eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/rosa-maria-martin ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2275/aire ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2260/agdeim-izik-eta-facebook http://www.argia.com/argia-astekaria/2246/kubako-turista-akzidentala http://www.argia.com/argia-astekaria/2230/hamaikagarren-mezua http://www.argia.com/argia-astekaria/2214/zertarako-balio-du-kazetari-batek http://www.argia.com/argia-astekaria/2198/hondartzako-ametsak-udazkenean
Gero, gaztaroan sartu ginen eta –orain ez dut ulertzen zergatik– jende jatorrak mendia zuela nahiago sinestarazi ziguten. Inork ahoskatu gabeko leloari jarraituz, hondartzako dolce far nientetik ihes egin genuen, itsasertzeko goxoak iraultzarako grina epeldu egingo balu bezala, eta kresalari usain burgesa topatu genion. Aitzitik, mendi tontorrera iristeko beharrezko kemena, izerdia, adorea goraipatzen genituen, mundua behingoz eta behin betirako irauli behar baikenuen, eta beste bandera batzuk hasi ziren agertzen gure ametsetan. Amets handiak.

Denboraren poderioz kalera jaitsi ginen gero, eta egunerokotasunak –lanak, ikasketak, bilerak, seme-alabak...– ia irentsi gintuen. Beharrak metatu eta zereginak amaigabe bihurtu zirenez, joan-etorri eroan galdu ginen. Lo egiteko denbora gutxi eta amets egiteko batere ez.

Iraganeko kapituluak ugaltzen hasi direnean, berriro itzuli naiz hondartzara eta kresalari ametsen usaina hartu diot ostera ere. Itsasertzak –haranek eta menditarteek ez bezala– urrutira begiratzeko aukera eman dit. Aurreneko aldiz ikusiko banitu bezala, harritu naute itsasaldi tematiek. Lehen aldiz ikusi ditut, berriz ere lehenbizikoz, itsasgora eta itsasbehera nekaezinak hondarrezko gazteluak deuseztatzen setatuta. Orduantxe aurkitu dut udazkenerako gorde dudan harribitxirik preziatuena: are egoskorragoa den ume bat, hondarrezko gaztelua berreraikitzen, ehun aldiz, mila aldiz, itsaso erraldoiari iseka eginez gesalak hondarrezko ametsa eramango ez diola ikusirik. Ez amets txikirik, ez handirik ere.

Udazkenean ere beste mundu bat da amesgarria.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2178/surfistak-eta-buzoak  
Badut lagun bat surfista aparta dena. Gainazalean zirristatzen abilezia ikaragarria du. Ez da ia inoiz bustitzen, ez lanean, ez adiskidetasunean, ez auzoan, ez eta maitasunean ere. Eta ur-tanta gutxi batzuk bere urrezko larruazala eta adats distiratsuak ukitzen dituztenean, are ederrago agertzen da argazkietan, makinak klik egiten duenean bera baita ondoen paratzen dena.
 
Bitartean, itsas zabalean isilpeko mundura jaurtiki du bere burua urpekariak, hondartzako jendetzarengandik urrun. Jantzi astunak eta eskafandrak ez digu nor den ikusten uzten. Ur sakonetan murgiltzen da, lanean, adiskidetasunean, auzoan eta maitasunean. Eta han, hondo ilunetan gorpurik ustelduenak eta altxorrik miresgarrienak begiztatzen ditu.
 
Surfistak ondo konbinatuta eramaten ditu taula eta bainujantzia, itsasertzean berari begira gelditu direnen begiradaz gozatzen baitu. Zerrenda irakurtzen denean, eskua altxatu eta ihesean doa segituan, beste ikuskizun batetara. Asko mugitzen denez, gerriko giharreria indartu eta malgutasun handia garatu du. Ez zaio itsaso barea gustatzen. Olatuen beharra du, haien indarraz profitatzeko, eta abagunearen logikan maisua denez, onurarik handiena ateratzen dio aukera bakoitzari.
 
Aitzitik, hitzik egiten ez duelako, itsasoaren murmurra entzuteko gai da buzoa. Eta hitzik egiten ez duelako, bizirik irauteko nahikoa oxigeno izango du, goian gelditu den beste munduarekiko zilbor-hesteari lotuta. Ur handitan ibiltzen ikasi du. Buru-belarri ekiten dio bizitzari eta danga-danga edaten ditu egunak, gauak. Baina itsas azalera itzultzen denean, inork baino hobeto erakusten dio esker ona haizeari, eguzkiari.
 
Milioi bat urte igaroko da berriro eta denboraren tsunamiak lehorrera botako ditu surfista eta itsaspekaria. Lehenak kiskalita eta zimurrez beteta izango du begitartea, uhinen indarrik gabe, ibilge eta elbarri geratuko da, edozein erreparoren beharretan. Buzoa ere zimelduko da, baina oxigeno-botila bati esker aspaldi ikasi zuen minutu bakar baten balioa, eta irribarretsu begiratuko dio bidearen amaierari.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2161/nire-arbasoena-ez-den-hizkuntza-hau  
“Aizu, andrea!”. Txamarra bat, euritako bi, karpeta, kirol-motxila eta afarirako eta biharamuneko erosketak gainean neramatzala entzun nuen oihua. Biratu nintzen: “Aizu, andrea!”. Bai, niri ari zitzaidan. Hogei urte inguruko kankailu bat: “Bai?” erantzun nion eta hurbildu egin zitzaidan handikotea: “Fluping-txetxerrep elizondo…”. Hasi nintzen, bada, hurbil genuen elizaren ondoa seinalatzen, baina berak kasurik ez, han zirauen bere hitzaldia botatzen arnasarik gabe gelditu zen arte. Orduan kokotsa dar-dar zuela konturatu nintzen. Lurrean utzi nuen nire zama: “Ea, mutil, lasai, zein da arazoa?”. Ondoren jasan nuen hitz-uholde hartatik kontroldekalidad eta karpinteriametalika bakarrik ulertu nuen. Kutsidazu herriko biztanle sentitu nintzen neure herrian, Rosa Martín baino, Juan Martin berria.
 
Baina bera zen begiak gori-gori zituena. Luzaroan egon ginen berbetan. Berbetan edo, batuaz ni eta bizkaiera nafartu urduritsuan bera. Horrela jakin nuen Elorriokoa zela, baina sei urte lehenago, ama hil zitzaionean, Elizondora joan zela aita eta amonarekin bizitzera. Trapagaraneko enpresa batetan ziharduela lanbide heziketako praktikak egiten. Eguerdian lantokitik ateratakoan, gerriko poltsa ez zeukala konturatu eta komisaldegira abiatu zen salaketa jartzera.
 
Orduak zeramatzan Barakaldoko kaletarrei arazoa azaldu guran. Etxeraino iristeko metroko biletea eta autobus bi hartu behar zituela, guztira hogeita hiru euro. Egunero etortzen zela eta hurrengo egunean itzuliko zidala. Konponbide erraza zuela iruditu zitzaidan: berrogei euro luzatu nizkion eta paper ziztrin batean mugikorreko zenbakiak trukatu genituen. Pozaren pozaz hartu zuen dirua eta kokotsa behingoz geldituta, nire jatortasuna goraipatu nahi izan zuen: “Laostia da, hau maketoz beteta dau, eske kasuripez, kasuripez ez dostie eiñ. Errespetu pixkat, pixkat xikiera!”
 
Etxera abiatu nintzen eta bide ertzean topatu nituen errumaniarrei ez nien sosik ere eman. Ez dakit zergatik. Igaro dira asteak eta ez dut gazte haren deirik jaso. Zerbait gertatuko zitzaion, seguru, laster deituko dit. Ez dut uste bere berba jan duenik. Euskaraz aritu ginen.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2147/txernobil-sahara  
Barrura jo dut azalpenaren bila. Fusión sentimental izenburuaren azpian, harrera egin dieten euskal gurasoen hitzak agertzen dira batipat. Pozik dago kazetaria, euskal familien eskuzabaltasuna azpimarratu du artikuluan, hain gara eta bihotz-zabalak, hain dira eta behartsuak... Ondo, ondo... Eta bat-batean zaplastekoa, orrialde bereko bazter batean: Saharatik espero zirenak baino gehiago etorri direla, 35 ume soberan.
 
Beti jarrera kritikoa izatea gustukoa duen lankide baten bezperako hitzak gogoratu ditut: “Bai, orain modan jarri da udan kanpoko ume bat hartzea”. “Jendeak ez daki zer egin kontzientzia zuritzeko”. “Gero berriro hara bidaltzeko, guk hemen dugun guztia erakustea ere, zelako krudelkeria”.
 
Bai, gero eta zailagoa egiten ari zaie elkarteei honelako umeentzako abegi-familiak aurkitzea, ez da plana urtea lanean ematea gero oporretan bizitza nahasteko. Baina aldi berean, gero eta gehiago dira ume bat adoptatzera atzerrira jotzen dutenak.
 
Beste muturreko jarrera irakurri berri dut joan den asteko orrialde hauetan: basamortuko ume horiek paradisura etorri direla. Paradisua? Nork berea, norbere herria, norbere lurraldea, norbere hizkuntza, norberekeria...
 
Duela 22 urte amaitu zen paradisua Txernobilen, eta duela 33 urte Mendebaldeko Saharan. Ezbeharrak gertatu egingo bailiran. Ez diot neure buruari galdetzen xahutzen dudan energia Txernobildik datorrenentz, ez eta jaten dudan arraina Saharako uretan harrapatukoa denentz ere. Haranzko bidean atea zabalik, honanzkoan itxita. Duela 70 urte hemengo batzuk izan ziren atzerrirako bidea hartu zuten umeak. Ateak zabalik aurkitu zituzten orduan. Batek daki zein ateri joka ibiliko diren gure seme-alabak. Non bilatuko duten biharamuneko paradisua.
 
Txernobilgo umeak zuriegi, Saharako umeak ilunegi. Zerua uztailean garesti. Saharako 35 ume soberan.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2123/tamainaren-garrantziaz http://www.argia.com/argia-astekaria/2106/bringmarianhomecom findmadeleine.com iragarri du etengabe.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2090/2011ko-hauteskundeak Urrun daude 2003ko hauteskundeak. Garai hartan alderdi nagusiak pool seinalea banatzen hasi ziren; hots, horretarako aurrekontua zuten talde politikoek telebista-produktora bat kontratatu, eta honen unitate mugikorra, kamarak, argiak, mikroak, garabiak… erabiliz, euren ekitaldien emanaldia grabatu eta dohainik telebista guzti-guztietako albistegi-zerbitzuei eman zieten kanpainan zehar. Orduan ikusi genituen, lehen aldiz, plano ezin hobeak, argiztapen biribilak… eta hitzak, musika, eta txaloak… denak ederto nahastuta, kazetariei editatzeko aukera lapurtzeko. Telebista guztiek musu-truk jaso zituztenez alderdi bi haien irudiak eta soinuak, ez zegoen mitinetan sartu beharrik ere. Istilurik edo pankarta desegokirik agertzekotan, kamara batek ere ez zuen hartu.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/1019/inaki-bilbao-profesionala-ez-den-pintatzailea