eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/inaki-zubeldia ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2310/le-havre-film-zoragarria ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2291/amatasuna-eta-lan-baldintza-duinak ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2273/jose-ariztimuno-aitzol-1896-1936 ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2256/leire-olaberria-urrezko-txirrindularia http://www.argia.com/argia-astekaria/2242/pacha-mama-haserre-dago http://www.argia.com/argia-astekaria/2228/txekiara-joan-eta-brno-ko-herensugea-jan http://www.argia.com/argia-astekaria/2213/hartzeko-pronto-emateko-tonto http://www.argia.com/argia-astekaria/2195/utz-gaitzazu-bakean-ares-jauna
Honek denak egoera baretu eta bakezko konbibentzia suspertu beharrean, liskarrak, isunak, egonezina eta hainbat jenderen espetxeratzea ekarriko du ziur aski. Eta badirudi hori lortu nahi dela “de los nuestros” ez direnen artean. Hogeitalau orduko epean kenduko ote dituzte Zigor Goikoetxearen etxetik “españolitoen” mehatxu higuingarriak? “Viva España terrorista” jarri zuten beste hainbat perlen artean. Hori ote da Ares jaunak lortu nahi duena? Norbaitek –GAL berriren bat ote dabil solte?– idatzi duen “España terrorista” hori gailentzea euskaldunon gainetik?

Giroa nahasten ari da, sorginen ehiza inpunitatez zabaltzen eta txinatarrek uigurren artean sortu duten egonezina eta etsipena barreiatzen ari dira dosi neurtuetan. Ertzaintza bera ere joko horretan erortzen ari da gazte euskaldunei esanez: “Ahora han cambiado los tiempos. Ahora está Ares”. Badakit ertzain guztiak ez direla estrategia horren bultzatzaile eta aldeko, baina hainbat jokabide prepotente aurrera eramaten badira eta inork ez badu horren zilegitasun eza adierazten, jendeak interpretatzen du Ertzaintza osoak apoiatzen duela bide arriskutsu hori. Nola uler daiteke Bilboko gazte horren bahiketa ilegal eta terrorista, bi edo hiru aldiz, kolaborazioa eskatzeko, eta hori salatzen duenean, benetan atxilotzea ustezko ez dakit noizko ekintzak direla-eta. Oso bide oker eta arriskutsutik abiatu da estrategia hori diseinatu duen deszerebratua.

Udako oporrak eta herrietako festak datoz eta hainbat jendek bere lagunen argazkiak jarriko ditu plaza publikoetan, elkartasuna adierazteko eta egoera justuago bat eskatzeko. Patxi Lopez lehendakaria eta beste hainbat buruzagi sozialista ez al ziren joan Vera eta Barrionuevo espetxean zeudenean bisitatzera eta beren elkartasuna adieraztera? Orduan ez zen indar polizialik azaldu manifestari haiek tiroka uxatzera. Noski, X jaunak aginduko zien beren koarteletan egoteko lasai, musean edo tutean jokatzen.

Ares jauna, elkarbizitzaren izenean, utz gaitzazu bakean udako festetan. Ertzain jaunak, herri honen zerbitzari bazarete, ez zaitezte erori politikari arduragabeen jokoan, eta herritarrenganako begirune osoz bete ezazue zuen lana, suari gasolina gehiago bota gabe.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2180/udaberria  
Udaberriak pizten dio itxaropena hotzaren atzaparretan hiltzeko beldurrez negua pasatu duen agureari. Udaberriak ernaltzen dio bizipoza birloben zaratak eta txilioak amesten dituen birramonari. Udaberriak jartzen dio odola borborka maitemintze atarian dagoen gazteari. Udaberriak bihurtzen ditu nekaezin haurren gihar, hauspo eta eztarriak.
 
Udaberria emazte gazte bat da, bere argitasuna eta beroa doan eskaintzen diguna, bere edertasuna nonahi barreiatzen duena, bere emankortasuna milioika espezieren ume jaio berritan gauzatzen duena. Eskuzabala da, eguzkiaren printzak hain modu oparoan eskaintzen dizkigulako. Bihotz onekoa, neguko izotzen ondoren epeltasuna oparitzen digulako. Aberatsa, baratzeak eta soroak barazki eta uzta berriz hornitzen dituelako. Sentsuala, gure gorputzak pixkana-pixkana biluzten dituelako.
 
Eta, horrez gain, udaberria itxaropenaren gordeleku amaiezina da. Udaberriak esnatzen gaitu, pizten, alaitzen eta baikorrago bihurtzen. Udaberriak mailegatzen digu kukuaren kantu alaia, ordainetan ezer eskatu gabe. Halaber, gure belarrien gozagarri hedatzen ditu txorien txorrotxio alaiak eta arkume eta antxumeen beee hunkigarriak. Gure harridurarako begien aurrean jartzen dizkigu tximeleta koloretsuen eta saguzar urdurien akrobazia eta biribilketak, eta matxinsaltoen jauzi olinpikoak, inurri estraperlisten garraio etengabeak, kakalardo adardunen arraseko hegaldiak, eta gau ilunetan, ipurtargien argi epela eta hontzaren ulu zirraragarria.
 
Eta guk zer eskainiko diogu udaberriari? Aro berri bat non denok elkarren senideago izango garen eta krisiak gizatiarrago eta solidarioago egingo gaituen..? Eszenatoki berri bat non, denok zatiketak alde batera utziz, elkarbizitza lasaiago eta zoriontsuago bat elkarri opa izango diogun? Komunikazio giro jatorrago bat non gure euskara gaixoa, haur argal eta eria denez, suspertzeko eta gaztelaniaren parean jartzeko ahaleginak egingo ditugun?
 
Beldur naiz, beti bezala, ez ote garen gure zitalkerietan eta setakerietan eroriko. Hala ere, zilegi bekit udaberriarekin eta gure onberatasunarekin amets egitea. Ailedi izan egia amets hau!]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2162/durango-durango  
Durango gure nortasuna gordetzen duen izena ere bada. Francoren garaian, Santa Maria elizaren arkupetan edo zimiterioan biltzen ginenean, Euskal Herriak bere izaerari eutsi nahi izan zion, bere hizkuntza, sorkuntza literarioa, musika, kultura… zainduz eta suspertuz. Geroztik, bilakaera komertzialagoa izan du Durangoko Azokak eta gauzak dezente aldatu dira. Ados. Egia da gaur egun masifikatu ere egin dela eta kulturaz kanpoko bestelako bilgune ere bihurtu dela. Baina imajinatzen al duzue Durangoko Azokarik gabeko Euskal Herri bat? Txapelarekin edo pamela batekin, nahi duzuen bezala, hori atrezzoa besterik ez baita. Durangoko Azokarik ez balego, asmatu egin beharko litzateke. Bestela gure literatura eta musika industria osoa kaput. Eta idazleek non argitaratuko lituzkete beren sormen obrak. Gure ikasleek zein material erabiliko lukete eskoletan? Garai batean bezala erdarazkoa? Garai hori ezagutu ez duenak erraz hitz egiten du, baina inori ez diot opa garai haietara itzultzea. Herri batek bere sormena bultzatu eta lagundu behar du eta Gerediaga Elkarteak inspirazio horixe izan zuen 1960ko hamarkadan. Ahalegin handiak egin dira ordutik hona euskal ekoizpena handitzeko, hobetzeko, zabaltzeko. Batzuetan kosta egiten zait hainbat kritika-torpedo irenstea, Xabier Gantzarainena kasu: “Zertarako da Durango? Zer ekartzen digu? Industria mantentzeko eta Eguberritako opariak erosteko leku bat? Euskal kulturaren plaza inportante bat? Ez bada lan kontuengatik, ez naiz arrimatu ere egingo”.
 
Hitz hauek bere testuinguruan ulertu behar dira, baina hemen ez daukat lekurik haren aipamen osoa sartzeko. Hala ere, oso gogorrak dira. Egia da hori ere badela Durango, baina hori ez al da gaurko gizartearen ezaugarrietako bat? Hori bakarrik al da Durango. Jendeak ez al du liburua, musika eta kultura erosten Durangon? Erosten badute, batzuek behintzat irakurri, entzun eta gozatu egingo dute ba gure ekoizpenekin? Hala yankien, espainolen edo frantsesen esku utzi behar dugu hori dena? Zer arraio ari zaigu gertatzen? Akonplejatu huts bihurtu al gara? Euskal psikologook lan ederra daukazue akonplejatu guztiok desakonplejatzen.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2144/haur-sahararrak-gure-artean
Gure herrietan hezetasuna, landaredia, kolore berdearen gama guztiak aurkituko zituzten basamortuko kolore hori, marroi eta okreetara ohitutako gaztetxoek. Eta ibaiak, piszinak eta itsasoa izango dira euren gozamen iturri. Esperientzia berri hau bizi osoan itsatsita eramango dute oroimenean eta eurentzat Euskal Herria Paradisu edo Harkadia zoriontsu bezala gordeko dute haurtzaroko oroitzapen goxo eta indartsuetan.

Gure herria solidarioa eta esku zabala izan da herri behartsu eta zanpatuekin. Seguru asko Euskal Herria behar gorrian egon denean, gosea edo gerratea tarteko, beste herrialdeak solidario izan direlako berarekin.

Baina atsekabea ere tokatzen zaio tartetan gure herriari. Frantziak eta Espainiak mendean daukatenetik, eta estatu horietako Konstituzioa ezarri zitzaigunetik, ez dugu bake iraunkorrik ezagutu. Ez gara geure buruaren jabe eta itxurazko demokrazia inposatu batek markatzen digu pausoa norantz eta noraino eman. Hortik aurrera mehatxua, mendekua eta zigorra dator.

Azken erasoetako bat Frantziatik datorkigu. Frantses Hizkuntzaren Kakademiak mokordo galanta jaurti du hango legegileen kontra, Konstituzioan bertako hizkuntza minorizatuak “ondare” gisa onartu dituztelako. Betiko beti-ni-ni-ni… egozentrikoek ez dute ez lotsarik ez gizalegerik ez gizatasunik. Gizatxar handiusteen modura hizkuntza, kultura, nazio… txikiak nahierara zanpa daitezkeela uste dute eta ahots ozenez aldarrikatzen dute, gainera. Madarikatu zikinak! Ez dira konturatzen beren ipurdi zantarrean zintzilik darabiltela mokordo nardagarria eta ez dira lotsatzen zabaltzen duten kirats higuingarriaz.

Orain, badirudi Frantziako Senatuak berretsi egin duela Kakademiaren proposamena, alegia, onartu egin dute hizkuntza minorizatuak Frantziako ondare gisa Konstituzioaren lehen artikuluan ez agertzea. Ez dakit zein ondorio juridiko izango duen honek. Baina kaka eginda dago jadanik. Urrun gaitezen jendilaje horren eginkarietatik, kakademiak epidemia gaiztoren bat ekarriko baitigu bestela.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2126/nork-zainduko-du-gizarte-zibila http://www.argia.com/argia-astekaria/2114/iturriak-herriko-jendea-edan-du http://www.argia.com/argia-astekaria/2101/aitorren-hizkuntza-zaharra http://www.argia.com/argia-astekaria/2101/aitorren-hizkuntza-zaharra-2 http://www.argia.com/argia-astekaria/2085/hizkuntza-ereduen-dantza
Euskararen zapalkuntza izugarria, ezer ulertzen ez zuten 5 eta 6 urteko umeen aurrean ere maisu erdaldunak ezarriz. Gaur egun, Espainiako Estatuko konstituzioak gaztelania jakitera behartzen gaitu euskaldunak. Baina Euskal Herriak ezin du inor behartu bere eremuan euskara jakitera. Eta horrela gabiltza, bigunkeriaren gaitzak jota, euskararen ezagutzan eta erabileran aurrerapauso nabarmenik eman ezinik.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2068/martineta http://www.argia.com/argia-astekaria/2050/irakurzaletasuna-piztu-nahian http://www.argia.com/argia-astekaria/2031/tortura http://www.argia.com/argia-astekaria/2014/gidari-onaren-manamenduak http://www.argia.com/argia-astekaria/1997/mundu-guztia-liburuaren-kontra http://www.argia.com/argia-astekaria/1982/poesia-gizarteratzeko-bide-berrien-bila http://www.argia.com/argia-astekaria/1836/kultura-herriarentzat