eta filmetan plazaratzen ditu bere lanaren emaitzak eta mundu osoan sari anitz jaso ditu. Heriotzaren eskuadroiak eta frantses eskola (2003), mundu guztia aho-zabalik utzi...

2012-04-27  |  Elikadura

Edurne Elizondo

Camille hartza Pirinioetako bakardadean, Itoizko urtegian ito nahi ez zutenak, derrigorrezko soldaduskari galbidea ekarri zioten intsumisoak… Desobediente anitz ezagutzera eman digun kazetari argia da Elizondo. Bere animaliekiko maitasun eta grina kutsakorra da oso eta gustura solastatu...

2011-11-08  |  Elikadura

Jatearen arriskuak

Janari faltarik ez dugunoi, jaten duguna bihurtu zaigu problema. Otordu bakoitzean substantzia kimiko kutsagarriak sartzen ditugu gorputzean; mokadu batek ez digu kalte egingo, baina substantzia horietako asko luzaroan geratuko direnez gure organo, ehun eta zelulei itsatsita, zenbatgarren...

2010-09-30  |  Elikadura

Janari ekologikoa etxez etxe

Salgai duten janari ekologikoaren berri Internet bidez ematen dute Amaia Irazusta eta Juan Urkizuk. Etxez etxe egiten dute banaketa. Urola Kostako herri askotako bezeroek erosten dute, eta beste eskualde batzuetara zabaltzen ari dira.

2009-04-02  |  Elikadura

Andoni Luis Aduriz

Mugaritz jatetxeko sukaldaria den Andoni luis adurizekin izan gara. Sukaldetik mundua ikusten dela zioen bere amonak eta geuk ere ikuspegi horretatik piska bat hartu nahi izan dugu. Erreportajea irakurri ARGIA astekarian

2008-07-24  |  Elikadura

Txokolateari begirada hurbila

Kakao merkataritzak eta txokolategintzak tradizio luzea izan du gurean. Gaur egun, txokolatea eskuz egiten duen hainbat fabrika dago Euskal Herrian, eta Baionako Txokolatea da sektore horren ikurrik distiratsuena. Irudi hauen bidez txokolatearen jaiotza, osagai lagunak eta sekretuak gertu...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys