Argia.com :: Amaia Ugalde

Kostaldeko gotorlekuak: itsasokoak ez ziren enbaten zain

Bertan beti egongo balira moduan. Haitzak legez, hormigoizko eraikinak itsasertzera begira aurkitu ditzakegu Hendaian; bunkerrak, Abadia gaztelutik gertu, Arroka Bikiak parez pare. Guztira, naziek Hendaia inguruan 150 bunker eraiki zituzten Bigarren Mundu Gerran.
Asko desagerrarazita badaude ere, larre berde artean eraikitako defentsa lerroaren aztarnak ikus daitezke.

Bilboko dendariak bezeroari begira

Bilboko lau merkatarirekin aritu gara berbetan. Euskara ikasten ari dira, bezeroarekin hizkuntza hori erabili nahi dutelako. Lotsa ematen die lehen hitza euskaraz egiteak, baina haiei hala eginez gero ikasitako guztia mihira dakarte.

Errimen jolasa belaunaldi batetik bestera

Duela 30 urte Durangon euskara gutxi entzuten zen kalean. Euskaldunak asko izan arren, etxe barrua zen beraren lekua. Euskaldunak batu eta kultur arloan jarduteko ezinegonak mugituta, euskaltzale batzuk bertsoaren inguruan bildu ziren; bertso eskola sortu eta galduta zeuden plazak berreskuratzen hasi ziren. Orduan ereindako haziak fruituak eman ditu. Bertso eskolan ibilitakoak eta dabiltzanak, hiru belaunaldi elkartu ditugu solasaldirako. Bizkaiko Bertsozale Elkartearen egoitzan batu gara, Durangon bertan.

Naturaz, ikusi eta ikasi

Berde koloreko Araban gaude. Antzina laku bat zegoen haran zabal honetan. Zuiako Koadrila Gorbeia mendiaren magalean dago, herri txikiz osatuta. Mendian gora ibili, urtegi alboan lasai egon, artisau lanez ikasi... Esperientzia ugarigaz bueltatu daiteke norbera bertatik.

Historiako altxorren azoka

Sorreratik inguruko herririk handiena izan denak badauka bere xarma. Elkargunea izaten da saltsa askotarako, hartu-emanetarako, azoketarako... Durango horrelakoa izan da sorreratik, XII. mendetik. Asko handitu den arren, ez ditu galdu bere historiako altxorrik ederrenak.

Urkulu, naturari egokitutako urtegia

Pasieran ibiltzeko, hegaztiak behatzeko edota inguruko auzoetako elizak eta baserriak miresteko toki aparta da Urkulu urtegia, mendiz inguratutako goi-lautadan. Aretxabaletako natura gunerik ederrenetakoa da, atseden hartzeko eta naturaz gozatzeko aproposa.

Koadrila lasaia

Antzina Zuiako harana aintzira handia zela jakitean harritu egiten da norbera. Baina bere paisaien berdetasunaz jabetu eta gero, irudimena martxan jartzea ez da hain zaila. Araba iparraldean gaude, Gorbeiaren hegoaldeko aurpegiaren magalean. Herrixka txikien, urtegien eta mendien ingurunea da Zuiako koadrila.

Bizkaia lau haizetara

Errotak eta antenak ikusten zaizkio Oizeri Bizkaiko hamaika txokotatik. Gailurrean, hamaika txoko horien xarmaz goza daiteke. Bizkaiko bihotzean gaude.

Bizkaiko balkoia deritzon begiralekutik gertu hartu dugu Oizerako bidea, Zugastieta eta Munitibar artean. Munitibarko noranzkoan kilometro batera dago Oizerako bidegurutzea, Ganbe auzotik 200 metrora. Seinalea dauka bideak; argi ibiliz gero, galbiderik ez! Erraz egiteko bidea da; aldapa gogorren bat edo beste duen pistari jarraitzea besterik ez dago. Baina ez da bakarra; Oizera igotzeko hamaika bide daude. Bizkaiko hainbat herri batzen dira Oizen magal zabaletan, eta guztietatik dago 1.024 metroko altueran dagoen tontorrera igotzeko aukera: Berriztik, Trabakuatik, Garaitik, Iurretatik, Maumatik...

Hemen bai, kresala!

Turruna, kalatxoriak, euskara... entzuten dira Ondarroan. Kresala eta arraina usaintzen dira bertara heltzerakoan. Herri arrantzaleen xarma du Bizkaiko kostaldeko azken herriak, eta kontatzeko, ikusteko eta entzuteko, gauza pila.

Sortaldeko etsaientzat harresia

Gipuzkoatik zetozen erasoez defendatzeko sortu zen Markinako herria, XIV. mendean, eta oraindik ere helburu horrekin egindako hainbat eraikinek diraute zutik. Sei mende geroago, 36ko Gerran, berriz defentsa lanak egokitu zitzaizkion Markinari, frankisten aurka orduko hartan. Gatazka hark ere utzi zuen eraikin uzta polita. Erdi Aroan dorretxeak, XX. mendean bunkerrak eta parapetoak. Batzuei zein besteei bisita egin diegu.