eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/juan-kruz-lakasta ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2300/irabazleak-galtzaile ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2199/goresle-herria
Preso baten argazkia publikoki erakustea terrorismoa gorestea ote den oraindik erabakitzeko dute epaileek. Ezker abertzalearen ingurukoa izatearen batere susmagarri ez den Grande Marlaska jujeak, kazetari batek horretaz galdetu diolarik, erantzun adierazgarria eman dio: “Ekintza bat sozialki onartezina baina penalki garrantzirik gabea izan daiteke”.

Erabakia ezagutzera itxoin gabe, Eusko Jaurlaritza berriaren aginduz, Ertzaintzak presoen argazkiak erakutsi dituzten ehunka herritar identifikatu, atxilotu, salatu ditu. Eta hori guztiori gutxi bailitzan, orain herritarrei polizia lanak egitea exijitzen ari zaie, haien lagunak, ezagunak, auzokoak zelatatzea, ez ditzaten presoen argazkiak erakutsi.

Bistan da ezker abertzale tradizionaleko zenbait sektore indarkeriaren gorestea eta presoekiko elkartasuna bereizten dituen marra gorrian mugitu izan direla. Alta, bistan da, halaber, ETAren indarkeriaren kontra egonda, Ertzaintzaren gehiegikerien, presoen eskubideen urraketaren, politiko eta kazetarien espetxeratzearen, alderdien legez kanporatzearen aurka ere egon zaitezkeela. Eta bistan da jarrera horiek guztiak kriminalizatzea zuzenbide estatuaren mugak finkatzen dituen marra gorria txikitu egiten duela.
Garai txarrak askatasun zibiletarako, eskubide politikoetarako, adierazpen askatasunerako. Baina Eusko Jaurlaritza berriarentzako ere. Krisi ekonomiko alimalekoaren erdian, maniobrarako tarte gutxi. Hala, zigorgabetasunaren aurkako gurutzada haizatzen ari da haren jardueraren bandera bakartzat. Baina distrakzio maniobrak funtzionatzen segi dezan, hedabideak elikatu behar. Eta Gargantua aseezinok egunetik egunera gero eta gehiago eskatzen dute. Zein ote hurrengoa, ogia erosi aurretik indarkeria gaitzetsi behar izatea?

Bazka klase hori askoz irensgarriagoa da Madrilgo boto-emaileentzat hemengoentzat baino. Han sinets dezakete presoen argazkien ondoan ageri diren guztiak terrorismoaren goresleak direla. Hemen, nekez. Hemen denek dakite ezker abertzale tradizionalak ez ezik EAJk, Aralarrek, EAk eta EBko zenbait buruk presoen eskubideen aldeko manifestazioekin bat egin izan dutela, indar guztion artean EAEko boto-emaileen erdia baino gehiago ordezkatzen dituztela eta beraz Lopezen gobernua esaten ari dena dela herritar gehienak terrorismoaren goresleak direla. Juan Luis Zabalak idatzi bezala, ETA, ETA eta ETA: ETAkoa naiz, ETAren kontra nago eta ez dut baterako zein besterako batere gogorik.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2184/letizia-bruni porno stara existitzen zenik. Azken unean, testua taxutzeko Interneten datu baten bila nenbilelarik jabetu naiz horretaz. Baina, halere, izenburuari eustea erabaki dut, zehar kalteak zehar kalte, Letizia Ortiz eta Carla Bruniri buruz idazteko aproposa iruditzen baitzait, baita –azken unean ezaguturiko kointzidentzia onomastiko horren karietara– haien arteko topaketaren kontura Madrilgo prentsan gailendu den kazetaritza-pornografiaz jarduteko ere. Esan bezala, barka, mi scusi, sorry. Milaka internauta pornografia zaleei azalpenak eman eta gero, segi dezadan aurrera argia.com-en zein ARGIAren paperezko edizioaren ohiko jarraitzaileentzat. Kontua da zur eta lur utzi ninduela apirilaren 28ko El País egunkariaren azaleko irudiak. Carla Bruniren eta Letizia Ortizen ipurdiak, Nicolas Sarkozyk eta haren emazteak Espainiara egindako bisita ofiziala ilustratzeko. Argazkian zehazki bi emakumeok Zarzuela jauregiko eskailerak igotzen ikus zitezkeen, tutu-soinekoak jantzita eta takoidun zapatekin, atzetik harturiko irudian. Nabarmenena, beraz, ipurdiak. Ipurdiak eta zolda. Zolda arrosa eta kazetaritza horia, ustez Espainian erreferentziazkoa den kazetan, ustez aurrerakoia den berripaperean –ikusitakoak ikusita, sozialdemokrata bainoago matxista-leninista–. El Paísen ipurdia bistan. Eta bistan da paperezko prentsa krisian dela. Denok bezala, krisi ekonomikoan. Baina, horretaz gain, eredu krisian. Internetek irakurleak kentzen dizkio eta telebistak agenda markatzen. Eta telebistan irudia da garrantzitsuena. Soilik ikusgarria dena azaltzen da telebistan. Eta soilik telebistan azaltzen dena da albiste. Hala, egunkarietan ere irudia nagusi. Eta Sarkozy jada ez da agintari autoritario atzerakoia baizik eta Carla Bruni ederraren senarra. Eta Felipe printzea jada ez da monarkia bezalako erakunde artritiko eta antidemokratiko baten ordezkaria baizik eta Letizia printzesa dotorearen senarra. Eta El País ez da egunkari serioa baizik eta aleak saltze aldera edozer argazki ikusgarri azaleratzeko prest dagoen kazeta. Eta gero Cebrianek esanen du Interneteko kazetaritza ez dela serioa. Ez dakit zer bide segitu behar duen prentsa tradizionalak ataka estua gainditu ahal izateko. Argi dudan bakarra, bidea ez dela hori.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2170/gogoeta-historikoa historiko adjektiboa, baina ez gara izaten historian batere aditu. Baieztapen erredundantea izan daiteke. Ados nago kazetariok –salbuespen txalogarriak salbuespen– ezertan ez garela aditu dioen topikoarekin. Ni, behintzat, ez naiz. Edo bai, nondik begiratzen zaion: aditu naiz aditu ez naizen gaien inguruko informazioa prozesatzen, digeritzen eta modu laburxeagon eta ulergarrixeagoan ematen, libratzen. Edo, gutxienez, horretan saiatzen aritua naiz. Informazio gaindosiaren gizartean kazetariaren funtzio nagusia horixe delakoan nago.
 
Harira: ez naiz historian aditu, baina bat nator Santi Leone historialari iruindarrak azkenaldian gure herrian indar handia hartu duen historizismoari egiten dizkion kritikekin. Euskal Herri historikoaren alde bainoago Euskal Herri imajinarioaren alde nago. Ez gaitezen lotu Euskal Herria izan zenari. Pentsa dezagun etorkizunean zer nolako Euskal Herria nahi dugun. Ez gaitezen obsesionatu Espainiaren historiografia bertikal eta atzerakoiaren euskal bertsioa sortzen. Saia gaitezen euskal errealitate garaikide horizontal eta aurrerakoi propioa eraikitzen. Antso Nagusiaren koroatzearen milurtekoaren karietara antolatu zituzten mila ospakizunak direla-eta, lagun batek monarka Antso Astuna moduan birbataiatu zuen. Ateraldi ona. Tema hura oraindik ahanzteke dugularik, gainera datorkigu 1512ko Nafarroaren konkistaren bosgarren mendeurrena. Nafarroako Gobernuak dagoeneko “aditu batzordea” osatu du. Batzuk ni bezain aditu dira. Batzordekide dira Sanz lehendakaria, Barcina alkatea, Perez artzapezpikua... Orain arte, historialarien eztabaida izan da ordukoa konkista ala anexioa izan ote zen. Sanzek gainditu du. Hura “inkorporazioa” izan zela adierazi zuen batzordearen aurkezpenean. Noaingo bataila dialektikoa izanen zen, argudio trukaketa baketsua. Halako ekimenek birrindu egiten dute orain arte jorratu dudan tesia.
 
Agintari erregionalistek historiaren manipulazio ziztrina gauzatzen badute ezinbestean erantzun behar. Baina ahal dela neurrian egin dadila. Eta ez bakarrik ikuspegi nazionala jorratuz. Aipatu Aditu Batzordeak 1512ko “inkorporazioa” ez ezik Navas de Tolosako batailaren milurtekoa ospatu nahi du. Hura gurutzada izan zen. Garaipen horren ondotik erresuma kristauak Iberiar penintsula osora zabaldu ziren eta penintsula honetako inoizko garbiketa etnikorik handiena gauzatu zuten, milaka eta milaka musulman deserriratuz, torturatuz, erailez. Hori ere salatu beharko litzateke, bidegabekeria historikoa da eta.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2151/zaharrak-berri Materia organikoa eta gainerakoak, Interneten bitartez musu-truk zabalduko zuela iragarri ostean, blog euskaldun ia guztietan mugarik gabe goretsi zutela. Batzuek lehendik ezagutuko eta estimatuko zituzten. Bestetzuek, ez. Musikari iruindarrok teknologia berriak erabiltzea eta copyrightaren aurka egitea aski izan zen euskal blogosferak aho batez txalotu zitzan, euskal musika talderik onena osatuko balute bezala. 1976 izeneko kaiera elektronikoko blogariak zioen teknologia berriak profitatzea, lantzea, bultzatzea oso ongi dagoela, baina ez dela mezua eta bitartekoa nahastu behar. Ez dela bitartekoarekin itsutu behar. Teknologia berriekin gauza txarrak egin daitezkeela, alegia. Eta horrekin ez dut esan nahi, Kerobiarena disko txarra zenik. Xabi, Alberto eta gainontzekoen lan berria itzela da. Baina maila berekoa zen aurrekoa, Rose Escargot izenekoa, CD moduan karrikaraturikoa, eta euskal blogosferak ez zion batere kasurik egin.

Horrekin guztiarekin akordatu naiz Tuterako apezpiku eta Iruñeko artzapezpiku On Fernando Sebastianek Libertad Digital Interneteko egunkariaren baitan duen blogean abortuaren inguruko gogoeta irakurri dudalarik. PSOEko gobernuak Abortuaren Legea aldatu behar duela-eta, Sebastianek dio lege-aldaketa egin behar dela, bai, baina abortuak egiten dituzten sendagileak espetxeratzeko. Haren aburuz hiltzaileak dira, “bizitza sakratua” urratzen baitute. Hortxe dago gakoa, “sakratu” horretan. Bizitzaren izaera sakratuarena erlijio katolikoaren dogmetako bat da. Sebastianek bereziki, eta Eliza katolikoko hierarkiak oro har, haien dogmak literalki aplikatu nahi dituzte. Eta dogmak literalki aplikatu nahi dituztenak integristak dira, hemen eta Iranen. Horixe da sakonean abortuaren edota eutanasiaren inguruko eztabaidaren gibelean dagoena, integrismoa. Nolanahi ere, abortatzeko edo heriotza duina edukitzeko eskubideen aldeko diskurtsoaren gibelean ere bada mamu higuingarririk: oportunismoa. Oportunismo hutsa baita krisi ekonomikoaren itzala gero eta handiagoa den honetan abortua eta eutanasia hozkailutik ateratzea, zalaparta mediatiko nahasgarria pizte aldera, herritar aurrerakoiak nolabait ere kontent edukitze aldera. Horrela erabakitzen dira abortua eta eutanasia bezalako gai garrantzitsuak Espainian, integristen eta oportunisten arteko eztabaida zalapartatsuen bitartez. Teknologiak berriak izanen dira. Mezuak, alta, arrunt zaharrak dira, doike.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2131/life-of-sebastian Life of Brian pelikularen bertsio gaurkotua: ospitalea. Zainketa intentsiboetarako unitatea. Gaixo terminalak ilaran. Eta medikua galdezka: “Zuri zer dagokizu, morfina ala gurutziltzatzea?”. Gaixo batzuek “morfina” eta bestetzuek “gurutziltzatzea” erantzuten duten bitartean, erietxeko bozgorailuetatik Tuterako apezpiku eta Iruñeko artzapezpiku ohi Fernando Sebastian kantuan eta txistuka entzun daiteke: “Always look on the bright side of life, fifu fifu fu fufi fuuuuuu…”.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2114/kain-nafarrak http://www.argia.com/argia-astekaria/2100/pospolo-umelak Iruñerria piztera goaz! kanpainan parte hartu zuten hamalau gazterentzat. Zigor eskaera ikusita, pentsa liteke kanpaina piromano talde batek antolatu zuela eta Iruñerria osoari su eman ziotela. Foru hiriburuko zahar-etxeak, haurtzaindegiak, erietxeak erre zituztela, zaharrak, haurrak, eriak barruan zirela.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2083/munduko-herritar-euskaldun-baten-memoriak Gizon ikusiezina. Duela gutxi, gizarte gaien inguruko solasaldi batean parte hartzen hasi nintzen gaztelerazko irrati batean. Ordutik, senide, lagun, ezagun erdaldun andanak guztiz harriturik esan dit irratian entzun nauela. Bakoitzak bere eufemismoa erabili du, baina oso argi dago finean zer esan didaten: “Kontxo! Egia da! Kazetaria zara! Euskaraz aritzen zinela esaten zenuenean ez genuen erabat sinesten”. Euskaraz ez jakiteagatik zer galtzen duten ikusarazi nahi diegu, baina nekeza da: haientzako ikusiezinak gara, eta, San Tomasek bezala, haiek ikusten dutena besterik ez dute sinesten.
 
Ama-hizkuntza vs. amaren hizkuntza. Seme-alabei jaio zirenetik euskaraz egiten dieten ama euskaldun-berri batzuei elkarrizketa egin diet. Hori egitea nekeza ote den galdetu diot haietako bati: “Ateratsen sait natural. Es dut egin behar esfuerzo beresia”. Alberto Barandiaranen Mundu txikia liburuko ipuin itzel bezain aztoragarri batekin oroitu naiz. Aita euskaldun berriak euskaraz egiten dion haurraren istorioa kontatzen du. Umeak ez du batere gogoko aitak erabili ohi duen hizkuntz lau, idor, hotza. Eta ikaragarri maite du, aldiz, aitak gutxitan darabilen beste hizkuntz jostari, xamur, bero hori. Gaztelera da nire ama hizkuntza. Neure buruari galdetu diot egunen batean seme-alabarik badut euskaraz ala gazteleraz eginen ote diodan. Neure buruak erantzun dit hori ezin dela galdetu ere egin. Hori tabua dela.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2067/berri-onak http://www.argia.com/argia-astekaria/2052/udako-sugetzarra http://www.argia.com/argia-astekaria/2036/orain-ez-orain-bai http://www.argia.com/argia-astekaria/2021/jesus-jaio-da-baluarten http://www.argia.com/argia-astekaria/2005/jai-despotismoa http://www.argia.com/argia-astekaria/1988/joan-paulo-iia-mediatikoa http://www.argia.com/argia-astekaria/1970/eskutitza-federik-ezetik http://www.argia.com/argia-astekaria/1953/merkealdi-garestiak http://www.argia.com/argia-astekaria/1937/mozkortu-gabe-ajerik-ez http://www.argia.com/argia-astekaria/1922/tony-genil-felipe-borbonen-ezkontzan