Biolin-jotzaileari konektatutako emakumea

Atalak: Gizartea

Ernst Haeckel (1834-1919) alemaniar biologoak egindako irudi honetan hainbat espezietako enbrioien garapena konparatzen da. Gizakia eskuma-eskumakoa da.

Joan den astean Argian kaleratu genuen abortuari buruzko erreportajean, zenbat gauza geratu zitzaidan esateke! Konparazio baterako, Mendebalde deritzon honetan abortuaren aurkako mugimenduaren gorakadaz zertzelada batzuk –begira hemen eta hemen– emateko gogoz lotu nintzen; edo, zehazte aldera, Espainiako Gobernuak mugimendu hori diruz nola saritzen duen kontatzeko. 

Hala ere, zerbaitek min egin bazidan, Gloria Marin feministak idatzitako Biologia eta bioetika alderdiak abortuaren eztabaidan dokumentuaz luzeago ez jardutea izan zen. Uste dut merezi duela pasarte batzuk euskaratzea:

Biziaren aldekotzat agertzen den diskurtsoan behin eta berriz agertzen den gai bat da biziaren eta giza-biziaren arteko nahasketa, edo giza biziaren eta pertsonaren edo gizakiaren artekoa. Hierarkia katolikoak eta eskuinak etengabe esaten dute ernaltzetik bizia dagoela. (…) Zigotoak bizia du? Noski, bizirik ez balego ezin izango luke ugaldu. Bizi orok dauka bizitzen jarraitzeko eskubidea? Hori defendatzea oso zaila da: bakterioak zelula biziak dira, eta lixiba eta antibiotikoak erabiltzen ditugu; letxugak ere bizirik daudela batzen ditugu. Zein bizi mota dauka ernaltzearen produktuak? Zigotoa zelula mikroskopikoa da. (…). Giza biziak mila milioika zelula duen gorputza eta ondo koordinatutako organoak –tartean burmuin bat– behar ditu.

Aukeratzearen aurkako diskurtsoek behin eta berriz esaten digute “sorkundearen unea”-rekin bat hasten dela bizitzeko eskubidea. Errealitate materialean, ordea, ez dago “sorkundearen une”-rik, hau da, ez dago ezerezetik –eskubide gabeko zelulak– pertsonaranzko urrats dramatikoaren baliokidetzat har daitekeen berehalako gertakaririk. Ernaltzeak hainbat etapa dituen prozesua da (…), zeinetan gertatzen da pertsona eratzen duen aldaketa?

Hainbat egilek azaldu duenez, gaur egungo amatasunaren mitoa sortu zen estatu-politikariak ohartu zirenean populazioa dela nazioen ondasunik handiena –eta haien ejertzitoen zimendua–, eta beraz haur-hilkortasuna kezka iturri bihurtu zenean. Umezaroaren higienearekin batera haurdunaldiaren higienea sortu zen, eta ondorioz, profesionalen kontrola. Orain mitoak eskatzen digu, seme-alabak maitekiro zaintzea ez ezik –haien biziraupena ziurtatzeko–, gure umeak ahalik eta perfektuen izatea, eta urrats bat harago joanda, fetuaren ongizateaz arduratzea. Dagoeneko mende eta erdi daukan korronte horrekin batera, beste bat garatu da azken hamarkadetan: haurdunaldiari lotutako interes ekonomiko handiak (….). Ez da mende bat igaro pertsona izateko bataiora bizirik iritsi behar zen garaitik, eta orain familia-albumak lehen ekografiarekin hasten dira.

Ezin zaio inori inposatu bere gorputzarekin egin nahi ez duena egitea, “inor” hori emakumea bada ere, eta fetuari balioa aitortuko bagenio ere. Judith Jarvis feminista iparramerikarrak alegiazko egoera batekin esplikatzen zuen hori. Emakume bat itzarri da eta konturatu da biolin-jotzaile bikain bati, gizartearentzat baliotsua den pertsona bati, konektatuta dagoela. Hurrengo bederatzi hilabeteetan emakumeak dena partekatu behar du harekin; deskonektatzen bada, biolin-jotzailea hil egingo da. Behartu daiteke emakumea lotura hori mantentzera? Ez (…). Odola emateko garaian ere aukeratzeko eskubidea daukagu. Hori baliagarria bada onuraduna pertsona bat denean eta ematea behin gertatzen denean, are baliagarriagoa izango da fetu bat hainbat hilabetez mantentzeari dagokionean.