Argia.com :: Oier Guillan

"Kaosean sorkuntzak beste dimentsio bat hartzen du"

Iñigo Ibarraren laguntzaz jarri dugu hitzordua Ander Lipusekin, ez baita erraza teatroari estuki loturik bizi den izaki berezi honen arrastoa jarraitzea. Elkarrizketa hau plazaratu den unean Aulestiko ADELen prestakuntzan dabil buru-belarri. Horri buruz eta Antzerkiola Imaginarioak azken hatsa eman zuenetik egin dituen lanei buruz mintzatu gara. Haien artean, proiektu berriak bideratzeko sortu duen Huts teatroa izan dugu hizketagai.

Inorako bidaia arriskuen itsasoan

Inorako bidaia antzezlana aurkeztu berri du Kukubiltxo taldeak, Aristides Vargas idazle eta antzerkilariarekin osatu duen bigarren elkarlana. 1950ean diktaduratik ihesi bederatzi lagunek belaontzi batean egindako bidaia izan dute inspirazio iturri, oroimen historikoaren gaian murgiltzeko xedez. Pertsonaiak bezala, aktoreek ere erronkaz betetako bidaia abiatu dute sortze prozesuan.

Ke arteko kantua

Gloriaren kantua da Khea Ziater taldeak etapa berrian plazaratu duen lehen lana. Alex Gerediagak zuzendu duen antzezlanean, maitasun hautsian oinarritutako istorioa topatuko du ikusleak, erreferentzia eta baliabide zinematografikoekin uztartua.

Talde bizipenak oholtzan

Gure bide galduak antzezlana estreinatu berri du Dejabu Panpin Laborategiak. Franco hil osteko urteetara jo dute irakasle talde baten istorioa kontatzeko, orduko ametsak egungoekin lotu ditzakeen haria taularatuz. Antzezlan honi egokitzen zaion lengoaia eszenikoa bilatu dute horretarako, talde lanean oinarritutako prozesuan.

Ideia gorpuztuen laborategia

Artedrama Euskal Laborategia (ADEL) antolatu du aurten ere Artedrama arte eszenikoen plataformak Aulestin, herriko eragileekin elkarlanean. Apirilaren 24tik 30era formakuntza ikastaroak jaso ahal izango dira, iluntzero publikoari zabaldutako antzerki eskaintza oparoarekin batera.

Mundua kanta batean sartzen delako

Ray-k eta Nick-ek kantutik dantzara, pasadizotik abenturara zeharkatu dute mundua. Berriki bueltatu dira Euskal Herrira, “xentimorik gabe” baina haien ibileren berri modu umoretsuan emateko prest.

Belaunaldi baten errautsak

Errautsak antzezlana aurkeztu berri dute Le Petit Théâtre de Painek, Artedramak eta Dejabuk elkarlanean. Luhusoko Harri Xurian muntatu eta estreinatu ostean azaroan Euskal Herria zeharkatuko dute, oholtzatik oholtzara belaunaldi oso baten ametsen errautsak banatzen.

Profamateurrak agertokira

Amateurra/profesionala eskema ezbaian jartzen dute egungo antzerkigile, aktore eta antzerki zale askok. Zeren arabera jarri ohi dira etiketa horiek? Nola eragiten dute zaleok egungo euskal teatroaren inguruan dugun ezagutzan?

Antzerki zaleak mugimenduan

Ekainean eman zen ezagutzera Euskal Herriko Antzerkizale Elkartea. Kultura krisiek zipriztindurik ageri zaigun garaiotan euskal antzerkiaren ondoeza aspalditik datorrela ekarri digu gogora EHAZEk, bere sorrerarekin. Oraingoz indarrak batzen dabil, pausoei tamaina hartzen, zaleei ezagutzera ematen, funtsean hori baita elkartearen xedea: zalea den orori ahotsa eta lanerako tresnak ematea.

Bordari, hitzen ibilbidea

Ehun urte dira Fernando Artola Sagarzazu, Bordari, Hondarribian jaio zela. Olerkigintzari, bertsolaritzari, euskarari emana, sorterritik hain hurbil zuen mugaren zatiketa gainditzeko eginahalez josita ageri zaigu haren bizitza.

Lagun antzeztua

Azkenaldian Joseba Sarrionandiaren testuek hainbat proiekturen eskutik ezagutu dute oholtza eta herriz herriko publikoa. Poesia taularatu da batik bat, baina baita narraziogintzako testuak ere. Zer dute Joseba Sarrionandiaren lanek antzerkirako baliagarriak izateko?

Teatroaren memoria

Hamarkada batzuk barru izango dugu jakiterik zer antzerki mota egiten den egun Euskal Herrian? Nola egiten duten lan taldeek, nola barneratzen dituzten tradizioak beren sormen prozesuan? Teatroaren munduan egun egiten denaren inguruko dokumentazioa eta memoria baseak eskasak dira. Kontziente gara horretaz? Axola zaigu?

Oholtzatik haragoko kantua

Bost urteko prozesuaren ostean bueltan da Antzerkiola Imaginarioa formatu handiko bosgarren lanarekin. Babiloniako loreak du izenburu Ander Lipusen senari jarraiki Jon Gerediagak idatzi eta Antzerkiola Imaginarioak talde sormenaren bidez egindako lanak.

Oholtza gainean haziak

Ezohikoa da antzerkia hezkuntzan txertatuta ikustea. Ezohikoa irakasleak antzerkiaren dinamikak ikasleentzat dituen onurak nabarmentzen entzutea, beren sormena teatroaren hamaika bideetan gauzatzeko aukera ematea. Aurtengo Kilometroak antolatzeaz arduratu den Zurriola ikastolako (Donostia) antzerki eskolan dagoen parte-hartzea ikusita, haur eta gazteek maite dituzte ezohikoak diren gauzak.

Iragana eta oraina begietan

Leku batzuetan orainak eta iraganak bat egiten dute, kaleen formetan, eraikin historikoen oihartzunetan, goiz lasaien isiltasunean. Hondarribiko hirigune historikoan, kasu. Denborarik gabeko kaleak zeharkatzen hasi eta erraza da gogoa atzera eramatea, oinen azpiko uneetan istorioek eta historiek une berrietan elkartzen diren bitartean.

Zer erran, eta non erran

Le Petit Théâtre de Pain taldeak oholtza mota ugari ezagutu du orain hamahiru urte sortu zenetik. Euskaraz egin berri duen trilogiarekin publiko berriak ezagutu ditu taldeak, mugarik gabe. Ekainaren lehen asteburuan Luhuson Iparraldeko Dantzarien Biltzarrarekin eta Kilikolo zirkoarekin martxan jarri duten Harri Xuria izeneko proiektua aurkeztuko dute, hamaika talderen emanaldiekin lagunduta.

Sakontasun zirikatzailearen festa

Otsailaren 26an estreinatu zuten Bilbon Mirande kabareta ikuskizuna, antzerkia, musika eta hitza batzen dituen proposamen zirikatzailea. Gilkitxaro taldeak eta Abar produkzioak elkarlanean aurkezturiko ekoizpena da, Korrika Kulturalaren eskaintzari esker plaza ugari ezagutuko dituena.

Injustiziaren hobiak, memoriaren habiak

1995. urteko uztailean Serbiako soldaduek bortizki kolpatu zuten Bosnia eta Herzegovinako Srebrenica herria. Egun gutxiren buruan 8.800 lagun inguru hil zituzten, ofizialki. Srebrenica kasko urdinen babespean zegoela gertatu zen sarraskia eta Nazio Batuen Erakundearen historiako orrialderik ilunenetakoa idatzi zen horrela.

Etorkizunaren orena amateurren esku

Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan sakonki errotuta dago antzerti tradizioa. Euskaraz sortu eta zabaltzen diren antzezlan eta lan modu ezohikoak eta interesgarriak sortu dira azken urteotan. Oholtza gainera salto egin berri duten zenbait lanen haritik Ipar Euskal Herriko antzertiaren zertzeladak bildu ditugu.

Paperezko antzerkiaren habia

Bilboko San Francisco kalean dago Yorick liburu denda. Bertara gerturatu eta antzerkiarekin loturiko argitalpenak topatzen ahal ditu bisitariak, izan testua ala teoria, arte eszenikoetako ezein arlotan. Ezohiko eskaintza da Yorickena, antzerkia gutxi ikusi eta are gutxiago argitaratu eta irakurtzen den garaiotan.

Errepresioa ulertzeko gertu

Certain dark things (Zenbait gauza ilun) antzezlana mamitu du egunotan Errenterian Londresko You need me konpainiak. 1960ko hamarkadako Euskal Herrian dago kokatua istorioa; Mikel izeneko protagonistak errepresio mota ugari ezagutuko du: sexu aukeraren araberakoa, politikoa, kulturala… Antzezlana muntatzen amaitu eta hilaren 23an eskaini dituzte, oraingoz, Euskal Herriko bi emanaldi bakarrak.

Askatasunaren fetitxea

Cassamance ofizialki Senegalen hegoaldean dagoen eskualdea da. Diola etnia da nagusi bertan, fetitxearen kultura bizi duen herria. 1982. urtetik gatazka armatua egon da Cassamancen, independentzia eta nortasun propioarekiko errespetua aldarri, eta orain hiru bat urte su-etena indarrean jarri eta negoziazio prozesua abiatu zuten.

Hitzak dantzatzeko bidea

Bat egin dute Kukai dantza taldeak eta Tanttaka antzerki taldeak hirugarren aldiz. 1937 eta Otehitzari biraka ikuskizunen ostean Hnuy illa... iritsi berri da agertokietara, Joseba Sarrionandiaren poemak oinarri dituen ikuskizuna.

Hitzak auzolanean

Uztailaren 19an eta 20an Poesia Egunak antolatu dituzte Ean bosgarren aldiz. Herriari Emon Arnasa kultur elkartekoek lanari ekin ziotenetik –hastapenetan Literatura Eskolarekin elkarlanean– jende asko pasa da antolatutako hitzaldi, mahai-inguru, errezitaldi eta ikuskizunetan parte hartzera. Nolabaiteko elkargune bilakatu da Eako uztaileko hitzordua, neurri handi batean antolatzaileek gonbidatuen harrerari eta edukien kalitateari eskaintzen dioten arretagatik.

Antzerkia eta bertsoa sormen bideak kitzikatuz

Amikuzeko Kitzikazank antzerki taldeak Hernanin eskaini zuen orain aste bi Loreak mendian, ondarkinak lurpean eta bideak gainean antzezlanaren azken emanaldia. Mattin Irigoienek idatzi eta zuzendutako lan honetan Beñat eta Unai Gaztelumendi bertsolariak izan zituzten bidelagun taldeko aktore gazteek eta, besteak beste, aldaketa klimatikoaren inguruko kezka helarazi zieten ikusleei umorez eta poesiaz zipriztindurik.

Antzerkia Cassamanceko eran

Abenduaren azken egunekin abiatu ziren Errenteriatik (Gipuzkoa) Cassamancera (Senegal) Mikelazulo kultur elkarteko hamahiru lagun antzezlan batekin. Lan hori aurkezteaz gain, sormena bide eta helburu zuen proiektu bat gauzatu nahi zuten, Bide ikusezinak marrazki izenekoa. Cassamancen bizi den diola herriaren kultura sakonean ezagutzea zen xedea, eta bide batez han egiten den antzerkiari buruzko zertzelada batzuk biltzea. Mikelazuloko Oier Guillanek bidaiaren kronika egin du ARGIArentzat.

"Correaren gobernuak ez du onartzen estatu nazio-anitza Ekuadorren"

Nelly Arrobo Fundación Pueblo Indio del Ecuador-eko kide da, hogei urtez herri indigenen eskubide eta duintasunaren alde lan egin duen taldea. Xede horrekin sortu zuen Leonidas Proaño apezpikuak, eliza katolikoaren korronte nagusiekin bat ez zetozen beste hainbat apaizek ere Latinoamerikako hainbat herritan egin duten moduan. Erronka hori Nelly Arrobok hartu zuen bere gain, beste lau kiderekin batera, eta urte hauetan guztietan hamaika proiektu gauzatzeaz gain, Ekuadorren bizi izan diren indigenen mugimendu politikoak lagundu dituzte.

Mozorroa eranzteko modua

Gotzon Barandiaranek liburua plazaratu du, Bihotz Bakartien Klubak (BBK) diskoa. Susa argitaletxearen eskutik lehena, Gor disketxearenetik bigarrena. Katamaloak eranztea dute helburu, edo horiek agerian utzi eta gogoeta eragitea behintzat. Arrakalak zarratu ostean, inoiz baino musikalago datorkigu BBK, taldea bera ere abagunerako zabalduta.

Etorkizunez betetako orriak

Maiatz aldizkariak hogeita bost urte bete ditu aurten. Urteurrenaren karietara batetik bestera egin dute salto argazkiek, oroitzapenek, historia gertuaren xehetasunek. Luzien Etxezaharretarekin elkartu gara Maiatzek Baionan duen lokalean, eta gauza bat behintzat atera dugu argi: aldizkariaren orrialdeak iragan aberasgarriaz beteta egoteaz gain, orainaz eta etorkizunaz ere borborka direla.