Itziarren alaba

2013-05-20  //  Gizartea, Politika  //  Iruzkinik ez

Anparo Arangoa, 1976an modu basatian torturatu zuten emakumea.

Tentaturik izan naiz erreportajeari izenburu hori jartzeko, baina ez nintzateke beste askok esandakoa errepikatzen arituko baizik (1). Hala ere, ondo mereziko luke Anparo Arangoak halako abestirik.

Egiaz, borrokarako letrak dira Monzónek egindakoak. Andoni Arrizabalaga ondarruarra etsenplu bezala jarri nahi izan zuen, 22 egunez “zakurren aurrean tinko eta ixilik” egoteagatik (2). Esango nuke kanta hori kasik krudela ere badela, amak kargu hartzen dionean: “Izenik eman al duk? Esan zak egia!”. 1975ean, Pantxoa eta Peiok ezagun egin zutenean, halakoxea zen giroa.

Oilo ipurdia jartzen du pentsatzeak guardia zibil berak torturatu zituela Arangoa eta Arrizabalaga: “Lau aldiz sartu naute urean burua…”. Bere bikotekide Txomin Olaetxeak honakoa esan zigun bisitan joan ginenean: “Ez zuen txintik ere soltatuko, horregatik uste dut izango zela dena hain azkar”. (gehiago…)

Sakanan ere hondakin organikoentzako aukera ezberdinak

2013-05-03  //  Ekonomia, Ingurumena, Osasuna  //  Iruzkinik ez

Sakanan auzokonpostarako etxolak egurraren inguruko bertoko enpresek diseinatu eta produzituko dituzte, bertoko ekonomiaren garapenaren mesedetan. Argazkian ikusten den hau laster zabalduko dute. (Arg.: Dani Blanco)

Legazpiko Udalak hondakinen bilketa bikoiztua egiteko hartutako erabakiak errauste zaleak jokoz kanpo dauzka. Materia organikoa biltzeko aukera ezberdinak eskaintzeak, dekapitatu egin du atez atekoari beldurra haizatzeko diskurtsoa. Sakanan atez atekoa aurki jarriko dute, eta hemen ere herritarrari hasieratik aukera ezberdinak eskainiko dizkiote organikoa bildu edo kudeatzeko. Aitor Karasatorre Sakanako Mankomunitateko lehendakariarekin izandako elkarrizketa argitaratuko dugu hurrengo astean, hemen aurrerapentxo bat: (gehiago…)

Txatarraren hautsetik babesteko sareetako bat erori egin da Pasaiako portuan

2013-04-16  //  Azpiegiturak, Ingurumena, Osasuna  //  Iruzkinik ez

Sarea eusteko pareta baino ez da ageri portuan eta habeak zeuden tokietan hormigoia hautsita dago.

Pasaiako portuko agintaritzak 137.000 euro inbertitu zituen txatarraren hautsa harrapatzeko balio duen “kutsaduraren kontrako sistema sofistikatuan”. Ez du negua iraun. Ezarritako bi sareetako bat jadanik ez dago (ikus. argazkia), eta bestea baxuegia da inguruko etxeak babesteko. (gehiago…)

Nork hil du R2?

2013-04-12  //  Azpiegiturak, Ekonomia, Ingurumena  //  Iruzkinik ez

R2-D2, ingeniaritza akatsak konpontzeko robot astro-mekanikoa.

Ez. Ez naiz Star Wars-eko droide nanoaz ari, baina historia honek badu zientzia fikzioarekin zerikusirik, Jaizkibelgo super portuarekin zehazki. Ingurumenaren eta ekonomiaren ikuspuntutik bakarrik ez, ingeniaritzaren aldetik ere aberrazio bat litzatekeen fantasia horrekin.

R2, estatistikan erabiltzen den koefiziente mugatzailea da. Nolabait esateko, horren bidez kontrolatzen dute ingeniari, matematikari edo dena delakoek euren aurreikuspenak onargarriak diren. Ingeniaritza amaitu duen donostiar bati esker jakin berri dugu, Pasaian kanpo portua egitea proposatzen duen dokumentu ofizialak ez duela R2aren kontrola gainditzen, areago, ez du R2rik aplikatu ere egiten.

(gehiago…)

Perezaguako komunistak

2013-04-08  //  Historia  //  2 iruzkin

2010ean Abantoko Enarak dantza taldeak ikuskizun berezia sortu zuen gerran ibilitako batailoi errepublikarren omenez. Goiko bideoan zati esanguratsuenak ikus daitezke. Besteak beste, Facundo Perezuaga batailoiak Legutioko  eta Asturiasko borrokaldietan izandako parte hartzea irudikatu zuten dantzariek. (gehiago…)

Alemaniara goaz?

2013-03-13  //  Ekonomia  //  Iruzkinik ez

Expansión egunkariak albiste deigarria publikatu du egunotan: “Espainia Alemaniaren eredurantz doa: enpresen errentek, soldatena gainditu dute 30 urtean lehen aldiz”. Egunkariak erabili ohi duen hiztegi ekonomizista murtxikatuz, artikuluak egoera berriaren abantailak eta onurak azpimarratu ditu. Krisiak Espainiaren ekonomia norabide onean jarri omen du.

Expansión egunkariak egindako grafikoa (geuk itzulia)

(gehiago…)

Kartzelarik gabeko herria

2013-02-26  //  Gizartea  //  Iruzkinik ez

Zaballa “luxuzko” kartzelaren inaugurazioa (Argazki Press / J.R.).

Utopia ematen du, baina zergatik ez? Josu Chuecak aste honetan gogoratu digu trantsizio garaiko eskaera nagusietako bat: Presondegiko murruak behera! Amnistiaren aldarrikapenak akuilatutako leloa zen hura. Orain ezinezkoa dirudite biek –hala esaten digute behintzat–, bai kartzelarik gabeko gizarteak, baita amnistiak ere. Baina orduan ere ez al ziruditen ezinezko? (gehiago…)

Boterea salbu, dena da ilusio

2013-02-05  //  Historia, Politika  //  Iruzkinik ez

Esaldi hori iltzaturik geratu zitzaidan Josep Fontanarekin izandako elkarrizketan. Minutu dezente generaman boterea eskuratzeko moduez hitz egiten, marxismoaren eta anarkismoaren praxiez, goitik edo behetik sortutako eraldaketa sozialaz… Eta azaldu zigun Perun izan zenean –Sendero Luminosoren garai gogorrenetan– estribillo iraultzaile horixe kantatzen zutela Limako presoek Warszawiankaren doinupean: “Nahi duzuen usaina izan dezake horrek, baina hausnarketarako balio du: oso zaila da gauzak behetik aldatzea”, esan zigun maisuak. Gurean chino mentiroso  kantatzen genuen bitartean, Perun beste erritmo baten airera ari ziren. Ikusi segidako bideoa 3:00 minututik aurrera:

Fontanaren klase magistrala

2013-01-24  //  Historia  //  Iruzkin bat

Azken liburuarekin “mundu mailako historialari” bihurtu da Fontana (arg.: Gorka Bereziartua).

Fakultateko gelako aulkira itzularazi digu hiru orduz. Gure jakin mina asetzen saiatu da pazientzia osoz, zalantzak argitzen, akatsak zuzentzen… Pompeu Fabrako ikasleekin egiten duen moduan. Vamos a ver  batekin hasi du klase magistrala egonarriz. 172. Larrun aldizkaria izan da Josep Fontanarekin (Bartzelona, 1931) izandako elkarrizketaren emaitza. (gehiago…)

Zementugilearen malkoak

2013-01-18  //  Azpiegiturak, Ekonomia, Ingurumena  //  Iruzkinik ez

Olatzagutiko porlan fabrika.

Zementugileen  lobbyak aste honetan sos garrasi lazgarria egin du, bere egoeraz denok jabetu gaitezen.  Antza, 1936ko gerra zibiletik ezagutu ez den beherakada handiena izan du zementu kontsumoak.  Baina nondik sortu dira malko horiek? Zeren eskean ari dira? (gehiago…)