Argia.com :: Itziar Madina

Egiaren hautua

Sei anai-arrebaren familian 1927an Iruñean sortu zen Patxi Buldain, gizon eta artista konprometitua. 21 urterekin armadatik desertatu eta Frantziara erbesteratu zen. Parisen, Arte Ederrak ikasi zituen eta horrela, haurra zela Zapateria karrikako hirugarreneko paretetan beltzatzen zituen margoak finduz joan zen. Ikasi bazuen ikasi, graffitilari goiztiarra profesional bilakatuko zen. Han, artea “jatekoa bezain beharrezkotzat” duen gizonak, Picasso, Camus, Sartre, Brassens eta errefuxiatu politikoak ezagutu zituen. Eta 85 urtetan, nafar artistak jendeetan eta iraultzan sinesten segitzen du.

"Bizitza margotzeko lohitu egin behar duzu"

Europan leku askotan bizitzen eta margotzen ibili ondoren, Zoé Bray artista jatorriz baxenafarra Nevadan dago, neguaren zain. Antropologiak badu Atlantikoz bestaldera eraman ere, margolaritzak barneak alhatzen dizkio. Elurrak Renoko bazterrak zuritu aitzin, Zoé Brayk arteari buruzko bere gogoetak eskaini dizkigu. Naturari begira irakurtzeko moduko burutazioak dira, izan ere.

Karrika bat Konpostelarantz

Pirinio lerro katearen iraganbide, Ibañeta zaindari, Auritz eta bere lautada asko ikusiak daude. Erromatarren, arabiarren, frankoen eta armada gehiagoren burrunbek dardararazi zituzten, sutan utzi, birrindu. Baigorriarrek behin baino gehiagotan erasotu. Auriztarrak baigorriarrei mendekatzen zitzaizkiela. Orain, bazterrak baretu direla dirudi. Erromesak izaten dira mendi zeharkatzale, edo mendizaleak ala gero eta artzain bakarragoak.

Loti ederra beti kantuz

Amatxi-ama-alaben bizipenak

“Hizkuntza bat ez da galtzen …”, nork ez du JosAnton Artzeren aforismoa irakurri han edo hemen, euskara salbatzeaz axola zuen ostatu, elkarte ala besteren batean? Maximak zientziaren adierazle izaten dira, eta biziak askotan ditu baieztatzen. Itsasuko Mulienian euskararen gorabeherez izan genuen solasak halaxe darakuskigu. Eta oharkabean, Lapurdiko jendeen hiru belaunaldiren bizipenak adierazgaitza den ama hizkuntzarekiko amodio minduaz mintzo dira.

Bi menderen lekuko

1728koa da abiapuntua. Ana-Maria Neuburgokoa Espainiako erregearen alargunak lehen egonaldia egin zuen Kanboko bainuetxean. Kanboko ura eta herriaren xarma Frantziako goi mailako jendarteari ezagutaraziko zizkion. Hots, Kanbok medaila jantz dezake: Biarritz baino mendea lehenago “sozietate oneko” jendeen erakarle izan zen. Gaur, biriketako gaitzen osatzeko gune sonatua da. Gainera, Arnagakoa Iparraldeko bigarren museorik bisitatuena da.

Edertasun eta grazi

Baionako komertsant gaskoniarrek populutu zuten, aspaldi. Haren tontorraren puntaren puntan, Nafarroako Koroak jauregia eraiki zuen. Baita nagusia izendatu, zeregina baitzuen zergak kobratu. Nekazal inguruko ekonomiari loturik, behialako joritasuna galduz joan zen. Gaur, masako turismoak biziarazten du Donibane Garazi. Eta Konpostelako bideak.