Argia.com :: Daniel Udalaitz

Itxaropena Asia da

Nagusiki Hego Euskal Herrian bilduta dagoen makina erremintaren sektoreak urte oparoak izan zituen, eta azken urte hauetan krisiari erantzun gorabeheratsua eman dio, ona batzuetan, ez hain ona bestetan. Baina Euskal Herriko beste sektore batzuek baino hobeto irautea lortu du. Sektorea berreskuratzeko Asian jarri dute begia.

Ba al du desagertzeko arriskurik?

Europan eta mundu osoan egoera ekonomiko eta finantzarioa larria den garai honetan, zalantzan jarri da hainbat herrialderen kaudimena, eta ondorioz, baita Europar Batasunaren iraupena eta euroaren etorkizuna ere. Ba al du euroak lehertzeko arriskurik?

Herritarrek multinazionalek bezainbeste ordaintzen dute

Herritar batek Ogasunari zergetan ordaintzen diona, multinazionalek elkarteen zergarengatik ordaintzen dutenaren tankerakoa da. Areago, sozietatea zenbat eta handiagoa izan orduan eta gutxiago ordaintzen du: elkarte txikiek %20, eta multinazionalek, aldiz, %16,9.

Hegan clusterra berriro hegaldatu da

Euskal sektore aeronautikoa Hegan Aeronautika eta Espazio Clusterreko kide diren 37 elkartek osatzen dute, eta nagusiki EAEn biltzen da. Sektorea berriro hegaldatu da eta geldialdia atzean utzi du, 2011n fakturazioa %12 hazi baitzen. Erritmo horri 2015. urtera arte eutsiko diotela aurreikusi dute.

Badago alternatibarik

Herritarrak krisi ikaragarria jasaten ari dira “merkatuek” eraginda. Banku handiek, nazioarteko inbertitzaileek, Nazioarteko Moneta Funtsak, eta Europar Batasuneko gobernuek osatzen dituzte merkatu horiek, eta kontzientzia publikoan zabaldu nahi dute ez dagoela beste alternatibarik kapitalismo basatia baino. Baina bai, badago alternatibarik. Horixe azaldu digute Vicenc Navarro, Juan Torres eta Alberto Garzón adituek Hay alternativas liburuan.

Lehiakortasuna eta izaera kooperatiboa xede

Mondragon Korporazioak 2011ko Kongresua burutu du berriki. Datozen urteetarako enpresa politika onartu zuten, eta ez dituzte baztertu “gure enpresa egitura egokitzeko” itun estrategiko berriak, balio erantsiko enplegua sortzeko helburuz.

Nola atzeman iruzurrak eta tranpa-inbertsioak

Azken urteetan hainbat ekonomia eta finantza iruzur ezagun egin dira. Milaka pertsonari eragin diete, beren aurrezkiekin ezohiko interes altuak lortu nahi zituzten bezeroek. Azken garaietako iruzur hedatuena “piramidal” deritzona da. Ipar Amerikan Madoff auzia dugu, Espainiako Estatuan Fórum Filatélico eta Afinsa kasuak, eta Durangon ere izan da gisa horretako iruzurrik. Tranpa-inbertsioak detektatzen jakitea komeni da.

S&P, Moddy�s eta Ficht: finantzen hirukote santua

Krisi ekonomikoak agerian utzi du rating edo arrisku kalifikazio agentzien artean monopolioa dagoela: Standard & Poor’s (S&P), Moody’s eta Ficht. Europarrengandik urrun dauden interes ekonomikoek kontrolatzen dituzte eta Europan jada hasi dira bertoko agentzia baten beharraz hitz egiten.

Pribatizaziorako pauso berria emango dute EAEko kutxek

2012ko urtarrilaren 1ean jarriko da martxan euskal banku berria: Kutxa Bank. EAEko hiru aurrezki kutxak (BBK, Kutxa eta Vital) fusionatuz sortuko da, irailean egingo diren batzar nagusietan administrazio kontseiluek hartutako erabakiak onartzen badira, behintzat. Banca Cívica, berriz, Nafarroako Kutxa barruan hartzen duen bankua, irten da dagoeneko burtsara.

Ehun proiektu berdintasunaren eta garapenaren alde

Mundubat Gobernuz Kanpoko Erakundeak 11 milioi euro inguru kudeatu zituen guztira 2010ean nazioarteko lankidetza proiektuetan. Afrika, Latinoamerika eta Ekialde Hurbileko hainbat herrialdetan dihardu fundazioak.

200.000 lagun, jendartearen beharrizanak asetzera etorriak

Euskal Herrian, immigrazioaren zifrek gora egiten jarrai dezakete datozen urteotan, eta bikoiztu ere egin litezke, batez ere Bizkaian eta Gipuzkoan; beste lurraldeetan berriz, zailagoa izango da handitzea, Gaindegia Euskal Behatoki Sozioekonomikoaren 2010eko Txostenaren arabera.

Urritasuna ala espekulazioa?

2011ko urtarrilean elikagaien prezioen indizeak marka historikoa lortu du, FAOren datu ofizialen arabera. Horrek beste elikadura krisialdi bat etorriko ote den kezka piztu du, munduko pobrezia areagotzea eta aldaketa sozial nahiz politikoak, Magreben eta Ekialde Hurbilean gertatzen ari direnak bezalakoak, eragin baititzake.

Espainiak arma esportazioak bikoiztu zituen 2010ean

Bada krisialdiaren eraginik nozitu ez duen sektore bat Espainiako Estatuan: armagintza. Aitzitik, aurreko urtearekin alderatuta arma esportazioak ia bikoiztu egin ditu, marka historiko guztiak hautsiz.

Konponbide iraultzailea Islandian

Krisialdi ekonomikoak kolpatutako herrialdeen artean, Islandia izan da konponbide propioa, originala eta, beraz, iraultzailea topatu duen bakarra. Erreferendum bidez, erantzukizuna krisiaren benetako errudunei, bankuei egotzi diete eta bankuetako arduradunak atxilotu eta epaitu dituzte.

Euskal kutxen kaudimenari esker, interbentziorik ez

Hego Euskal Herriko aurrezki kutxek eta kreditu kooperatibek kaudimena dutela diote eta, ondorioz, administrazio zentralaren interbentzioa saihestea espero dute. Izatez, BBK-k, Kutxak eta Vital Kutxak “bateratze hotza” iragarri zuten martxoan.

66 erreaktore nuklearren ondoan bizi gara

Euskal Herri inguruan 66 erreaktore nuklear daude. 8 Espainian daude, eta 58 Frantzian. Horietako 4 gure mugetatik 5 eta 200 kilometro arteko distantziara daude.

2020an pelotoiaren buru, baina ongizatearen karreran erratzak harrapatzeko zorian

Txinako ekonomiak Japoniakoaren tamaina gainditu berri du eta, datorren hamarkadaren amaieran, AEBetako ekonomia ere gaindi dezake. Euskal ekonomia, parametro horietatik oso urrun egon arren, Txinako gune nagusietan sartzen hasi da eta inportazio zein esportazio ahalmen izugarria duen 1.400 milioi biztanleko herrialdeaz baliatu nahi du.

Biomasa bikoiztu egin da eta antxoaren kanpaina ona dator

Udaberri honetan antxoaren biomasa 100.000 tonara iritsiko da, iragan urteko bikoitza, AZTI-Tecnalia arrantzari buruzko euskal ikerketa zentroak egindako azken azterketaren emaitzen arabera. Azterketa horren berri eman du Sustrai aldizkariaren azken aleak. Hala, Kantauri itsasoan antxoaren kanpaina bikaina aurreikusten da.

Zer transferentzia egin da EAEra enplegu politikan?

Aurtengo urtarrilaren lehenetik aurrera, Espainiako Gobernuak, EAJrekin burututako negoziaketei esker, enplegu politika aktiboak EAEra eskualdatu ditu. Aldaketa honek polemika eragin du, Gernikako Estatutuan jasota dagoen eta duela 25 urte onartu zenetik gauzatu ez den transferentzia honek Gizarte Segurantzaren Kutxa Bakarra hausten duen ala ez.

200.000 lagunetik gora pobrezia arriskuan

Suteak lau biktima eragin zituen joan den azaroan Santurtziko eraikin abandonatu batean; bi gazte magrebtar hil egin ziren eta beste bi, larriki zauritu. Santurtziko tragediak mahai gainean ipini du gizarte bazterketaren eta pobreziaren arazoa, bereziki arazook larriagotu egiten dituelako egungo finantza krisiak eta gizarte, ekonomia nahiz lan egoerak.

Gaur lan gehiago egin, bihar gutxiago kobratzeko

Greba orokorra deitu du euskal gehiengo sindikalak urtarrilaren 27rako. Gizarte zerbitzuen murrizketei, eta bereziki, Espainiako Gobernuak onartu nahi duen pentsioen erreformari erantzutea dute helburu. Erreformak, iraganean irabazitako eskubide sozialak ezabatuko dituela diote sindikatuek. Ekonomia krisia lehertu zenetik hirugarren greba orokorra izango da.

Beste espekulazio eragiketa baten biktima?

Ezkerraldeko Babcock Wilcoxeko langileak enpresa horren etorkizuna bermatzeko mobilizazioak eta negoziaketak egiten ari dira. Babcock hasieran enpresa pribatua zen, bidea okertu zenean publiko bihurtu zen, etekinak aurreikustean atzera eremu pribatura jo zuen eta orain, mendeurrena betetzeko hamar urte baino gutxiago geratzen zaizkionean, likidatzeko zorian dago.

Paradisu zaharrak inperio berriarentzat

Amerika BBVAren “urrezko paradisua” da; hortxe du negoziorik handiena eta, ondorioz, hortxe du langile gehien: 103.721 langiletatik 58.919. Eta hortxe lortu du, 2009an, 4.210 milioiko etekin garbien erdia baino gehiago.

Ardo ekologikoaren aukera sasoi beltzean

Mahats ekoizpenak behera egin du, baina mahats kiloa gero eta gutxiago ordaintzen dute ardogile handiek. Ardoaren burbuila lehertu den honetan, sektorearen arazoak azaldu dizkigute Cándido Besa upategian. Ardo ekologikoa eta salmenta zuzena dira euren marka. Liberalizazioa gertu dago eta sintzeroak dira: “Ez dago beste irtenbiderik irautea baino”.

Erretiro adina 67 urtera atzeratzeak, zer ekarriko du?

Euskal herritarrak nazio subiranotasunik gabe bizi gara, eta zuzenean eragingo digute Espainiako eta Frantziako gobernuek eztabaidatu eta azkenean onartutako bi pentsio erreformek. Iparraldeko herritarrak, mobilizazio eta greba guztiak gorabehera, jadanik onartuta dagoen erreformaren ondorioak pairatzen hasi dira.

Aberatsenen ihesbidea inbertsio sozietate berezietan

Krisialdi ekonomiko eta finantzarioa dela-eta, Espainiako Gobernua dirutza eta ondasun handienen gaineko zerga berri bat sortzea aztertzen ari da. Egun, aberatsenen ondasunak Kapital Aldakorreko Inbertsio Sozietateetan (KAIS) babestuta daude eta sozietate horiek beste herrialde batzuetara ihes egin dezakete, EAEn gertatu bezala.

Pribatizatzeko eta bankarizatzeko bidean

Espainiako Gobernuak onartu berri duen finantza sistemaren erreformaren ondorioz, aurrezki kutxek –baita Hego Euskal Herrikoek ere– azken mendean izan duten ereduari agur esan diote eta, hemendik aurrera, kutxek, pribatizatuta eta bankarizatuta, banku tradizionalen antza handiagoa izango dute ohiko aurrezki kutxena baino; horrek, besteak beste, ehun urtetik gorako historian gizarte ekintzaren bidez bete duten funtzio soziala arriskuan jartzen du.

Lan merkatu merkea, ezegonkorra eta malgua

PSOEren botoei eta EAJren zein CiUren abstentzioari esker Espainiako Kongresuak onartu duen lan erreformak lan merkatuan oinarrizko zenbait aldaketa ekarriko ditu. Sindikatuen arabera, langileen eskubideak urratzen ditu, kaleratzea merkatzen duelako, lan egonkortasunik eza areagotzen duelako eta negoziazio kolektiboa arriskuan jartzen duelako.

Udazkenean, erreforma antisozial gehiago

Erretiroari eta osasungintza publikoari, PFEZari nahiz langabezia sariei eragingo dieten erreformen ordua iritsi da. Harri bat gehiago, finantza merkatuek defizit publikoa murrizteko inposatutako lan erreforma, funtzionarioen soldatak jaistea, BEZaren igoera edo pentsioak izoztearen ondoren.

Atzo 50.000 pezetako haurra, gaur milioika euroko erraldoia

Aurten 120 urte betetzen dira Bilboko Burtsa sortu zela. Lehenengo egoitza Arriaga antzokiko halla izan zuen eta, hasieran, enpresen finantzazioa indartzeko eta hazten ari zen gizartearen aurrezkiak bideratzeko xedea zuen.