Zero Zabor

EAJk Bilduri esijitu dio azkar ixteko zabortegiak eta kaosa aurpegiratu

Zero Zabor — Wed, 22 May 2013 15:30:20 +0000

Noticias de Gipuzkoak zabaldu duenez “El PNV pide a Bildu ‘medidas urgentes’ para cerrarlos vertederos” albistean, EAJk Gipuzkoako Batzar Nagusietan errejistratu du galdera sorta bat lurralde honen hondakinen plan nagusia zein neurritan bete den jakiteko. Xabier Ezeizabarrena bozeramaileak kritikatu du Bilduk daukan kaosa eta hondakinak nola kudeatu ez jakitea.

Oñatiko herritarrak gaur hasi dira Atez Atekorako materiala jasotzen

Zero Zabor — Wed, 22 May 2013 11:30:52 +0000

Laster hondakinak Atez Ate bilduko dituen Oñatin, udala hasi da herritarrei materialak banatzen. Goienak “Oñatiarrek hondakinen bilketako materiala jaso dezakete gaurtik” eta “Hondakinak gaika biltzeko kuboak eta materiala banatzen hasi dira gaur Oñatin” albisteetan azaldu duenez, hiztegi, gida eta bestelako osagai txikiagoez gain, familiako launa ontzi jasoko dituzte: marroi koloreko bi organikoarendako; gris koloreko bat errefusarendako; eta urdin koloreko bat, papera eta kartoiarendako. Azken horiek, era komunitarioan jasotzea erabaki duten atariek –guztira, 98–, ontzi handia jasoko dute. Bestalde, familia bakoitzak hori koloreko 60 poltsa izango ditu. Ekainetik abendura arte, astean bitan, plastikoak eta ontzi arinak ateratzeko adina poltsa. Diario Vascok “El reparto de cubos del PaP arranca hoy en Eteo convocando a San Martín y Ugarkalde” kronikan azaldu du.

Eguzkik gogor kritikatu du Donostian 5. edukiontzia zabaltzeko adostasuna

Zero Zabor — Wed, 22 May 2013 09:35:25 +0000

Eguzki ezker abertzaleko talde ekologistak gogor kritikatu du Donostian Bilduko udal gobernuak eta PSE alderdiak hiri osora bosgarren edukiontzi txipduna zabaltzeko adostutako erabakia: “El acuerdo Bildu-PSE, un brindis al sol” agirian: “El “fraude” de este acuerdo reside en que la participación en la separación de los residuos seguirá siendo voluntaria. No hay ningún sistema que demuestre suficiente eficacia basado en el voluntarismo. Anunciar el objetivo de recoger selectivamente el 60% de los residuos con este sistema, es un “brindis al sol”, pues los actores de este acuerdo, saben a priori que jamás alcanzarán ese objetivo de esta manera“. Garak “Eguzki critica el acuerdo sobre residuos en Donostia entre Bildu y PSE” lerroburuz eman du albistea.

Cavalloren ’100 kilo baino gutxiago’ filma: zaborra nola murriztu %20ra

Zero Zabor — Wed, 22 May 2013 08:30:17 +0000

Italian hondakinen kudeaketa plangitzak antolatzen berezitutako ERICA kooperatibak plazaratu berri du Meno 100 chili (100 kilo baino gutxiago) dokumentala, hainbat festibal eta biltzarretan aurkezten ari dena. Titulu berarekin Roberto Cavallo hondakinetan adituak 2011an argitaratutako liburuan oinarritua, “Gure zakarrontzia errejimenean jartzeko errezetak” darama lelo. Pello Zubiria Kaminok aurkeztu ditu egilea eta filma ARGIAko Xehe blogean: “Roberto Cavallo (1): ’100 kilo baino gutxiago’“

‘Peoples Design Lab’: gaizki edo ondo diseinatutako produktuen sariketa

Zero Zabor — Tue, 21 May 2013 16:30:38 +0000

Thinking our Waste (Gure hondakinak aztertuz) leloa daraman The People’s Design Lab guneak sariketa berezia antolatu du hondakinen kudeaketa aldetik ondo edo gaizki osatuta dauden produktuak omentzeko. Italiako Capannori hirian hondakinen ikerketarako antolatutako zentroaren ildotik, Britainia handiko zenbait boluntariok sortu dute kontsumitzen ditugun gaien diseinuan arakatzeko taldea, eta orain herritarrei eskatzen die proposamenak egitea lau sariotako bat merezi duten produktuentzako:

- The Weakest Link Award iraupen murritzegia dutenentzako.
- The Bin Again Award astebete baino lehen zakarrontzira bota behar dituzunentzako.
- The Russian Doll Award pakete eta azal gehiegitan bildurik datozenentzat.
- Best Zero Waste Design, ondo diseinaturik egoteagatik zabaltzea merezi dutenak saritzeko.

Idurre Ekisalbelek ‘Erretratua’ idatzi du Atez Atekoaren kontrako gurutzadaz

Zero Zabor — Tue, 21 May 2013 11:30:07 +0000

Berria egunkarian Idurre Eskisabelek “Erretratua” idatzi du, honela hasten dena: “Atez ateko zabor bilketaren aurkako gurutzadan dabiltzanei aitortu behar zaie oso abilak direla jendeon barne mamu eta zaborrak zeintzuk diren atzeman eta aztoratzen —eta gurutzada diot, bultzatu dutena ez delako eztabaida, ustezko etsaiaren gaiztakeria ñabarduragabean bermatutako birkonkista baizik—.” Berrian artikulua osorik.

Mundumob ekimenak aurrera darrai

Zero Zabor — Tue, 21 May 2013 09:30:23 +0000

Gipuzkoa Zero Zabor koordinadorak maiatzaren 4an Oreindainen hasi zuen Mundumob ekimenak aurrera darrai herriz herri antolatutako entseguekin. Mundumoben orri berezian eskaintzen dira, helburuen zehaztapenaz gain, entseguetarako deialdiak, musikak, koreografiak, eta beste. Ekainaren 8an Donostiako ekitaldi nagusiarekin bukatuko da.

Sakana: auzokonpostaren abantailak 5. edukiontziaren aldean

Zero Zabor — Mon, 20 May 2013 19:30:47 +0000

Sakanako mankomunitateak “Hilabete luze auzokonposta egiten” erreportaje mamitsuan alderatu ditu hondakin organikoa kudeatzeko bi sistema: auzokonposta eta 5. edukiontzia. Alde batera utziz (azken aldian Gipuzkoan Atez Atekoaren kontrako plataformek ere onartu baitute) derrigortasunari lotutako diferentziak, bai bildutako organikoaren kantitatearen aldetik eta bai horren purutasunaren aldetik, Sakanako arduradunak seguru daude eskualde osoan orokortu duten auzokonpostak emaitza hobeak eskaintzen dituela. Dagoenekoz auzokonposta egiten duten zenbait sakandarrek ere ematen du iritzia, azpimarratuz besteren artean oso erosoa dela herritarrarentzako. Sakana osoan, oraingoz erabaki ez duen Altsasu eta aldaketa sei hilabeterako atzeratu duen Irurtzunez landa, ekainean ezarriko da Atez Ateko bilketan eta auzokonpostean oinarritutako sistema berria. Hau da: Ziordia, Olazti, Urdiain, Iturmendi, Baikaiku, Etxarri-Aranaz, Arbizu, Ergoiena, Lakuntza, Arruazu, Uharte Arakin, Irañeta eta Arakilen. Herriok 11.000 biztanle biltzen dituzte.

Portlandek atzeratu Olatzagutian hondakinak erretzen hastea

Zero Zabor — Mon, 20 May 2013 12:30:41 +0000

Noticias de Navarrak zabaldu duenez, Portland Valderrivas konpainiaren presidente José Luis Saénz de Mierak Olatzagutiara egindako bisitan jakinarazi dio enpresa batzordeari oraingoz atzeratu egingo dutela bertako zementu-usinan hondakinak erretzen hasteko eguna, “aurrekonturik ezagatik”, kontatu denez “Portland retrasa la obra para quemar residuos no peligrosos en Olazti“ kronikan. Hori bai, garbi utzi du hondakinen errausketa hil ala bizikoa dela Olatzagutiako fabrikaren bideragarritasunarentzako. Albistea Guaixek ere kontatu du: “Aurrekontu faltak porlandegiaren balioztatze egitasmoa atzeratu du”

Oñati Atez Atekoaren kontrakoen jomugan (eguneratua)

Zero Zabor — Mon, 20 May 2013 08:09:08 +0000

[Pello Zubiria Kamino]Atez Atekoaren kontrako Gipuzkoako plataformek, Patxi Amantegi buru, Oñatiko herritarrei dei egin diete maiatzaren 22tik aurrera udaletxera joan ez daitezen hondakinak gaika biltzeko kuboak jasotzera. Kuborik hartzen ez duten herritarrek hondakinekin egunak pasa ahala zer egin behar duten ez zuten argitu. Oñatin EAJren plataformen bozeramaileak erakutsi duen agresibitateak hoztu dizkie Zumaiako plataformak herritarrei leihoetatik zabor-zorroak kentzeko deiagatik Gipuzkoan eztabaida gozatuko zela esperantza zutenei.

Aste gutxitan, funtsean Zumaian (herriko Zero Zabor taldearen iniziatibaz) hondakinen gaikako bilketan txip elektronikoz kontrolatutako edukiontzien sistema aztertzea erabaki zutenetik hondakinen eztabaidak gai asko argiturik utzi ditu. Atez Atekoaren kontrako plataformek zintzilikario eta posteen kontrako jarrerari eutsi diote eta bidean onartu dituzte gaikako bilketa derrigorrezkoa izatea, pertsonalizatua eta %70-%80ko helburuak lortuko dituena. Alde horretatik, esan liteke gero eta ahaztuago geratuko direla azken urteotako hainbat legenda urbano: arratoiak (kaleko edukiontzi marroietan egun luzez egoten diren hondakinek ezin erakarri posteetan ordu laburrez egoten direnek baino arratoi gehiago), usainak (idem, uda honetan Zumaiako edukiontzi marroietara hurbiltzen denak ulertuko du azkar), kaleen estetika (idemaren idem), Stasi eta intimitatearen urraketa, erreferendumik gabeko inposizioa…

Oñatiko Bidaurreta auzoan kaleko hondakin-ontzi txikiak igande goizean sabojatez lurrera botata (argazkia: Goiena).

Goienak azaldu digunez “Atez atekorako ontziak ez jasotzera deitu dituzte oñatiarrak” albistean, “Amantegi bera birziklatzea eta hondakinak gaika sailkatzea derrigorrezkoa izatearen alde azaldu zen, baina esan zuen hondakinak sailkatzeko derrigortasunetik atez atekora pausoa ez dutela ‘argi ikusten’”. Amantegi derrigorrezko sailkatzearen alde dago… Atez Atekoa ez izatekotan. Hala adostu dute, antza, Azpeitiko udalean ere Bilduko alkatearekin. Ondo ulertu dezagun: oraindik inon ikusi ez den sistema baten derrigortasuna ondo dago, mundu osoan ezaguna den sistema ongi frogatuan egiten bada, orduan ez.

Kontraesan bitxiaren esplikazioa esango genuke Amantegik berak emana duela beste prentsaurreko batean: ikusi Berrian “Plataformen ustez, Bilduk ez du atez atekoarekin jarraituko, ‘kostu politikoagatik’” eta Diario Vascon “Las plataformas creen que Bildu no pondrá el PaP por su ‘coste político’“. EAJk sustatutako taldeak diren heinean, hori jokatzen dute Garbia plataformek Oñatin, Bilduri koste politiko bat jasanaraztea. Baina horrekin batera, orain aipatzen ez duten arren errausketaren aldeko plataforma diren heinean, bada bigarren helburua Oñatin jokatzen dutena: %80ko emaitzak lortzen dituen gaikako bilketa orokortu bat atzeratzea. Atzerapen horren truke prest egon dira orain artean sagratutzat zeuzkaten oinarriak sakrifikatzeko, agian kalkulatzen dutelako atzerapenekin Bildu itoko dutela Gipuzkoako diputazioaren kudeaketan, gobernua berriro hartu eta errauste plantari ostera ekiteko. Total, Amantegik berak Tolosan banatu zituen paperetan esaten zenez, Zubietako errauskailuak urte betean zigarro batek baino gutxiago kutsatu behar gaitu eta…

Azter beza irakurleak adostasun famatuak alkantzatu diren udal bakoitzean zein zehaztasuekin finkatu diren epeak eta horrela kalkulatu ahal izango du 2014ean zein herrirtan ezarriko den %80 birziklatuko duen sistema eta zein beste herritan atzeratuko den saltsa hau ad calendas grecas. Oñatikoan ideiak garbi eduki dituzte.

Albiste hau eta ingurukoak irakurtzeko:

Goiena “Hondakinak gaika botatzeko zakarrontziak lurrean“, “Plataformaren deia ‘arduragabea eta larria’ dela esan du Udalak“, “Atez atekorako ontziak ez jasotzera deitu dituzte oñatiarrak“, “Oñatiarrek hondakinen bilketako materiala jaso dezakete hilaren 22tik aurrera“, “Oñatiko EAJ: ‘Bilduren Gobernuak 2.416 sinadurei eta epaileak agindutako geldialdiari aurre egin die’“, “Oñatiko Udal Gobernua: ‘EAJk herritarrak nahastu nahi ditu’”

Diario Vasco “El ‘PaP’ inicia la cuenta atrás“, “Bildu niega que ‘haya una orden de suspensión del PaP dictada por un juez’”

Hondakinak eta herriak: sortutako zaborraren araberako sailkapena

Zero Zabor — Sat, 18 May 2013 09:29:08 +0000

Pello Zubiria Kamino ARGIAko kazetariak Xehe blogean proposatu du Gipuzkoako herriak hondakinen kudeaketaren arabera sailkatzea, Euskal Herriko udal ororentzako balio lezakeen klasifikazioan. Horretarako kontutan hartu behar direla uste du honako irizpideak: jadanik lortzen den birziklapen tasa; lortu nahi den birziklatze tasa; lortzeko ezarritako epea; bilketaren orokortasuna; planaren zehaztasuna. Hondakinak eta herriak izen generikoa daraman proposamena hiru ataletan eskaini du: (1) Sailkapen ahalegina, (2) Sailkapena zehaztuz eta (3) 2014ko errefus mendiak.

PSEk eta Bilduk adostuta, Donostian 5. edukiontzi marroia 2014an

Zero Zabor — Fri, 17 May 2013 12:30:24 +0000

Donostiako udal gobernuaren jabe den Bilduk eta PSEk adostu dute 2016rako honakinen %60 birziklatzea eta 2014an hiriburu osora zabaltzea 5. edukiontzi txipduna organikoarentzako. Oraindik akordioaren xehetasu gehiagoren faltan, Berriak “Donostian bosgarren edukiontzia jartzea hitzartu dute PSE eta Bilduk” eta Diario Vascok “San Sebastián implantará el quinto contenedor con chip y no habrá recogida puerta a puerta” kroniketan aurreratu dituztenetik ulertzen da gaikako bilketa borondatezkoa izatngo dela eta 2016an ez bada lortu %60 birziklatzean hala ere ez dela Atez Atekorik ezarriko.

Patxi Amantegi: ‘Bilduk ez du Atez Atekoa ezarriko kostu politikoagatik’

Zero Zabor — Fri, 17 May 2013 10:30:06 +0000

Gipuzkoan EAJk bultzatutako (Garak ezagutarazi du GBBren bulegoetatik zabaltzen dituztela bere prentsa oharrak) plataformen bozeramale Patxi Amantegik iragarri duenez, Bilduk ez du Atez Atekoa ezartzen segituko” kostu politiko handiagatik”. Tolosan ere udalak Atez Atekoa ez duela ezarriko aurreratu du Amantegik: “Amantegi ha criticado que en Tolosa ‘se esté tomando una deriva hacia el quinto contenedor’, y no en otros municipios como Legorreta, Villabona, Anoeta o Irura.” Berriak bildu du “Plataformen ustez, Bilduk ez du atez atekoarekin jarraituko, ‘”kostu politikoagatik’” albistean eta Diario Vascok “Las plataformas creen que Bildu no pondrá el PaP por su ‘coste político’” berrian.

Bilduk ohartarazi du Txingudiko errauskailua berriro mahaian dagoela

Zero Zabor — Fri, 17 May 2013 08:30:56 +0000

Hitzak zabaldu duenez, hondakinez mintzatzeko kazetariak deitu dituzte Hondarribiako eta Irungo Bilduren zinegotziek, hasiera batean bosgarren edukiontziari nolabaiteko babesa emateko eta gizarteari gaikako bilketa sustatzeko, baina “asteartean Txingudiko Zerbitzuen batzarrean Juana Bengoetxea ordezkari popularrak Bidasorako errauskailu bat proposatu izanak euren asmoa aldarazi du”. Asier Perez Karkamok sinatu du “Bidasorako errauskailua berriro mahai gainean jarri dutela ohartarazi du Bilduk” kronika.

Astigarragan Atez Ate hondakinen %85 gaika sailkaturik bildu dute

Zero Zabor — Thu, 16 May 2013 14:30:41 +0000

Astigarragako udalak jakinarazi du apirilean, Atez Atekoa ezarrita lehenbiziko hilabetean, hondakinen %85 ondo sailkaturik biltzea lortu dutela. Kontainer “betikoak” erabili dituzten azken hilabetean, martxoan, %28ra ez zen iritsi gaikako bilketa. Bestela esanda, apirilean 16.250 kilo errefus bildu dira aurreko hilabetean 150.420 kilo biltzen ziren herri berean.

Aldaketa nabarmenena, errefusaren murrizketarekin batera, hondakin organikoaren bilketan ikusi da. Martxoan 4.110 kilo organiko bildu ziren Astigarragan bertan, apirilean Atez Atekoa abian jarrita 39.160 kilo jaso dira.

Udalak herritar guztiak zoriondu ditu gaur zabaldu duen agirian: “Lehenik eta behin, astigartar guzti guztiak zoriondu behar ditugu, lortutako emaitzak ikusgarriak izan baitira eta emaitza horien atzean, dudarik gabe, herritarrak besterik ez daude. Argi dago, hondakinen bilketan errotiko aldaketa bat eman dugula eta aldaketa honi esker, hondakinen bilketa ondo baino hobeto egitera pasa garela, marka guztiak hautsiaz. Dudarik gabe, emaitzak, herritar bakoitzak egindako esfortzu txikiaren isla dira. Astigartar bakoitzaren emaitzak dira hauek”.

Ohar berean Astigarragako udalak gogor kritikatu ditu hondakinen kudeaketa on baten aldeko urratsik ematen ez duten udal eta politikariak: “Zoritxarrez, gaur arte, udal askok ez dute inolako prestutasunik adierazi hondakinen arazoari zuzenean eta arduraz heltzeko eta ondorioz, gaur arte, gai honetan utzikeria nabarmena izan da, baita Astigarragan ere. Astigarragan, 2008an Udal batzarrak EAJ, H1! Eta EBko bozkekin eta PSE eta PPren abstentzioarekin atez atekoa ezartzea erabaki zuen. Orduztik hona, gaur, birziklapenaren defendatzaile sutsu hauek, ez dute neurri bat bera hartu ere. Nola liteke birziklapenaren alde egon eta 8 urteko gobernuan, neurri bat bera hartu ez izana? Zergatik? Ez dira gai izan ezta orain hain sutsuki defendatzen duten 5. edukiontzia ezartzeko. Berriz ere, Zergatik?”.

Berria “Hondakinen %85,5 bereizita biltzera iritsi da Astigarraga”
Noticias de Gipuzkoa “Astigarraga logra recoger selectivamente el 85,5 % de los residuos con el PaP”
Diario Vasco “Astigarraga logra recoger selectivamente el 85,5% de los residuos con el PaP”

Ormaiztegik teknikoen esku utziko du edukiontzi bidez %73ra iristea

Zero Zabor — Thu, 16 May 2013 13:30:43 +0000

Ormaiztegiko udalak erabaki ondoren Atez Ateko bilketarik ez duela ezarriko, herrian giroa arras lasaitu dela adierazi dio Hitzari bertako alkate Rosa Mari Urkiak. Orain Sasietako teknikariek aztertuko dute nola antolatu sistema %73 birziklatzera iristeko edukiontzi bidezko bilketa derrigorrezkoarekin. Hitzak “Jende asko eta giro lasaia Ormaiztegiko zabor bilketari buruzko bileran” albistea (bideoz hornitua) eskaini dio eta Noticias de Gipuzkoak “Ormaiztegi estudiará con técnicos de Sasieta cómo implantar el sistema de contenedores“.

Bergara, Eskoriatza eta Oñatin 210 familia auzokonposta egiten

Zero Zabor — Thu, 16 May 2013 11:30:33 +0000

Goienak “Hiru herritako 210 familia auzo-konposta egiten dabiltza” kronikan zabaldu duenez, Debagoienako Bergara, Eskoriatza eta Oñatin dagoenekoz 210 dira auzokonposta egiten duten familiak. Oñatin beste asko daude udalak noiz gune berriak irekiko zain eta Arrasaten lehenbiziko gunea laster abiaraziko dute.

Zumaiako plataformak leihoetatik zabor-zorroak kentzeko deia egin du

Zero Zabor — Thu, 16 May 2013 09:30:49 +0000

Baleike hedabideak “Atez atekoaren aurkako plataforma: ‘Pozik gaude emaitzarekin, helburuak lortu ditugu eta’” kronikan azaldu duenez, Zumaiako Atez Atekoaren kontrako plataformak bilera publikoan ontzat eman ditu herrian hondakin sistema berria ezartzeko lortutako adostasunak eta hor aurreikusitako bilketa sistema, bere helburuak betetzat jo eta herritarrei eskatu die leihoetatik kentzeko zintzilikatutako zabor-zorroak.

Blog honetan bertan “Zumaian adostu dute bide-orria, bideragarritasuna aztertzen hasteko” albistean azaldu bezala, udalean dauden alderdi guztiek adostu dute hondakinen kudeaketa berria antolatzeko bide-orria, edukiontzi txipdunetan oinarritua. Adostasuneko puntuetan aipatzen den sistema bideragarria den aztertu behar dute orain. Aztertuko den sistema, oraingoz inon instalatu gabea, izango omen da: herritarrek barra kode pertsonalizatuak daramatzaten boltsatan lagako dituzte beren txip pertsonalizatua usatuz kalean egongo diren edukiontzietan, ordutegi mugarik gabe. Helburutzat hondakinen %80 birziklatzea aurrikusten da testuak zehazten ez duen “epe motzean”, eta azken ohar hau dakar: “Helburu horretara ez bagara iristen, neurri zuzentzaileak jarri beharko dira”. Albistea oraingoz hedabideok eman dute:

Baleike “Edukiontzi txipdunak erabiltzeko akordioa sinatu dute hondakinen mahaiko eragile guztiek“, “Hau da hondakinak biltzeko adostutako sistema“, “Atez atekoaren aurkako plataformak bileria irekia egingo du, bihar, Alondegian”
Zumaiako udala “Hondakinen Mahaiak hartutako adostasun bidearen irakurketa” (azpian bideoa)
Berria “Edukiontziak txiparekin eta barra kodea duten poltsak, Zumaian”
Naiz-Gara “Zumaia: Acuerdo sobre los residuos”
Diario Vasco “Zumaia se descuelga del puerta a puerta ”

Click here to view the embedded video.

Joxean Agirrek argitu nahi izan ditu EHBilduren erabakiak

Zero Zabor — Thu, 16 May 2013 07:30:18 +0000

Pasarte batzuetan (tituluaz gain) zehazki Iñaki Petxarromanek Berrian plazaratutako “Ontzia, nora ezean” analisiari erantzuten diola emanez aditzera, Sorturen Gipuzkoako koordinatzailea den Joxean Agirrek “Lemari handiak” artikuluan argitu nahi izan ditu bere alderdia barne den EHBilduk hondakinen aferan azaldutako jarreraren nondik norakoak.

Joxe Juan Ugalde Lezotik hondakin sistemaren aldaketaz

Zero Zabor — Wed, 15 May 2013 18:30:04 +0000

Euskadi Irratiko ahots ezagunetakoa den Joxe Juan Ugaldek maiatzaren 10eko Hitzan plazaratu du “Eta orain Lezo” izeneko iritzi artikulua, Lezoko herritar gisa hondakin sistemaren aldaketa eta inguruko eztabaidak nola bizi izan dituen azalduz. Alde askotatik interes handiko analisi-ardatzak garatu ditu Ugaldek.

Eta orain Lezo
Joxe Juan Ugalde

Usurbil, Hernani, Oiartzun, Antzuola, Legorreta, Itsasondo, Zaldibia, Astigarraga… eta orain Lezo. Hondakin bilketa gaika egiteko hautua egin eta gauzatu du Lezoko Udalak, gaur egungo %28ko birziklatze maila %80ra igotzeko helburuz.

Ez dut ukatuko, joan den astelehenean, bilketa berriko lehen egunean, nolabaiteko urduritasun eta ilusio puntu batez zintzilikatu nuela hondakin organikoari dagokion pertz marroia etxe parean jarri diguten zutoin metalikoan; bide batez esanda, esekitoki estetiko eta sinpatikoan.

Arestian aipatutako bederatzi herri horiek, hogeita hamalauko zerrenda luzeago batean sartuta zeuden, errauskailua saihesteko, atez ate deitutako sistemaren diseinuan. Beti, ahalik eta gehien birziklatzeko xedez.

Bistan da, aldaketa kolektiboak nekezak eta zailak izaten direla berez, adostasuna erabatekoa izanda ere. Aldaketa kolektiboek lan didaktiko handia eskatzen dute, gehiengoaren borondatea norabide berekoa izanda ere; are gehiago, bide berriak ahalegin pertsonal eta egunerokoa eskatzen badu. Kasu honetan, ordea (Lezokoaz ari naiz), ekologiarekin eta herria antolatzeko moduarekin zerikusi handirik ez duten beste osagai batzuk sartu dira lapikoan. Ez ditut gutxietsiko azken aste/hilabeteetan izandako protesta eta gora-beherak. Baina… tamainako garrantzia aitortzen diet, ez gehiago, nondik datozen eta nola eragin diren begi-bistakoa baita. Orain, aurrera egin, egunez eguneko zaborrak ahalik eta txukunen sailkatu… eta ondorioak ateratzeko garaia da.

Ondorioetako batzuk soziologiak berak eman dizkigu. Agerian geratu da indar handia dutela kontsignek bateko eta besteko giza multzotan. Agerian geratu da zenbateko indarra duen etxez etxeko presioak; kasu honetan, bizilagunen artekoak. Agerian geratu da gizakiari errazago zaiola modu kolektiboan pentsatzea, molde pertsonalean baino. Agerian geratu da giza multzo batzuk beste batzuk baino ahulagoak direla. Historiarako geratuko da Lezoko adinduei hondakinen afera honetan eskatu zaiena, eta haiez egin den erabilera etengabea. Gehiago: agerian geratu da gizakiak beldur diola ezezagun egiten zaion edozeri. Agerian geratu da gizakiak, ia modu naturalean, ezezkoaz erantzuten diola eguneroko ohiturak aldatzeari. Agerian geratu da eskubideen bandera bai, baina betebeharrena mastan jartzea gustuko ez duen gizartea eraikitzen ari garela, eta zein modu populistan erabil litezkeen obligazio moduko hitzak. Agerian geratu da uste baino arrantzale gehiago dagoela ur mugituetan zer harrapatuko zain, eta uste ez duguna bihur litekeela arrantzale nagusi.

Dena den, Usurbilen hasi eta Legazpin geltoki berezia izan duen ibilaldi honek orain arte ezkutuan egon diren bi gai ekarri ditu eztabaidara. Bat, hondakinak nola bildu baino, zenbat birziklatu nahi dugun dela, hemen, galdera nagusia. Bai, zenbat birziklatu nahi dugun. Gipuzkoa osora zabaldu den eztabaida honetan ahalik eta gehien birziklatzeaz ari gara orain denak, hondakinak biltzeko sistemaren gainetik: %70, %75, %80…
Eztabaidara ekarri den beste gaia herri kontsulten ingurukoa da. Oraintsu arte utopia zirudien lau urtez behineko hauteskundeetatik harago ezeri buruzko herri-galdeketak proposatzeak; are gehiago, galdeketak gauzatzeak. Hori bai, inoiz ikasiko badugu, galdeketa horiek modu librean proposatu behar dira, linea editorial prebisiblea duten komunikabide jakin horiek norabide interesatuan zirikatzen jarri gabe.

Hori guztia esanda, eta egunerokoari lotuta, gaur ostirala, ontzi arinak ateratzeko eguna dugu Lezon; poltsa horia etxe aurreko zutoin metalikoan zintzilikatzeko eguna. Bizilagun guztiak ari gara horretan, baita hasera batean oso kontra zeudenak ere; gero eta naturalago, gero eta normalago.

Beste konstatazio bat: gero eta zabor poltsa gutxiago ikusten da balkoietan. Azken finean, eskatzen zaiguna ez da horren zaila. Eta… ahalegin pittin bat eginda, denok gara ikasle onak.