Argia.com :: Gorka Berasategi

Frankismoa epaituko al du Argentinak?

Argentinan, frankismo garaiko krimenen kontra abian den ekimenak aurrerapausoak eman ditu, eta bi urteko ibilbidearen ondoren, erregimeneko biktima askoren itxaropen nagusi bihurtu da. Espainiako Justiziak garbi esan du –Garzon epailearen kontrako neurriekin– frankismoa epaitzen saiatzea Estatuko legediaren kontra joatea dela. Diktadurako gehiegikerien erantzuleak babesean daude. 1977ko Amnistia Legeak zigorgabetasuna aitortzen die. Zigorgabetasun harresi hori pitzatzea posible denaren esperantzaz abokatu talde bat ari da lanean Madrildik eta Buenos Airesetik.

"Inperialismoari eman zion aukera Malvinetako gerrak"

Ernesto Alonso Malvina Uharteetako gudari ohia da, 19 urte zituela Argentinako armadak hara behartuta. Gerra hartatik 30 urte bete direnean, diktadurak hartu zuen erabakiaren gaineko berrirakurketa egin du CECIM (Centro de ExCombatientes de las Islas Malvinas) erakundeko kideak: zergatik deitu zen gerra, nortzuk diren “Malvinetako heroiak”, eta bertan gertatu ziren tortura eta hilketak. Uharteen subiranotasuna aldarrikatzeko bide diplomatiko guztiak ikusten ditu egoki eta itxaropentsua iruditzen zaio Latinoamerikak jarrera bateratu izana.

"Murrizketa politikek porrot egiten dute"

Argentinako ekonomiari beste norabide bat eman zion Roberto Lavagnak Ekonomia ministro izan zen urteetan. 2001ean hasitako krisiari aurre egiteko, kreditu emaileei zorra ordaintzeari utzi eta ekoizpena handitzeko politikak abiarazi zituen. Argentinak corralitotik ateratzea
lortu zuen eta hazkunde handiko garaia hasi zen. Esperientzia hura eta egun Greziak bizi duena erkatu ditu elkarrizketa honetan ekonomialariak.

"Don Blasen ilusiorik handiena hizketa laguna aurkitzea da"

Egunkarian irakurri zuen Pedro Viegasek Don Blas txana hiztuna hizketarako lagun bila zebilela. Txana hizkuntza XIX. mendean desagertu zela uste zuten adituek. Don Blasekin berriketa luzeak izan ditu txana hizkuntza hitz egiten duela frogatu ahal izateko.

"Brasilek gehiago begiratu behar dio Latinoamerikari"

Latinoamerikaren integrazioa hizpide, Ricardo Aronskind ekonomialari eta ikerlariarekin elkartu gara Buenos Airesen. Unibertsitate irakaslea da hiri horretan eta Argentinako Gobernuak aholkulari gisa deitu izan du Latinoamerikaren integrazioari buruzko erabakietarako.

"Euskal etxeetan gehiegizko tokia du folkloreak"

Eduardo Torry politologoa da, Buenos Airesko Unibertsitateko irakaslea eta Argentinako euskal kolektibitateko kidea. Azken urteetan identitate euskal-argentinarra aztertzen aritu ostean, hainbat euskal etxetan eskaini ditu ikerketaren ondorioak. Kafe bat hartzera gonbidatu dugu.

"Ez egoera idealik espero, konponbide posibleak baizik"

Adolfo Pérez Esquivelek orain 30 urte jaso zuen Bakearen Nobel Saria. Aurretik urteak zeramatzan giza eskubideen alde lanean eta egun ere buru-belarri dihardu zeregin horretan. Buenos Aireseko bulegoan hartu gaitu. Militar kolonbiar baten testigantza jaso zuen bulego horretan. Testigantzak zer esana eman du: Uribe Kolonbiako lehendakaria lotzen du talde paramilitarren entrenamendu eta finantzaketarekin. Gaur kazetarien telefono deiak erantzuten ari da. Uribek bere aurka eginiko adierazpenei buruz esatekorik duen jakin nahi dute. Tarte bat gorde du guretzat, Euskal Herriko gatazkaz hitz egiteko.

"Etengabeko laguntza humanitarioak Haitiko ekonomia deuseztatzen du"

Arnold Antonin –Cannesko festibalean eta FESPACOn saritua– Haitiko lurrikara gertatu eta berehala hasi zen Chronique d´une catastrophe annoncée (Iragarritako hondamendiaren kronika) filmatzen. Lurrikaran hil ziren 250.000 pertsonen heriotzan utzikeria politikoak zenbaterainoko ardura duen salatu nahi izan du.

"Gogorrena da gurasoak ezagutzen ari zaren aldi berean haiengatik dolu egitea"

Argentinako diktaduran desagerrarazi zirenei erregimenak ostu zien idealen alde emandako bizia. Bahiturik zeuden emakume haurdunei mundura emandako bizia ere lapurtu zieten eta militarren familietan hazi zituzten haien seme-alabak. Mayo Plazako Amonek, bahitutako biloba horiek berreskuratzeko lana hasi zuten urte haietan eta oraindik ere lan horretan dihardute. Otsailean aurkitu zuten 101. biloba. Martin Amarilla 98.a da.

"Kanpo zorrak gainontzeko arazoak baldintzatzen ditu"

Kanpo zorraz hitz egiten dugunean zertaz ari gara? Zergatik esaten da ez dela bidezko? Zalantza horiekin hurbildu gara Alejandro Olmosengana. Rafael Correa Ekuadorreko presidenteak deitu zion kanpo zorraren tranpak biluztu zitzan eta Argentinan ere horretarako dihardu lanean, ofizioz historialaria den arren.

Mineralen konkista Hego Amerikan

Meatzaritzan jarduten duten multinazionalek begiz jota dituzte Andeetako mendiak. Argentinan eta Txilen ekimen erraldoiak finkatu dira eta etorkizunari begira proiektu andana dabil bueltaka. Javier Rodriguez Pardo ekintzaile ekologistak garbi du: “Argentinan ez da mineralik geratzen, horregatik ez gara inoiz herri meatzaria izan. Mineralak agortuak daude mundu osoan eta orain geratzen den apurraren bila datoz”.

Birziklatutako kartoi liburuak

“Hau da munduko argitaletxerik koloretsuena!”, dio Osak, Buenos Airesko La Boca auzoan. Eta pintzela tenpera horiaren potean sartzeko beste luzatu du besoa. Laranja eta berdearekin ari da liburuko tapa bihurtuko den kartoiaren gainean. Ardo kaxa da, pinturaren azpian ikus daiteke oraindik Mendozako ardo botilaren irudia.

Gizakiaren pozoia urrea denean

Soja transgenikoaren negozioak milaka milioi euro mugitzen ditu urtero Argentinan. Lurjabe handiek, Monsanto multinazional erraldoiak eta Estatuak berak diru iturri ederra topatu dute soja transgenikoaren ekoizpenean. Azken urteetan, Argentinako lurrak landare genetikoki eraldatuak estali ditu, baina glifosato herbizidaren erabilera ezbaian jarri dute orain.