eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/onintza-enbeita ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2225/44 http://www.argia.com/argia-astekaria/2164/nire-2008ari-jarriak I
Urtea hasi, ondo hasi zen
sorpresaz bete-beteta;
eszedentzia neukan lanean,
disfrutatzea zen meta.
Lan merkatuan ipini nuen,
hala ta guztiz, arreta.
Martxoan hasi nintzen lanean,
triste, kolpeka-kolpeka,
otsailerako diru guztiak
gastatu nituen eta.
 

II

Pentsatu nuen, “denbora daukat”,
ta ikasteari ekin.
Enkandilatu ninduten erraz
euskal kultura berbekin.
Eskoriatzara ailegatuta,
denak adi, langile, fin.
Lehen hilean damutu nintzen
behin hasi izanarekin;
UPVko lau urteetan
ez nuen hainbeste egin.
 

III

Lana, ikasi eta tarteka
bertsoak bota oraindik.
Egongo da bai, gutxiagogaz
asko kobratzen duenik.
Behin aukeratu lasaitasuna
ta ezin nuen aurkitu nik.
Azkenerako motxila egin
nuen, neurean etsirik:
Euskal Herritik ospa egin ezik,
ez dago eszedentzirik.

 
IV

Mexikora joan ta han egon nintzen,
lasai, ederto, hile bi.
Eguzkipean erreagaitik,
titiburu eta begi,
trankil nenbilen, presio gabe,
ze suerte, ze loteri!
Baina hain lasai egotearen
beldurra sartuta neuri,
neure artean nioen “gauza
onerako lasaiegi”.
 

V

Bueltan zapaldu nuen Muxikan
Zabaleko lur bustia,
ta irailaren 3an, hara,
a ze sorpresa eztia.
Izeko egin ninduten, ene,
hura begien bustia...
Nahiz eta orain jada ez naizen
gure etxeko “txikia”,
txikienari ematen dio
izekok duen guztia!
 

VI

Ta txapelketa, ai txapelketa...
bagoaz final handira.
Gertatzekoak gertatu eta
BECen geldituko dira.
Baina urtea amaituko da,
ia espero gabe, di-da,
su-hiltzaileen egutegia
botata eskaratz erdira.
Azken arnasa eman dezala
abenduari begira!
 
Doinua: “Itsasoari begira”.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2161/hizkuntza-normalizazioa http://www.argia.com/argia-astekaria/2159/obamari-jarriak I
Hasierako moda izan zen
Obama edo Hillary,
telebistetan egoten ginen
Estatu Batuei adi.
Hilabeteak pasatu dira
(zenbat ez dakit nik garbi)...
Azkenerako paso egin nion
ustezko egun handiari.

II

Etxera heldu ta esan nuen:
“hau da daukazuen plana!”
eta sofatik esan zidaten:
“hau kristona da, ai ama!”
Bushek munduan irabazi du
diktadorearen fama
ta azkenean libertadore
bihurtu dugu Obama.

III

Baina Obama benetan zer den
ez da oraindik argitu.
Gura dut baina ezin izan dut
argazkiekin hunkitu.
AEBetako sistema zaharrak
badu hainbat zirrikitu...
Ai presidente beltzak guztiak
argitu ahalko balitu!

IV

Herri askotan bihurtu dute
AEB inkisizio.
Bere doktrina zabaldu asmoz
hor dabil oso serio.
Obama jauntzat hartuko nuke
bai, benetan, ze arraio!!
Munduan duten eraginari
uko egingo balio.

V

Gizon berria sartu da gure
begipuntuen erdira.
Poztu egin gara desio dugun
aldaketaren harira.
Esperantza ta ilusioa
sentipen libreak dira...
Baina ezin da geldirik egon
heroe bati begira.

VI

Hiritar askok fidakor bota
du botoa behar bada,
baina pausu bat baino ez dago
laguntzatik etsaitzara.
Masa agudo pasatu leike
ezkerretik eskumara.
Azken batean hizki bat doa,
Osamatik Obamara!

Doinua: Apelidua Olazabal det.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2156/datozenei-jarriak I
Patera zaharrari
tira eta tira
kostata heltzen dira
batzuk urrutira.
Hegazkinez egiten
dute besteek bira.
ETORkinak etortzen
direnak badira
zergaitik gaude beti
pobreenei begira?

II

Etorkina ez da hitz
ona beharbada:
Mundua hala denetik
–zintzoak bagara–
gizakia izan da
askotan nomada:
lanera, ezkontzera
zein oporretara
beti ibili gara
hona eta hara.

III

Nahiz eta korrektoak
garela erakutsi,
politikoki zuzen
gabiltza itsusi.
Etorkinenganako
sarri dut ikusi
errespetu gehiegi
ta ulermen gutxi:
“Amen: zu hor ni hemen,
ta bakean utzi!”.

IV

Euskara ikasiko
balute gustura...
Baina eurenik ez dugu
hemen hartu gura:
“Euren erruz ai ene!
Hizkuntza galdu da!”
Ez bota pelotarik
besteen teilatura,
geurea baita geure
akatsen ardura.

V

Kultura berritzaile,
hizkuntza sorburu.
Herentzia adinaren
zama daramagu.
Konpartitzea hartu
dezagun helburu
guretzako bakarrik
gordetzen badugu
gurekin ehortziko
baitugu seguru.

VI

Lehen gertatuengatik
zergatik kezkatu?
Ez eskatzeak sarri
izorratu gaitu.
Baina geuk ematea
ez dezagun ahaztu.
Zergatik ez pertsonak,
kulturak nahastu
baietz beraiek beste
gu geu aberastu.

Doinua:  Espainian behera.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2156/euskal-herria-ezagutuz-erandio-bizkaia
Erandiok paisaia ugari dauka bere baitan. Ez da berdina Lutxanara edo Goierrira joatea. Herriaren beheko partean, Ibaizabaletik ez oso urrun, hirian zabiltzala irudituko zaizu. Bilbotik oso gertu, eta Ezkerraldera heldu baino lehen, kale estu eta etxe luzeenak ezagutuko dituzu. Goierri ostera, bestelakoa da: baserriak, zelaiak… Mundu sano ezberdin bi batzen ditu herriak batean eta bestean. Baina ez da hor amaitzen Erandioren izatekoa. Astrabudua eta Lutxana auzoak ere baditu. Astrabudua bera beste herri bat da ia. Leioaren ondoan, unibertsitatera doazen hainbat ikasleren bizileku eta auzo izaera baino gehiago herri bizimodua duen auzoa da. Jende gehien bizi den Erandioko lekua da: 10.000 biztanletik gora.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2155/hizkuntza-gutxituak http://www.argia.com/argia-astekaria/2150/mexiko-lindori-jarriak I
DFtik hasi eta
Guanajuatoraino buelta.
Hondartzan egun batzuk eginda
tarteka-tarteka
gora-goraino beteta
ekarri arren maleta
argazki batzuk ekarri ditut
barruan gordeta.

II

Erdian Teotihuacan
beherago Monte Alban
Palenquen gora Chichen Itzara
bidean Ek Balam.
Mayen bideetan hegan
altxor handiak daude han.
Harriek berba egiten dute
ta gainera zelan!

III

Karibearen zaindari
Tulum itsasora adi:
ur turkesei begira poza
emanez bistari.
“Kamarero, zerbeza bi!”
barrua pozik, kantari:
“Gaurko aukera zinez eskertzen
diot bizitzari”.

IV

Chiapas eta Oaxaca
malkoak, gerra, zarata.
Askok ez dauka eskolarako
diru ez zapata.
Nahiz ta zorroztu ezpata,
nahiz kalean eman lata
Mexikon ere gutxik jateko
zatitzen da tarta.

V

Hernan Cortesen konkista
ez zela izan polita,
leku askotan usaindu leike
arreta jarrita
baina euskaldunen lista
errepasatzen hasita
sentitu nintzen txiki, lotsati
eta hipokrita.

VI

Ikusi ditudan gauzak
–berdin zuriak zein baltzak–
garrantzitsuak izango ziren
guztiak niretzat.
Behintzat susmo hori daukat
hala sentitzen dut behintzat:
Nonbait gordeta badaukadala
Mexiko txiki bat.

Doinua: “Haizak hi mutil mainontzi”.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2145/hegaldia I
“Agur ama, banoa”
aita kotxean zai
Ahizpa bat agurtu dut
bestea ere bai.
Motxila sorbaldetan
ondo lotuta, ai.
Nahiz eta ez nukeen
negarrik egin nahi...
Pozarren nago baina
ez nago hain lasai.

II

Loiura heldu eta
baietz uste arren
aitak esan dit “igual
galduko naiz hemen,
ez baitakit nik parking
kontuok zer diren”...
Ihes egin du dena
esan baino lehen
ahaztuta neukan hontan
zein euskalduna den.

III

Coca Cola, sandwicha,
sei euro ta piku
gutxienez tomate
freskoak balitu!
Bazter baten jesarri
ta PCa piztu
ezin baitut inoren
koadrilara gehitu.
Hemen bakoitzak bere
historiak ditu.

IV

Bikoteak muxuka,
umeen marmarra,
agurrak, besarkadak,
poza zein negarra...
Detektoreak argi
markatzen du marra.
Barrurantz askok dugu
helburu bakarra:
Lotutako hegoak
astindu beharra.

V

Lagun zahar bat bertan
ene, “hau da marka!”
Gero beste ezagun bat
inor ez da falta!
Akorduen errota
martxan hasi da ta,
nahiz eta fakturatu
hamar kilo; kaka!
Itsatsita daramat
motxila galanta!

VI

Hegazkina ipini
digute itzela,
hamabi ordu luze
baitira bestela.
Hegan noa pozarren
sorginak bezela
ta nork dio erratzik
barik natorrela?
Badirudi mundua
neuretzako dela…

Doinua: “Espainian behera”.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2144/carme-junyent http://www.argia.com/argia-astekaria/2141/hizkuntzak-eta-immigrazioa http://www.argia.com/argia-astekaria/2140/ezkerraldeak-bere-buruari-jarriak I
Ezkerraldeaz ahaztu
egin da Jainkoa
Makarraldea dut gaur
izen ohikoa.
Nerbioiaren alde
zikin, tragikoa.
Lehen bezala orain da
beti-betikoa:
Bizkaiko langileen
gune mitikoa.

II

Bilbotik ezkerrerantz
urari begira:
itzali da burdina
gorien dizdira.
Kapitala joan da
oso urrutira.
Bertan behera utzi
naute eta tira.
Lana sortu dut baina
nitaz ahaztu dira.

III

Hemen egin dituzte
hainbat disparate.
Garapenari itxi
leiho eta ate.
Zerbitzu sozial batzuk
utzita aparte
pertsianak jaitsi dira
ez dakit noiz arte.
Metroa ere azken
ipini didate.

IV

Erreka hegalean
enpresak zarratzen
doazen heinean da
hondarea galtzen.
Ezkerrak ezkerrean
ez du asko saltzen.
Nahiz ta askok ez duten
oraindik onartzen
Euskal Herri gorria
hemen gorritu zen.

V

Hiriburutik hurbil
hustu dute trena.
Hemen daukagu askok
nahi ez duten dena.
Batzutan jarri arren
Bilboren izena
BEC, Bizkaiko Zubia,
ta abar luzeena,
super-portua ere
ez da Bilborena.

VI

Ez diot leku asko
egin euskarari
ea heltzen diodan
laster erronkari!
Bitartean banoa
ari eta ari...
Ez diot askorik zor
hiriburuari,
gutxiago errekaren
beste aldeari!

Doinua: “Larraonara gatoz”.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2138/mahai-ingurua http://www.argia.com/argia-astekaria/2135/zulotik-irtetean-jarriak I
Gaur txute bat, ta bihar bi
hasieran buru argi
baina bridatik luzaro ezin
eutsi zaldiari.
Ezer pentsatzeko nagi
begirada xiringari
ohartzerako lepoa eman
nion bizitzari.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2134/iparraldean-euskara http://www.argia.com/argia-astekaria/1887/beharrezko-lan-boluntarioa http://www.argia.com/argia-astekaria/1881/gaztetasuna-txapeldun http://www.argia.com/argia-astekaria/1878/lehenengo-badakit-txapelketa http://www.argia.com/argia-astekaria/1876/armarrien-herrian-muxikan http://www.argia.com/argia-astekaria/1859/derioko-hiru-abadek-piztutako-sua http://www.argia.com/argia-astekaria/1851/nafarroako-bertsoari-nota-jartzen http://www.argia.com/argia-astekaria/1836/konekta-zaitez-bai-baina-nora http://www.argia.com/argia-astekaria/1820/ni-ez-noa-klasera http://www.argia.com/argia-astekaria/1812/burgosko-argantzundarrak-arabako-euskaldun http://www.argia.com/argia-astekaria/1800/big-benat-ek-big-mac-a-jan-gura-du