Argia.com :: Unai Agirre eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/unai-agirre ARGIA: Euskal Herriko astekaria <![CDATA[Gerra Zibila]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2311/gerra-zibila ]]> <![CDATA[Txakurrak hankutsik]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2249/txakurrak-hankutsik <![CDATA[Neronek jarriak]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2186/neronek-jarriak I
Aspaldi asko entzuten dena
ahoz-aho, atez-ate,
zer zabalkunde eman dioten
ez nintzen jantzi gaur arte.
Nahiz gaur arte ez lortu
sortu, sortzaile, sortu...
Tropelera naramate:
Ireki dudan karta batean
halaxe deitu didate.
 
II

Lehen orria zabaldu orduko
hizki larritan hor zera.
Zein jende modu iritsi ohi da
maila goren hau lortzera?
Galoi gorena lortu
sortu, sortzaile, sortu...
Dabil hitzetik hortzera
esaidazue zein alde dagon
egitetikan sortzera?
 
III

Halako marka merezi badu
bertsolarien aferak,
antzerkilari nahiz musikari
biltzen du izara berak.
Sortu, sortzaile, sortu...
Denek ez dute lortu:
arotz, iturgin ta zerak...
Titulu hori nork ipintzen du
besteek edo norberak?
 
IV

Liburu baten irakurri dut
esplikazioz beterik:
Ez da sortzerik, ez da sormenik
eta ez da sortzailerik.
Sortu, sortzaile, sortu...
Nahi baduzu zuk lortu
ni bat nator hortan berik:
Ez dut desio mundu guztiak
plater beretik jaterik.
 
V

Bertsoan zentra gaitezen eta
semantika nabarmendu:
“Bota” ta “jarri” egin izan dut
–igual “erori” ta “kendu”–.
Ezin dudana lortu
sortu, sortzaile, sortu...
Eta mundura zuzendu:
Gure jarduna globalizatu
nahi dugula ematen du!
 
VI

Forma malguak hartzen baditu
marmolak edo harriak,
ulertzeko lain egingo al du
nire burmuin elbarriak?
Sortu, sortzaile, sortu...
Esplikatzea lortu
hitzez nahiz hizkiz jarriak
bizkarrik ez dut kenduko eta
pronto dauzkat belarriak.
 
Doinua: “Iparragirre abila dela”.]]> <![CDATA[Neronek jarriak]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2180/neronek-jarriak I
Zergatikan da sorginen ehiza
nork egin du pekatua?
Edalontzia gainezkatzeko
aski da azken tantua.
Madrilen bertan egokitu zait
sua, buila ta kantua
berriz kalera irten ote da
inkisizio santua?
 
II

Abortoaren legeagatik
omen daude horren estu
beren bidetik irtetzen dena
gurutziltzatzeko prestu.
Fanatikoen joera honek
hanka ta bururik eztu,
jaio direnak kondenatzeko
jaio aurretik babestu.
 
III

Ez naiz fededun, hala izaten
ez zidaten erakutsi.
Zeuon jainkoa, zeuon etika
ez daukazue zer hautsi.
Zeuok pentsatu nor gurtu eta
non muin eman, zer igurtzi
sinismenari jarraitu eta
besteok pakean utzi.
 
IV

Berdin berdin zait Jesus jainkoa,
Haile Selasie nahiz Ala.
Hoien guztien gainetik dago
askatasun pertsonala.
Ez det eskatzen inork pentsatu
dezan nik esan bezala
baina bakoitzak bere barrua
berak goberna dezala.
 
V

Hori ahaztuta gaur eztabaidak
beste bide bat hartu du
gaiaren muina eurek nahi duten
terrenoan jarri dugu.
Uste nuen hau gainditu zela
gaur bostehun urte inguru
baina zenbaiti begiratuta
ez nago horren seguru.
 
VI

Hedabidetan irten direnei
norbaiti haur bat ostuta
gomendio bat eman nahi diet
barrurik ezin hoztuta:
Basakatua jarri duzuen
karteletikan moztuta
sotanapean sartu zazute
azkazalak zorroztuta.
 
Doinua: Apelidua Olazabal det.]]> <![CDATA[Urumeari jarriak]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2174/urumeari-jarriak I
Ezkurran sortu eta
bidea badaki:
Goizuetan barrena
sartzen da aurki.
Donostiraino doa,
luzea izaki.
Ibai edo errio
zuek erabaki.
Harrien tapaki
ta zentralen jaki.
Moztu ta ebaki
mila adabaki.
Aurten makina bat ur
badaramaki.
 
II

Urumea dijoa
neurritik irtenda
azken astetakoak
nola zerrenda?
Inguruko ur denak
irentsi ta benga!
Aldeginda hor dabil
handi egin zen da.
Bidea ta xenda
garaje ta denda
maite ditun prenda;
guk nola defenda!
Atea ireki gabe
bera sartzen da.
 
III

Karabelgo zubitik
jarri naiz begira
–ez dakizuenontzat
hau Hernani da–.
Errioa hor dator
karga eta tira
futbol zelaian sartu
rugbykoan jira.
Beste alderdira
antzeko dizdira
txikitik handira
aldatu da di-da
baratzeak arrozal
bihurtu dira.
 
IV

Urumea ibaiak
baditu bi parte
diferenteak nola
hau eta Marte.
Zikuñagaz goikoa
jotzen det aparte
baina behera ditu
hamaika aldarte.
Gure estandarte
Donosti bitarte
ia etxe tarte
batean dakarte...
Zuzen joaten da baina
aspertu arte.
 
V

Arkitekto, sailburu
tekniko, apaizik
arrastoan sartzeko
ez da kapazik.
Urak ez du ezagutzen
regla ta konpasik,
bide berririk edo
milagro errazik.
Ez dauka jolasik
ez dauka arnasik
ez du egin kasik
ez dakien gauzik
lehen kendutakoa
eskatu baizik
 
Doinua: Zaldi zuriarena.]]> <![CDATA[Aurten jarriak ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2168/aurten-jarriak I
Urtarrilaren hamazortzian
hasi gaitezen koplari
urte zaharrak urte berria
ekarri baitu opari.
 
Urruna eta hurrea,
ikatza edo urrea
aurten atzeak erakusten du
nola dantzatu aurrea.

 
II

Materiak nahiz burtsaren marrek
joera dute jestera
pagotxa krisi bihurtu dugu
egun batetik bestera.
 
Banu, bagenu, balego,
ta aurrezkiek bi hego
ustez seguru daukana kontuz!
Ez duena lasai bego.
 
III

Ongi-izateak nahi ez bazaitu
pasako dituzu putak
kontrako aldera lan egiten du
gaur egungo Robin Hood-ak.
 
Urtarrileko malkarra,
ez joan zaiguna bakarra
tximinirikan itzal ez dadin
bota bankuei zakarra!
 
IV

Gaur eguzkitan biluztu eta
bihar euritan estali
iaz bustitik joan da urtea
nahiz su danak ez itzali.
 
Eguraldia amets-gai
ta beste zerbait ere bai
daukagunean zapuztu eta
ez dugunean hura nahi.
 
VII

Zapata batek ia bete du
munduaren gutizia
Etxe Zuriko pistoleroa
zerria bezain bizia.
 
Bi oinetako, bi pauso
gauden tokian akaso
zer egin behar ote genuke
geuk bota edo geuk jaso?
 
VIII

Kirol munduak ekarri ditu
kaskatu guztiak sokan:
pilotariak onddotan eta
futbolariak borrokan.
 
Egoi sartu da tximistan,
ta Olaberria pistan
ziklismoa da jarraituena
ezkutuan eta bistan.
 
IX

Olinpiadak Beijing-en ziren
paradisuko atean,
kirolariak mihia lotuta
eta zakurrak mahaipean.
 
Igeri Phelps da abilen,
begira nola dabilen
abiadura Jamaikan dago
ta indarra Errezilen.
 
X

Nire siloitik gabon kutsuan
ekin dizuet koplari
urte berriak ekartzen digu
merezi haina opari.
 
Joandakorik ez da ahazten
pasa gabe ez da hasten
gau oskarbiak utz dagigula
Izarren Hautsa arnasten.
 
Doinua: “Dios te salve”.]]> <![CDATA[Goizeko zortzietan]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2161/goizeko-zortzietan I
Bi mila ta zortziko
azaroko hila;
hots egin didazue
azaldu nadila...
Pluma eta tintero,
teklatu ta sila,
aldi bat egingo det
gai berrien bila.
 
II

Errimak nahi nituen
itsatsi katean,
bizitza eta xarma
ez doaz batean.
Bizilaguna nola
etxeko atean,
ideia loratu zait
Nazional 1ean.
 
III

Abiatuta ezin
helmugara segi;
eguraldi gurea:
kazkabar ta ebi.
Ordizian labaindu
badira bi elbi…
goizeko zortzietan
Gipuzkoa geldi.
 
IV

Eskubitik barrena
betiko listua!
Besteak atzerako
argia piztua…
lehen korapilo zena
orain kibiztua;
zeinek konponduko du
hemengo kristua!
 
V

Ataskoak irensten
du mantso ta isil,
besterik ezin egin:
orduak bertan hil.
Zortzi metro koadroan,
denak gaude bil-bil;
lau buru, zortzi hanka
ta hamasei gurpil.
 
VI

Alegia ez bosna,
ez launa ez bina...
hemen pertsonak daude
autoak adina.
Eta gogoan hartu
biharko imajina:
armiarma sare bat
asfaltoz egina.

Doinua: “Amerikara noa”.]]> <![CDATA[Ihesi: Ereņotzu inguratzen duten bost tontorrak]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2046/ihesi-erenotzu-inguratzen-duten-bost-tontorrak