eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/inaki-antiguedad ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2311/tarteko-helmugak-inoiz-baino-gehiago ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2289/hitz-handiak-txikiekin-gizenduz Aurrekariak aurrekari bestelako egoera politikoan gara, gerokoan Euskal Herrian izan daitekeen egoeraren argigarri. Ezkerreko subiranisten talaiatik ikusita, M-22an Bildu luze irauteko eta aldaketak eragiteko asmoz sartu zen politikaren arlo instituzionalera. Noiz arte iraunen du  indarren koalizio modura? Prozesuaren abiadak argituko du, baina nago, tamaina honetako prozesu politiko guztiek berez eskatzen duten trantsizio luzea gogoan, denbora dezenterako koalizioa dela Bildu; izanaz nago, ez izenaz.

]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2272/norabide-argian-uztarrian http://www.argia.com/argia-astekaria/2252/bidea-ibiliaren-ibiliaz-eginez http://www.argia.com/argia-astekaria/2238/bidean-bidaide-eta-gogoan-gogaide http://www.argia.com/argia-astekaria/2222/haritik-tira-eta-brodatzeari-eutsi http://www.argia.com/argia-astekaria/2204/norabide-onean-bidea-egiten http://www.argia.com/argia-astekaria/2187/kanpoak-barrua-eragingo  
Dramaturgo ezaguna buru duen zerrendaren aldeko botoa eskatu du ezker abertzaleak; eta bat nator, unea une. Hiztegia tentuz erabili dute zerrendaren bultzatzaileek betikoari erantzun eta Estatuaren lege-galbahetik pasatzeko, biolentzia monosilabo batez ezin dela epaitu baina horren “praktikarekiko jarrera argia” agertuz. Era horretan bide bat zabaldu zaio ezker abertzaleari gerora begira, pare bat urtera izango diren udal hauteskundeetan presente egon behar duelako, bere proiektu politikoa birtuala izaten amaitzea nahi ez badugu behintzat, eraginkorraren kontrakoa hain zuzen. Egon beharra, galbahetik pasatu behar bada ere. Azken finean, ba ote da negoziazioa izan aurretik galbaheak desagertuko dituztela pentsatzen duenik? Negoziaziorako behar den indar-metaketa birtualeko eremutik etorriko dela pentsatzen duenik? Birtualezko urak ez du errota mugitzen. Funtsean hiztegia tentuz erabiltzea baino gehiago prozesu politikoan zerk egon behar duen eta zerk ez da birpentsatzekoa. Ekintza eragintza bihurtuta.
 
II-HErekin (Iniziatiba Internazionalista-Herrien Elkartasuna) aukera erreala dago pertsona bat Estrasburgon izateko, indarrean den eredu sozio-ekonomikoaren kontra aritzeaz gain euskal gatazkaren konponbidea handik ere zabaltzeko. Bai, Europako laguntza beharrezkoa da konponbide horretan, ezker abertzaleak sarri gogoratu legez, baina laguntza horrek ezinbestean eskatzen du etxe barruko lanak ondo egitea, ez dadin gertatu kanpoko saiakerak behar adinakoa ez topatzea barruan. Azkenean, prozesuaren aldekoen teilatuan da arazoa, negoziazio prozesuaren nolakoa bera ere birpentsatzean, seguru asko, aurrekoek emana abiapuntu.
 
Bada beste kontu bat ere panorama politikoaren saltsan, ezker subiranistaren esparruan nork-zer-zenbat argituz joatea, gerora begirako blokearen bidean inork bere lumak larregi harrotu ez ditzan, are gehiago berdintasunean jokatu ez diren partidetako emaitzak erreferentzia hartu nahian. Eta hau kolpea datorkiguna! Kanpoko zerrendek neurtuko dute barruko indar-korrelazioa! ERC buru duen zerrendaren aldeko botoa eskatu dute alderdi batzuek, eta II-HEri ezker abertzaleak. Izango da, bai, zer kontatua hauteskunde gauean, hautesleria subiranistaren lehentasunak argitzeko, gerorako blokearen lidergo konpartituaren oinarriak zehaztuz joateko. Dena dela, ulertzen gaitza zaidana da Ipar Euskal Herrikoa. Urteotako batasuna hautsi egin da oraingoan; ezker abertzaleak zerrenda propioaren alde egin du eta beste sektore batzuek Estatuko hegoaldeko hautes-barrutian laborari ezaguna buru duen Europe Ecologie zerrendaren alde. Nago ni zerrenda honetakoek, II-HEkoek bezala, eta jakinda ez hura ez hau “gureak ez direla”, indarrean den eredu sozio-ekonomikoan aldaketa estrukturalen alde egiteaz gain euskal gatazka konponbidean sartzearen alde ere egingo dutela. Baina tira! dagoena dago eta ez dagoena balego!]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2170/hiztegi-berritutik-argi-luzeetara  
Nire ustez, asteotan esan diren askok egungo argazki egokia margotu dute. Ezker abertzaletik estrategia eraginkorra sortu eta konfiantza berreskuratu beharra esaten da; bat nator, egungo estrategia eraginkorra ez den seinale, bere esparruan behar bezalako konfidantza sortzeko gauza ez den seinale. Bai, 30 urteko errepresioak ez du helburua lortu eta ezker abertzalea hortxe dago, jendartean txertatua, baina denbora bereko borroka molde nagusiak ere ez du lortu gobernua konponbidera bultzatzea, eta hau ere esan behar da. Sozialdemokraziatik, euren hiztegian, subiranotasun inteligentea eskatzen da, bide politiko eta demokratikoetan perspektiba progresista batetik erradikaltasun osoaz jardutekoa; baina Azpeitian gauzatu dutena ez da, inondik ere, erradikaltasun adibide.
 
Bai batzuek eta bai besteek indarrak metatu beharra aipatu dute, baita polo subiranista batera biltzea ere, jeltzaleen eta konstituzionalisten aurrean bestelako erreferentzia eraginkorra gauzatzeko, iruzur-aldi berri bati behingoz atea itxiko dion hitz eta erabakiaren erreferentzia ezinbestekoa. Kursaalen entzundako hitzetan: konfrontazio erreferentea, argi motzetatik argi luzetara pasatzea. Hiztegi berrituaren orriak aurrera eta atzera nago pasatzen ea polo subiranista gauzatzeko gaurkoz diren begi-bistako trabak, ezker abertzaleak eta sozialdemokraziak nork bereak, gainditzeko konpromisoak zeintzuk izan daitezkeen argitu nahian; baina ni neu behintzat argi motzetan nabil oraindik ere.
 
Eta martxoan hauteskundeak. Ez dakit ordurako trabok gainditzerik egongo denentz, denboraren estuagatik. Dena dela, bada nire usterako bestelako traba, kontuan hartzekoa halako hauteskunde batean. Izan ere, Gasteizko legebiltzarra zombie politikoa bada ere hamaika neurriren erabakigune ere bada, eta ezker abertzaleak bertan egon beharra dauka, modu batean edo bestean, estrategia eraginkor batean ezinbesteko osagarri. Baina instituzio horretatik pasatzen diren gai askoren aurrean ezker abertzaleak eta sozialdemokraziak jarrera diferentea dute, politika sektorialetan argi eta garbi, batak eta besteak iraunkortasuna edota krisiaren jatorria, kasurako, progresoa azken batez, ulertzeko duten ikuspegi desberdinen ondorio.
 
Beraz, hauteskunde autonomikoetan nor bere aldetik agertzea litzateke argiena, elkarlana marko demokratikoaren aldeko urratsetan batez ere gauzatuz. Baina uda atarian izateko diren hauteskunde europarrak aukera ezin hobea izan litezke polo horrentzat, hiztegi berrituan Europa ipintzen baita konponbidean laguntzaile. Hortxe eman lezake poloak erreferentzia politikoaren neurria, polokideak Herri bat definitzen duten politika sektorialetan gaur gaurkoz talkan izan arren.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2152/zaharra-berri-asmatu-arte
Horma hor, sinetsi ote lezake planaren aldekoren batek euskal jendartea erabaki-subjektua izatea gaurko markotik etorri daitekeela? Grabitate-legea asmatu zuenak zioena gogoan: “Arazo bat ezin da gainditu bera sortu duen pentsaera beretik”. Eta markoa arazoa dugu, hori gainditzen asmatu arte, subjektuen talka emankorrean, pentsaera propiotik abiatuta, traba guztiak bazter uzteko konpromisoaz. Zaharra berri hau ere. Horretarako baldintzak sortze bidean badira argitu beharrekoak, arbolek basoa ezkutatu ez dezaten.

Ekimena politikoa ala juridikoa? Erabaki-subjektua sortzeko bidea politikoa da guztiz. Hori garbi izanda ez dut aparteko arazorik ikusten juridikoki horra-hara joateko, Estrasburgora bada ere, baina beti juridikoa politikoaren menpeko. Gainera, eskubideen urraketa salatzeko bada, erabakitzekoaz gain beste hainbat datozkit burura salatzekoak, bertatik bertara.

Hemen ala han? Markoa aldatzeko giltza hemen forjatu behar da, atea han bada ere. Ekimen politikoa hemen eta hemendik sustatu behar da, ekinez. Lehendakariak udako jardunaldi batean enpresari berritzaileei esana gogoan: “Lozorrotik atera, ekintzaileak izan”. Badu berak ere non eta zeri ekin, berritzailea izateko.

Erabakitzeko eskubidea ala kontsultatua izatekoa? Lehenengoak bigarrena derrigortzen du, bigarrenak, ostera, ez lehena. Ez ditzatela parean jarri. Demokrazia ulertzeko modua. Lehendakariak udako ikastaro batean zioen ez duela: “Anestesiatuta dagoen demokraziarik nahi” eta “euskal gizarteak erabakietan gehiago parte hartu behar” duela. Itxura batean ez zen ikastaroan matrikulatu. Ez al daki zenbat anestesista dituen Lakuan? Ez dadin engainatu, markoa aldatu gabe ere hamaika aukera du parte-hartzea bideratzeko, honetaz edo hartaz, txikitik handira, bide batez subjektu politikoa gizenduz. Lakuako subjektu askoren erabakiak indargabetzeko beldur ote?

Erabakitzeko eskubidea da koska, baina horren beharra espektro abertzalearen logikatik atera eta jendartean zabaldu behar da. Izan ere, jendeak erabaki-guneak hurbil izan eta sentitzea funtsezkoa da, ez bakarrik demokrazia parte-hartzailea sendotzeko; baita gaurko globalizazioak dakarzkigun arazoei, ekonomikoei kasu, hobeto aurre egiteko ere.

Tira, urriaren 25ekoa egoera desblokeatzeko omen zen; egun horretan baina blokeoak bere horretan iraungo du, argiagoa iraun ere. Markoa aldatu beharra daukagunok horretarako baldintzak sortu behar ditugu. Eta mantendu. Lizarra-Garaziko hutsuneak gogoan. Testuak kontestua behar duelako.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2136/tuneleko-argiaren-ajeak
Tuneletik tunelera goaz subiranistok, hori bai, garaipenera-edo garamatzan bidetik. Horrela ikusten dut nik behintzat, tunelak eskaintzen duen argiaz, askotan garaipenaren atarian garela entzun arren. Zikloz ziklo gauzak ikusteko eta ulertzeko talaiak diferenteak izatearen ondorio, seguruenik. Jakin badakit gurea bezalako prozesu subiranista berez dela konplexua, baina horrexegatik nik bide-orria, bere funtsean argia, behar dut buruan izan, unean une bide-orriaren zein lekutan nagoen argigarri.

Jakina, ezkerreko subiranisten bide orriaz ari naiz, ez beste batzuenaz; eta, jakina ere, helburuaz eta helbideez ari naiz, are gehiago, azken hauez batez ere.

Gaur gaurkoz bide-orri horren faltan nago ni. Independentista independentea, kasik. Nire ustez prozesu subiranista batek bi zutabe behar ditu ezinbesteko: burujabetza ukatzen duten oztopo estrukturalak gainditzekoa, proiektu politiko guztiek gauzatzeko modua izan dezaten, bata; eta bestea, prozesu horren aldeko gehiengo sozial zabala, gauzatzearen berme modura. Eta biak uztarri berean. Are gehiago, aipatu bigarrena prozesurako funtsezkoa izanda ere, are funtsezkoagoa zaigu lehenengoa bera lortzeko. Baina agiriak gogoan, erakunde armatuak bestelakorik uste duela begitantzen zait, gehiengo sozialarena geroko beste fase baterako utzita oztopo estrukturalak gainditzea berari dagokiolakoan, bere modura egoki ere.

Estrategiaz estrategia ping-pong partiduko ikusle ikusten dut nire burua, errepresioa-ekintza-errepresioa gurpil antzeko kate zaharberrituan. Are gehiago, noren bide-orritako zein lekutan nagoen jakitera iritsi gabe. Nazio eraikuntzan garela dudarik ez dut, ekimenak ekimen, baina nire iritzian gure eraikuntza mantsoago doa kontrakoen ezarpena baino, azken finean horiek ez dute bide-orrien beharrik, iraganaren inertzia nahikoa dute eta; baina subiranistok ezin inertziak bultzatuta aritu, iraganari uko egin gabe geroaren orainak bestelako helbideak behar dituelako. Horizontala bertikala baino, kontundentzia zibila militarra baino, borroketan eraginkortasuna auto-satisfazioa baino, eraikuntza erresistentzia baino... Balizko bide-orriaz ari naiz.

Traba nagusi bi ikusten ditut ezkerreko subiranisten mugimendu eraginkorra ganoraz gorpuzteko; eta ez doaz ordenan. Batetik, batzuek biolentzia politikoa ulertu eta honen eragin politikoa baloratzeko orduan erakunde armatuaren jarrerarekiko duten larregizko atxikimendua. Bestetik, beste batzuek gainditzea eskatzen duten marko juridiko-politikoak eskaintzen dituen aukera instituzional eskasekiko duten gehiegizko atxikimendua. Traba diren oztopo biak gainditu gabe eta helbideen gaineko gogoeta berriturik gabe zaila ikusten dut nik burujabetzaren aldeko ezkerreko mugimendu sozio-politiko zabal eta eraginkorrari muina eta gorputza ematea. Eta betaurrekoak ipinita ez dut hori konponduko, badakit.

Zeharreko lan-eremuak zabaldu behar dira gaurko markoa zinez gainditu nahi dugun ezkerrekoen artean, helburuaz eta, batez ere, konfrontazio politikorako helbideez adostasun sendo baten inguruan, beto guztiak baztertuta, iraganetik datozen batzuenak eta besteenak barne. Guretzako bide-orri eraginkorra behar dugu, orain artean ezina izan dena ahalbide bihurtzeko. Konfrontazioa ulertzeko bestelako bideak.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2112/bide-orri-politikoan-pixka-bat-es-nada Euskal gatazka deritzona behingoz konpontzeko guztiz zabalik utzi behar diren ateak zeintzuk diren argi dago eragile askoren partetik, nork bere hiztegi propioa badu ere: euskal herritarron erabaki-eskubidea, honetaz eta hartaz erabakitzeko, eta ipar-hegoko euskal-nafar lurraldeen uztarketarako esparru-eskubidea, honetarako edo hartarako uztartzeko. Denbora luzea pasatu behar izan da hori, bigarrena batez ere, argi geratu dadin. Orain argitu beharrekoa, ordea, jendarteak helburu horietara heltzeko eskura izan ditzakeen bide politikoak dira, bideak eta bidaideak. Baina horretan mugarri berri bat azaldu da, herri-galdeketa.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2098/egiaztapenak-eta-zalantzak http://www.argia.com/argia-astekaria/2081/arriskuetatik-datoz-aukerak
Bidea oztopoz betea denean astinduren bat ematea ona ez ezik beharrezkoa ere izaten da, prozesua bere horretan usteldu ez dadin; kontua baina, zera da, zeinek astindu behar du? Aspaldian da politikarako garaia, gero eta gehiago gainera, politika astintzailea eta gizartearekin bete-betean uztartua. Ez zen lehergaien erantzunerako unea, gizartearen sektore konprometituen erantzunerakoa baizik. Balizko abangoardiek bazter geratu behar dute, bidearen zabala gizarteak hartu behar duenean.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2065/babesak-berme-bihurtu http://www.argia.com/argia-astekaria/2051/zeharrekoa-nork-zer-non-zehaztuz-doa http://www.argia.com/argia-astekaria/2033/zuhaitzen-artean-basoaren-bila http://www.argia.com/argia-astekaria/2016/gerokoak-gaurko http://www.argia.com/argia-astekaria/1999/kontsulta-abiapuntu-helbide-helburu http://www.argia.com/argia-astekaria/1982/protokolo-bat-indarrean-jarri http://www.argia.com/argia-astekaria/1965/markoa-adostu-margoa-argitzeko http://www.argia.com/argia-astekaria/1950/etxean-uso-izan-eta-europan-otso-ageri http://www.argia.com/argia-astekaria/1934/hauteskundeetatik-haratago-etengabeko-prozesua http://www.argia.com/argia-astekaria/1919/atxikimendu-libreko-burujabetza-nire-aukera