eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/imanol-alvarez ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2312/itsu ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2298/kontraesanak-eta-kontraesanak ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2284/matemagia http://www.argia.com/argia-astekaria/2269/celaa-ez-da-leloa ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2257/intolerantziaren-kiratsa http://www.argia.com/argia-astekaria/2239/azkunafraga http://www.argia.com/argia-astekaria/2222/historia-tematia-da http://www.argia.com/argia-astekaria/2203/txanpon-beraren-alde-biak telediarioetan esan izana, gauregunetan esan beharrean, baina nire ume-gazte garaietan telediaroak baino ez geneuzkan, eta adin batetik gorakooi izugarri kostatzen zaigu holakoak ordezkatzea). Gaurko ataltxoan, aldiz, salaketa batekin hasiko naizen arren (ifrentzua), zerbait positiboa ere aipatuko dut (aurkia), oreka emozionalari eutsi ahal izateko ezinbestekoa baitugu begirada baikorrak ematea, noizbehinka bada ere.

IFRENTZUA: Lehengo astean aita hil zitzaigun. Berak nahi bezala, Derion dagoen Bilboko udal hilerrira gorpua erraustera joan ginenean, krematorioko aretoan geundela, hango arduradunak hurbildu, “badator kapilaua” esan eta, besterik gabe, gizon bat sartu eta otoitz egiten hasi zen. Erdaraz, jakina. Onartzen dut oraindik ere Bilbo batean jende gehienak nahiago izaten duela –ohituraren ohituraz– errito katolikoa erabili eta erdaraz egitea. Ordea, estatu laiko batean egongo bagina, denon eskubideak bermatuko balira, galdetu egin beharko ligukete, behintzat, ea otoitzik nahi dugun, ea euskaraz ala erdaraz, ea zein erritotakoak garen... Ez dut uste administrazioak inolako erlijio-zerbitzurik eskaini behar duenik, baina argi daukat, eskaintzekotan, herrian existitzen diren erlijio oro hartu beharko lituzkeela aintzat. Ni neu irainduta sentitu nintzen. Aita galtzeak eraginiko minari gehitu behar izan nion Udalaren mesprezuzko trataerak eta inork deitu ez zuen apaiz haren portaerak eraginikoa. Noiz enteratuko ote dira gure agintariak estatu laiko batean ez dela bidezkoa errito katolikoak lehenestea eta, horrela eginez gero, ehunka, milaka hiritar laidoturik eta atsekabeturik senti daitezkeela?

AURKIA: Lagunak urteak daramatza metal arloko lantegi batean beharrean. Lehengo egunean, kasualitatez, bere kontratua ikusi nuen eta, nire harridurarako, ondoko hau irakurri: “...kaleratua izateko arrazoiak hauexek dira: portaera matxistak, arrazistak, homofoboak...”. Berez, horrela izan beharko luke, baina tamalez batere ohituta ez gaudenez –are gutxiago metal arloan–, esan gabe doa izugarri poztu nintzela, iruditu baitzitzaidan urtetako borrokak zerbaitetarako balio izan duela. Gutxien-gutxienez aurreko eguneko etsipenari aurre egiteko baliagarri suertatu zitzaidan.

Horra hor gizarte beraren, txanpon beraren, bi aldeak. Edo, agian hobeto esanda, hamaika aldeetako bi.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2188/lopez  
Gizalegebako errepresio honen isla den Alderdien Legeaz baliatuta, frankismoa kondenatzeari uko egin dioten peperoek lagunduta, heldu dira Ajuria Eneara estatu-terrorismoa bultzatu eta oraindik barkamena eskatu ez dutenak. Heldu diren moduan heldu direla, osatu duten gobernua ezingo da inoiz zilegitasunez aritu, egiten duena egiten duela ere. Hala eta guztiz, egiten dutena herriarentzat onuragarria izatea nahi nuke.
 
Goizegi da emaitzak ikusteko. Momentuz berba eta berba egin dute, baina ekintza gutxi. Berba asko. Batzuek onesgarriak dirudite. Baten bati tranpa nabaritzen zaio, ordea. Adibidez, ondo ezagutzen dudan Celaá andreak esan berri du hiru hizkuntzaren ezagutza –gaztelania, euskara eta ingelesa– bultzatu eta bermatuko dituela. Ederto. Baina baieztapen horrek alde iluna ezkutatzen du: desagertzear zegoen A eredua berrindartzeko asmoa du, hiru hamarkadatan argi baino argiago gelditu den arren eredu horrek ez duela inondik inora bermatzen euskararen ezagutza. Ekintza gutxi. Batzuk itxaropen guztiak galtzeko modukoak: euskaraz ez dakien eta preserbatiboa publikoki gutxiesten duen andre bat jarri legebiltzarburu; EITBko zuzendaritzarako eskuin espainol(ist)aren bozgorailua den Vocento taldeko gizon bat proposatu, hau ere erdalduna.
 
Aurreko batean aipatu nuen baikortasunagatik-edo, zerbait positiboa ere ikusi dut eginikoan: lehen aldiz lehendakari kargua hartzeko zinaren protokoloan erlijio ikurrik ez. Bazen garaia! Benetan lotsatuta eta irainduta sentitzen nintzen, euskal herritar –edo hiritar– naizen aldetik erabili ohi zen formula entzuten nuen bakoitzean: “Jaungoikoaren aurrean apalik...”. Areago, hitzok gurutze baten eta bibliaren aurrean esaten zirela ikusita. Oraingoan, egia, ez dut ez gurutzerik ez bibliarik ikusi, ezta ezein jaungoikoren arrastorik ere. Baina bestelako goiko jaun batzuk –eta andre– ikusi ditut, uniformedun batzuk, uniforme barik besteak. Horiek ere ez ditut batere gustuko. “Koroari eta Konstituzioari leialtasuna erakutsiz” esanez egin zuen lehendakarigaiak zina. Nire poza putzura, amets zoroen modura. Berriz sentitu naiz irainduta, euskal herritar –edo hiritar– naizen aldetik.
 
Ibarretxe ez zen denon lehendakaria, ez zen nire lehendakaria. Lopez are gutxiago.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2174/baikorrak-gara  
Ustez ezker abertzalekoak diren zerrendak enegarren aldiz debekatu dira, hauteskundeak antidemokratiko bihurtuz, ez dakit zenbat eskubide hautsiz. Ez da ezer gertatzen. Ez omen dugu biktimismoan erori behar. Euskal alderdiren batek protesta xume bat egin eta kito. Imazen eta Urkulluren Madrilgo adiskide gaiztoek bere hauteskunde kuttunak nola desdemokratizatu egin dituzten ikusita, nik, neure zindotasunean, ez dut ulertzen, ordea, zergatik Lehendakariak, hauteskundeetara deitu zigun bezala, ez ote digun desdeitu.
 
Europatik etorri behar izan zaizkie Euskal Gobernukoei Osakidetza eta Ertzaintzarena, esate baterako, bereziki larria dela salatzera, euskarari dagokionez. Ez dutela euskararen legea bera ere betetzen esan diete. Harrigarria, non eta Ertzaintzan legea bete ez. Hamaika ikusteko jaio gara, bai! Baztarrikak ez du jantzirik urratu. Ez da jendaurrean agertu euskaldungoari barkamena eskatzen. Ez du, ezta ere, agindu berehala jarriko direla bitartekoak afera soluzionatzeko. Lasai dago, poltrona salbu du-eta. Ez omen dugu biktimismoan erori behar.
 
Bilbon euskararen eta kulturaren oasia den Kafe Antzokia itxi dute hilabetez, beraren iraupena kolokan jarriz. Segurtasuna erabili dute aitzaki. Agerian gelditu da, berriz, benetako arrazoia oso bestelakoa izan dela. Euskara bost Azkunari; euskal kultura bost Azkunari; kultura bera bost Azkunari. Azkunari ardura zaion bakarra boterea da. Kafe Antzokia herri mugimendutik jaioa da, kooperatiba moduko autogestio eredugarriaz. Ezin dute kontrolatu, beraz, suntsitu behar. Ez omen dugu, baina, biktimismoan erori behar.
 
Milioiak gastatzeko prest dago, Azkunaren lagun mina den Bilbao jauna, Urdaibain Guggenheim berria eraikitzeko. Urdaibain inor gutxik dauka interesik atzerritarren menpeko kultura elitista horren luzakinean, baina, bitartean, BBKri geratzen zaizkion lan sozial bakanetakoa desagertzeko zorian dago, umeen atsekaberako.
 
Egunero eremu guztietan ikusten dugu nola euskara era paisajistikoan erabiltzen duten, erabiltzen baldin badute ere. Pittin bat sakonduz gero, berehala jausten gara espejismotik. Ia ezina da esparru publikoan ere gestioak euskaraz egitea. Webgune ziztrin batetik nabigatuz gero, oso litekeena da halako batean, besterik gabe, euskarazkoan egonik esteka bat sakatu eta erdarazkora pasatzea.
 
Horrela jarrai genezake ad infinitum. Baina, lasai. Ez dugu-eta biktimismoan erori behar. Baikorrak gara!]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2159/politika binarismo hitza bolo-bolo dabil azken boladan. Zer ote den binarismoa? Bada, gizonak eta andreak baino ez daudela defendatzeari esaten zaio binarismo. Alegia, homosexualak ala heterosexualak baino ez daudela; edota aktiboak ala pasiboak...
 
Euskal gay mugimendua sortu zenetik, nire taldean beti aldarrikatu dugu egon badaudela pertsona batzuk –gure kulturan tradizioz gizonezkoari atxiki zaizkion ezaugarri biologiko, psikiko zein portaerazkoak dituzten modu berean– emakumezkoari omen dagozkion ezaugarriak ere badituztenak; edota grina homosexualak dituzten bezala, grina heterosexualak ere badituztenak... Are gehiago, agian gomendagarriena tartean egotea dela ere aldarrikatu dugu, berezkoagoa, naturalagoa, aberasgarriagoa... delakoan.
 
Orain binarismoaren kontzeptua –eta berarekin dakarren haren kontrako borroka– zerbait berritzat aurkezten zaigu, queer teoria gaurkotuaren bidez. Gutariko askok, aldiz, duela hogeita hamarren bat urte gauza bera esaten genuen; hori bai, beste terminologia batekin: rol bipolarrez aritzen ginen, bipolarismoaz alegia. Bizitzan dena ziklikoa dela esan ohi da. Modak, gerrak, ideologiak... denak itzultzen ei dira ziklikoki, pitin bat aldatuta bada ere. Binarismoa ez da salbuespen.
 
Ondo deritzot, halere, ziklikotasunari, besteak beste, batean kontua ondo ateratzen ez bazaigu, hurrengoan, lezioa ikasita, hobeto egiteko beta izango dugulako. Argi baino argiago dago nire belaunaldikook ez ginela batere arrakastatsuak izan, mundua ez zela beltza ala zuria, kolore askotakoa baizik, aldarrikatzean. Sexualitatea ere anitza edo askotarikoa dela errepikatu dugu etengabe hiru hamarkadotan. Inor gutxi konbentzitu dugu ordea. Argi baino argiago dago, era berean, nork bere baitan eginiko hausnarketa milaka aldiz sendoagoa izaten dela, besteengandik jasotakoa baino.
 
Dena den, gorago esandakoaz kontrara, bueltatu dena ez da izan binarismoa bera, beraren inguruko –aurkako– teorizazioa baizik. Izan ere, historikoki dena bitan zatitu dugu, gizabanako bakoitzari horren araberako etiketa jarri diogularik: espainolistak eta abertzaleak, batuaren aldekoak eta euskalkien defendatzaileak (Euskaltzaindia vs. Euskerazaintza), “demokratak” eta “biolentoak”... Ene iritziz eta desioz errotik erauzi beharko genuke sentimendu eta ideiei mugak eta etiketak ipintzeko joera, eta aniztasuna onartu.
 
Ea egungo gazteek lortzen duten arrakasta handiagoxea! Zail dute, alajaina!]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2140/lehendakariaren-ekidistantzia
Lehengo astean, adibidez, Lehendakaritzan egon nintzen Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren 60. urteurrena ospatzeko ekitaldian. Lehendakariak, besteak beste, oso gauza interesgarri bat esan zuen: giza eskubideak ezin direla banatu. Hau da, ezin dugula tortura salatu, ETA erakundearen ekintzen aurrean mutu geratzen garen bitartean; edota ezin dela, ezta ere, terrorismoaren kontra oihukatu, komunikabideak itxi eta alderdiak legez kanpo uzten diren bitartean.

Behin baino gehiagotan esan ditu antzekoak Ibarretxek eta, horrexegatik, izan da maiz gatazkaren alde batekoek kritikatu eta iraindua, terroristen eta demokraten aurrean ekidistantzia ez omen delako onargarria, alegia.

Nik ere gauza bera pentsatzen dudala aitortu behar dut. Hots, ezin dela ekidistante izan; ezin dela berdin jokatu indarkeria mota guztien aurrean. Izan ere, estatu batek eragindako mota askotako biolentzia (poliziena, ejertzitoena, epaileen erabilera maltzurra…) eta herriaren sektore batek –haien ustez autodefentsan– burutzen duena ez dira maila berekoak. Estatua da eskubide guztiak, bakea bera barne, bermatu beharko lituzkeena; hortaz, askoz larriagoa da bermatzaile izan beharko lukeena urratzaile bihurtzea, edozein herri-taldek egin lezakeen edozein ekintza “biolentoa” baino, etikoki gaitzesgarria izan litekeen arren.
Edonola ere, Lehendakariak ez du inondik inora modu ekidistantean jokatzen. Oso lerrotuta dago alde batera. Bestela ezin da ulertu hainbat omenaldi antolatu izana ETAren biktimen alde (eta oso ondo deritzot egiteari) eta beste aldeko biktimen alde bakar bat ere ez (nahiz eta askoz ugariagoak diren eta ideologikoki eta sentimentalki hurbilago egon beharko lukeen beraiengandik).
Are txarrago, beraren poliziak ere errepresiorik basatiena erabili ohi du alde honetako biktimen kontra.

Lehengo egunean, adibidez, ni barruan nengoela, Etxerat-ekoei, hau da, preso dauden beren senideentzako giza eskubideak berma daitezela eskatu baino egiten ez dutenei, ez zieten sartzen utzi, gonbidatuak izan ziren arren.

Hau al da giza eskubideak ez banatzea, Lehendakari Jauna?]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2125/benetako-ezkerra http://www.argia.com/argia-astekaria/2110/prostitutak-eta-ostruka http://www.argia.com/argia-astekaria/2093/30-urte-eta-gero-hau
Berton –berriro nire buruaz fidatuta ari naiz– ordura arte sortzen lagundu nuen eta oraindik ere militatzen dudan gay-mugimenduak egindakoaren eta lortutakoaren balorazio positiboa egiten nuen, ezinbestez. Gaur egungo ikuspegitik are positiboagoa egin beharko nuke, lehenengo bistadizoan behintzat.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2076/frankismoaren-beste-biktimak http://www.argia.com/argia-astekaria/2056/wmh http://www.argia.com/argia-astekaria/2038/askotariko-normalizazioa http://www.argia.com/argia-astekaria/2021/non-ote-daude http://www.argia.com/argia-astekaria/2003/ibarretxe-guztion-lehendakari http://www.argia.com/argia-astekaria/1984/abertzaletasuna-versus-nazionalismoa http://www.argia.com/argia-astekaria/1965/laikotasuna-versus-laizismoa http://www.argia.com/argia-astekaria/1950/bikotitisa