Argia.com :: Uxue Alberdi

Konplizeak ditut eta...

Erditze baten kronika

�Niretzat feminismoa ezeri uko ez egitea da�

Munduari buelta eman ezin dionean bere burua jartzen du hankaz gora.

"Gure gizartea plazeraren etsaia da"

Inoiz hartu al duzu besotan behin izan zinen haurra?

"Libertatea oso ederra da, baina oso gogorra"

Amaia Lasaren etxetik Juan Sebastian Elkanoren harrizko eskultura ikusten da. Elkanok ez dio haragizko poetari begiratzen. Norbere munduari buelta ematea zein zaila den badakielako, akaso?

"Berriro gitarra hartu eta lubakira jaisteko gogoz nago"

Gitarrak berriro diotsa: erabil nazazu.

�Zintzotasuna bilatzen dut ilustrazioan�

Gu iritsi aurretik amaitu zaio azken Moleskinea. Alde egin dugunerako esku artean zuen berria

"Ez gaude feminismo errebantxista eta ukatzailearen alde"

Nork esan zuen nor izatea erraza zenik? Nork nori nor?

"Gaixoak sendatu behar dira, ez gaixotasunak"

Jakintsua da eta barea, zuhaitz zaharrak bezain.

"Zertarako balio du borrokak xamurtasunik gabe?"

Deitu diote bertsolari, poeta, musikari, aktore, gidoilari, abeslari, zinemagile… Titiriteroen zorigaitza: inork ez die beren izenez deitzen.

"Euskal Herrian ez dago argitaratu gabe geratzen den lan onik"

Xabier Mendiguren Elizegi 1964an jaio zen Beasainen. Honela aurkeztu zuen bere burua Paperjalearen dieta izeneko blogean: “Filologoa naiz formazioz, editorea ofizioz, irakurlea afizioz, idazlea bokazioz, berritsua bizioz, euskalduna bedeinkazioz edo madarikazioz”. 1988tik da Elkar argitaletxeko editore eta, idazle gisa, 50 bat titulu ditu argitaratuak: nobelak, narrazioak, haur eta gazteentzako kontakizunak, antzerkiak...

"Nire eskalada txapelketei garrantzia kentzen saiatzen da jendea ama naizenetik"

Esther Cruz Murtzian jaio zen 1976an, baina Euskal Herrian bizi da 21 urte zituenetik. Gaur egun Zumaia du bizitoki. Eskalatzailea da. Gorputz Heziketako Magisteritza ikasi zuen eta goi mailako kirolari emana egon da beti. Hiru umeren ama da: Enekok 9 urte ditu, Haizeak 4 eta Lurrek 6 hilabete. Goi mailako kirola eta amatasuna uztartu ditu.

Ilargi erdiko gaua

"Kurdistanen utzi dut bihotzaren zati bat"

Isiltasunari mikrofonoa jarri eta, hara: isiltasuna ez da existitzen. Motxila hartu eta ahots berrien bila abiatu da kazetaria.

"Hezkuntzak akordio bat behar du lasai lan egiteko"

Zarauzko malekoian hitz egin digu bere bizi-esperientziaz, itsasoari begira. Jubilatu egin nahi omen du, baina erretiratu ez. Olatuak badatoz eta badoaz, baina itsasoak hor jarraitzen du.

Zure besarkadari jarriak

"Betidanik idatzi dut lesbiana izateaz"

Muga bat ikusten duen bakoitzean esaten du “pasako gara”.

Nomada postmodernoei jarriak

�Daukagun arrazoia ere irabazi egin behar dugu�

Gernikako Europako Herrien parkean egin dugu zita, Humboldten eta Bahr-en begiradapean, eta anaia Erramun atxilotu aurretik.

"Ezin dut bertsolari izan emakume feministaren kontzientziarik gabe"

...ta handiago bilakatuko zara etorkizunean, zure txikitasunean...

[Elkarrizketaren bertsio osoa da sarekoa]

Isiltasunari jarriak

"Hitzak eta irudiak kartzeletatik ateratzea da nire lana"

Hainbeste bidaiatu dugu Pellorekin, hainbeste ibili gara, geldi gelditu baikara, so, eta esan baitugu ixo.

Ane piratari jarriak

"Emakumeen bizi-esperientziei buruzko tabu batzuk komikien bidez argituko dira"

... handitzen zarenean ikasiko duzu isilik egoteak ze min egin digun...

�Euskal Herria nahiko herri birtuala da�

Ez al dira fantastikoak errealitate guztiak?

Umetan zuen etxean ez zen euskararik aditzen?

Ez, ama madrildarra da eta ez daki euskaraz, eta etxean gaztelaniaz egiten genuen. Haurra nintzela gure ama ere hasi zen euskara ikasten, osabak emandako liburu batzuekin oroitzen naiz... Ni ere 12 urterekin-edo hasiko nintzen gramatika zaharrak irakurtzen, baina han gelditu ziren ahaleginak. Aitak, gaztelaniaz aritu arren hainbat hitz euskaraz esaten zituen, eta hazi ahala konturatu nintzen bazeudela hitz batzuk, hamar edo hamabost hitz, euskaraz nekizkienak eta ez gaztelaniaz, nahiz eta Madrilen jaioa izan eta gaztelania izan nire ama hizkuntza. Adibidez, nik esta kili-kolo esaten nuen, edo nahiko hazia nengoela konturatu nintzen txahal bat ternera bat zela. Txahalak euskaraz ikasi nituen gaztelaniaz baino lehenago.

�Kartzelako urteak nire biografiaren parte dira�

Zubi bat eraiki zuen Frankfurtetik Urnietara

�Ze partida jokatzen duzu, beldurrarena ala duintasunarena?�

Pankarta baten atzean zaudela esan dezakete. Baina mundu baten aurrean bazaude?

Marraztuidazu koadroa: Gernika.

Nire lehen haurtzaroa. Oso zoriontsu izan naiz umetan. Ederto pasatu izan dut nik bizitzan, baina umetan bereziki. Zorte handia izan nuen gurasoekin, bakoitzarengandik jaso nuen gerora bizitzan markatu nauen gauza inportante bana. Oso nortasun handikoak ziren bai bata eta bai bestea. Aita oso teknikari ona zen, asmatzailea, horregatik joan ginen Eibarra, istorio oso korapilatsua bizi izan zuelako berak asmatutako mekanismo bat zela eta ez zela. Zientziarekiko zaletasuna, euskararekiko zaletasun handia... horiek aitak eman zizkidan. Eta amak, ostera, zer eman zidan? Nik uste dut oso alaia naizela, eta alaitasun ikaragarri hori eman zidan amak: alaitasun ikaragarria, maitasun handia eta jendearekiko tratu zabala, gozoa... hori amak eman zidan. Bietatik hartu nuen, nire ustez, parte oso ona. Eta oso pozik nago. Ze umetan egiten denak markatu egiten zaitu betiko. Gernikako urteak lehenengo urteak izan ziren, beste mundu bat zen, oso herriko giroa, gizarte erlijiosoa, lagun giroa... Baina oso umea nintzen eta kontu horiek subkontzientean geratzen dira.

�Egoak ebaki banizkio, hobea izango zen�

Niaren literatura omen da poesia. Ez beti.

"Ez naiz artista politikoa"

Eta eskulturak bere eskuekin landu zuen eskulturgilea.

�Gaur egungo umeen fantasia-leku naturala ez da ipuina�

Idazlearen biografia: bazen behin eta sar dadila kalabazan.

Zure haurtzaroan zein leku zuen ipuinak?

Irakurritako ipuinak oso txikia, umetan irakurritako ipuinik ez dut akorduan. Egia da etxean amak ipuinak kontatzen zizkidala, Peru eta Mariren pertsonaiekin gogoratzen naiz. Baina ez nintzen liburu artean hazi.