eu http://www.argia.com/argia-astekaria/egileak/gorka-urbizu ARGIA: Euskal Herriko astekaria http://www.argia.com/argia-astekaria/2319/konposatzen ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2303/zenena http://www.argia.com/argia-astekaria/2278/arbola-eta-fruitua ]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2259/fuck-off http://www.argia.com/argia-astekaria/2238/anvil-ingudeak-eta-mailuak http://www.argia.com/argia-astekaria/2223/dylanen-abokatuak http://www.argia.com/argia-astekaria/2209/kritika Touché. Dena dela, idazleei etengabe irakurri behar izaten diegu ez dituela inork ere irakurtzen. Bada, guk ere izango dugu basamortuan deiadar egiteko eskubiderik, ala?

Gauzak argi: Euskal Herrian apenas daukagun kritika musikal seriorik. Batzuek, halako protekzionismo abertzale bati men, etxean kaleratutako guztia ontzat emateko joera nabarmena dute. Denok elkar ezagutzearen ajeak, bistan da. Horrek mesede eskasa egiten digulakoan nago.

Gehiegizko babes horren alternatiba, baina, ez da hobea: azaleko “kritika” baita nagusi, salbuespenak salbuespen. Ea, nora jo dezake euskaldunak kritika musikal bat irakurri ahal izateko? Entzun, Argia, Berria, Gara, Deia, Gaztezulo, Nabarra... Ohar gaitezen Entzun kenduta beste guztiak ez direla musika hutsa jorratzen duten hedabideak –eta azken hau urtean behin besterik ez dela kaleratzen–. Horietan guztietan, diskoak mamitu baino, haien sinopsia da heltzen zaiguna, aipamen hutsa. Alde horretatik, egun, Interneten topa daitezke kritikarik mardulenak. Amateurrak, nahi bada, baina espazioaren arazorik gabe eta dedikazio txalogarriz idatziak.

Azken batean erredukzionismotik gertu uzten gaitu espazio –interes?– falta horrek. Musika Kulturaren baitako “beste atal hori” den hedabideetan, ezinbestean kazetariaren gustuaren menpe gaude nolabait. Horregatik, gehienetan joera bakar batek izaten du isla, normalean RockdeLux eta antzekoen ildotik oso gertukoa. Batzuetan ematen du The Arcade Fire gustuko ez badituzu estralurtarra zarena. Aldiz, Gojira bezalako taldeei apenas egiten zaien kasurik euskal prentsan. Munduko metal aldizkarietan urteko onenen artean agertu da talde hau, Metallicak euren birara gonbidatu berri ditu, baina gurean inork ez ditu elkarrizketatu. Honek ez luke ezer larritik, ez balitz Gojira Baionakoak direla. Baina klaro, hau heavy metala da, eta gainera, nori interesatzen zaio Iparraldea?]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2193/soilgunetik
Orokorrean metropolietan loratzen dira hiriburu musikalak (Seattle, Manchester...), baina inoiz ematen da halakorik teorian horretarako ekosistema egokirik ez duten tokietan. AEBetan, esaterako, ohiko fokoetatik kanpo eszena alternatiboak atera dira. Omaha hiriaren altzoan, konparazione, Saddle Creek zigiluak ildo polita ireki du, Nebraskako artadietan kontuan hartzeko musika egiten dela erakusteko. Edo Georgia, metal musikaren iturburuen sukurtsal berria bilaka daitekeena, San Franciskoko Bay Area mitikoari lekukoa hartuta.

Eta gurean zer? Ahaztu ETBko eguraldiko mapa berria eta gogoan har Euskal Herria deitzen genuen hori. Non jarriko genituzke gure txintxetatxoak? Bilbon bat akaso? Donostiako aldirietan? Iruñean? Horietan guztietan badago mugimendu moduko bat, nahiz eta oso bateratua ez egon, nahiz eta rockaren egoera katatonikoegia izan “eszenei” buruz hitz egiteko. Baina “metropolietatik” kanpo, guk ere baditugu gure Omahak eta Georgiak. Nola azaldu bestela Bidasoa inguruko musikarien maila? Bera, Irun... urtetan eszena berriztagarria izan da eta halatsu jarraitzen du oraindik ere. Bejondeiela.

Baina hiriburuez baino, mapako soilguneez hitz egin nahi nuen nik. Horietako batetik bainator ni. Lekunberrin, Larraunen, ez da inongo rock mugimendurik izan –taldeei dagokienez–. Inguruko ibarretan ere larri, kasu bakanak alde batera. Hamazazpi urte herrian entseatzen eta orain gutxi arte ez dugu pua triste bat inorekin elkarbanatzerik izan. Halabeharrez, gure nerabezaroko erreferentziak ez dira hezur-haragizkoak izan, argazkietan eta disko-azaletan ikusten genituenak baizik. Horregatik poz itzela hartu dut nire herrian talde berri baten sorrera ikusi dudalarik. Ados, Larraun ibaia ez da Bidasoa izango, baina “eszena” bat edukitzeko gutxienez bi talde behar dira, eta orain badugu hori.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2175/marka-da-gero kitaniebesaren atzetik Durango aldera, ttar-ttar. VANS Tour-erako sarrerak hartuak genituen eta ez zegoen hutsegiterik: No Use For A Nameren melodiak bertatik bertara entzun nahi genituen. Nik ez dakit noiz eta nola utzi zion punk-rock melodikoak punk eta rock huts izateari; zeinen merke –edo ez– asimilatu duen zapatilla, gerriko eta abarren eskaparate izan behar hori. Ez naiz ni punkaren ortodoxia defendatu-zale, baina horretaz denaz abstraditzen xahutu nituen indar gehienak eta aitor dut kosta egin zitzaidala musikaz era naturalean gozatzea. Mozorro festara doala ez dakien gajoa sentitu nintzen instant batez. Halere kontzertua ez zen gaizki egon. Hori bai, gorriak ikusi genituen etxera bueltatzeko, kazkabarra, txingorra eta bere sinonimo guztiak irten baitzitzaizkigun errepidera.
 
Hurrengo asteburuan Madrilera egin genuen, igandean Kings Of Leon ikusteko sarrerak patriketan (kutxa.net-en erosiak). Azken orduan bertan behera geratuko zen kontzertua, baina artean ez genekien eta, eguraldia lagun, kaleetan barna galdu ginen, inguruaren inbentarioa mentalki taxutzen genuela: kainoi urtuz egindako lehoiak Kongresuan, jatekoen arragoa Lavapiesen, museo erdi-bizi eta erdi-hilak, neoizko argiei darien erakarpen dekadente hori. Gran Via gurutzatzea ere egokitu zitzaigun eta antzokietako kartel erraldoiek zekartena irakurri genuen: Sara Baras, El Arte, Nacho Cano –“el de Mecano”–. Azken honen musikala Teatro Häagen-Dazs Calderón-en estreinatuko omen zuten. Izoztuta geratu ginen –nola ba?– antzokiaren izena ezin sinetsiz. Gauez, hankak neke-neke eginda, Malasañara gerturatu ginen garagardotan hasteko. Afixetan hainbat artisten agendak: urlia Heineken aretoan, sandia Espacio Movistar-en… Marka da gero!
 
Mezenazgoari buruz iritzi koherente bat osatu nahian, loak hartu ninduen bueltako autobusean. Petronor-Kafe Antzokiarekin amesgaiztotan nenbilela esnatu ninduen Bilboko estazioko azantzak.
 
Esan gabe doa, nire elkartasuna Kafe Antzokiko lagunei.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2159/altxorraren-bila altxorraren bila. Lagunartea bi taldetan banatu eta garaikur sinboliko bat aukeratu behar izaten zen lehenengo –talde bakoitzeko bat–; herriko ezein zirrikitutan ostentzeko. Ondoren pistak idatzi behar ziren paper txatal banatan eta horiek ere herrian barna ezkutatu, lehenengoa izan ezik. Azken hori arerioari luzatzen zitzaion eta hortxe hasten zen dema (bat, bi, hiru… ya!), pistak banaka ebazten joan eta altxorra nork lehenago kausituko. Lasai, hau ez da nostalgia ariketa bat, baina gomuta ondo datorkit, halatsu sentitu izan bainaiz, disko dendara joan izan naizen azken aldietan.

Bai, nik ere myspace arakatzen orduak eta orduak ematen ditut; Amazon edo interpunk.com-en hilabetero egiten ditut eskaerak; i-Tunesen online erosi eta P2P zein blogspot musikalen abantailak probatu ditut. Baina musika eskuratzeko derrigorrez ordenagailura jo beharrak amorru pittin bat ere ematen dit eta aizue, zenbaitetan modu tradizionalean erosteko gogoa ernetzen zait: kaleko disko-dendara joan, CDa erosi eta autoan lehenengo entzunaldiaz gozatu etxera bueltakoan. Hain larria al da?

Erosketa modu “tradizional” hau, teorian bilatzen errazak izango diren diskoetarako uzten dut, bitxikeriak sarerako lagata. Esan nahi baita, ez naizela ni saltzaile gajoa nahastu nahian jokatzen duten horietakoa, ez eta euren sasi-jakituria musikala harro erakusten dutenetakoa ere, auzoko Megadendan Rockdeluxek aipatzen duen azkeneko single eskuraezina exijituz.

Utzikeria nagusi, disko-denden apaletan: hauts asko eta interes gutxi. Direnak eta ez direnak egin behar izan ditut berriki, euskal talde baten DVD bat eta Geffen multinazionaleko disko ezagun bat lortzeko. Dendara behin eta berriz itzuli eta hilabeteren bueltan berdin segitzen dut, diskorik eta dendariaren azalpen taxuzkorik lortu gabe. Gero esango dute ez dela diskorik saltzen! Aukera ematen al dute ba? Umetan altxorraren bila jolasten ginenekoaz akordatu naiz orduan. Paperean idatzitako pista bilatu, ebatzi, eta hurrengoaren peskizan joatera behartuta banengo bezala sentitzen naiz (bat, bi, hiru… ya!). Eta beldur naiz dema honetan ez ote nauen azkenean arerioak irabaziko.

Asperdurak, alegia.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2142/gomina-eta-behatz-tarteetako-zaborra piiiiiiiii! egiten zuen jangai bakoitzaren barra-kodea irakurtzean.

Esataria irratsaio berezi bat iragartzen ari zen, azkenaldian arrakasta handia duten talde batzuen ingurukoa: “¡Todo lo que querías saber sobre la generación del flequillo!”. Generación del flequillo: ezinbestean gominaren iragarkiarekin gogoratu naiz. Ezagun nituen kopetako ilea alde batera nabarmen orrazten duten taldeen ingurukoak. Ingeles musika aldizkarietan haircore deitzen dieten horiexek dira (betiko hardcorea beharrean). Aitor dut, baina, gazteleraz entzundakoan are nazka handiagoa sentitu dudala, esplizituagoa egin ote zaidan edo. Lortu dute, beste behin ere: balizko musika belaunaldi bat nahierara bataiatzea, ondoren etorriko diren antzeko proposamenak zaku berean sartu eta euren antenetatik produktuak barra-kode ezagun batekin saltzeko moduan: piiiiiiiiiiii! Berriz ere marketin adituak musika estiloen sailkapenera emanak. Formula zaharra. Burutazio horiei bueltaka irten naiz dendatik, apur bat ernegatuta eta nerabezaroan gertatu zitzaidana gogoan…

Flashback. 90eko hamarkadako hasiera. Irratian Nirvanaren Smells Like Teen Spirit etengabe. Beranduago, Heavier Than Heaven biografia irakurtzerakoan jakingo nuen Teen Spirit delakoa, Kurt Cobainen lehenbiziko neskalagunak erabiltzen zuen lurrinaren izena baino ez zela. Alegia, guk “gaztediaren izpiritua” uste genuena ez zela marka ziztrin bat baino. Agian Cobain beraren abisu subliminala izango zen, horrelako etiketekin ez fidatzeko esanaz. Izan ere, handik gutxira Teen Spirit hori grunge belaunaldia bezala bataiatu zuten. Nirvana piloa maite nuen nik eta bat-batean grunge izatera behartuta ikusten nuen neure burua. Hori jada ez zitzaidan horrenbeste gustatzen.

Orain gutxi jakin dut grunge hitzaren esanahi zehatza: hala esaten omen zaio ingelesez, hanketako behatz tarteetan pilatzen den zaborrari. Bada, konparazio egokia iruditu zait, horixe baitira niretzako, musika sailkatzeko saiakera interesatu hauek: hanketako behatz tarteetan pilatzen den zaborra. Grunge-a, besterik ez.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2123/azken-aukera http://www.argia.com/argia-astekaria/2113/afizioz-aldatu http://www.argia.com/argia-astekaria/2097/nomadak http://www.argia.com/argia-astekaria/2078/nora-deitu  
Oleguer futbolariari gertatutakoa izan dut pizgarri. Jakina da Espainiako kirol-prentsa ez dela sekula politika aferetan sartzen: “aktoreak” “futbola horrelakoa da, lo que diga el míster” eta halako pitokeriak esatetik ateratzen ez diren bitartean, noski.]]> http://www.argia.com/argia-astekaria/2061/garaiz-kanpokoa http://www.argia.com/argia-astekaria/2036/zapia-astindu http://www.argia.com/argia-astekaria/2017/musikaz-bizi http://www.argia.com/argia-astekaria/2001/singlekrazia http://www.argia.com/argia-astekaria/1984/elurra-etbn http://www.argia.com/argia-astekaria/1965/badator http://www.argia.com/argia-astekaria/1949/sortzeaz http://www.argia.com/argia-astekaria/1931/udaberria-geldiarazi http://www.argia.com/argia-astekaria/1912/txiki