Argia astekaria webgunearen hasiera

Xabier Letona

Motorrak berotzen ari dira 2012ko datari begira, Gaztela-Aragoi Erresumak 1512an Nafarroaren azken konkista saioari ekin ziola 500 urte beteko dira orduan. Larrun honetan ez duzu konkista edo itunaren arteko eztabaidarik aurkituko. Artikulu egile guztiek argi dute: konkista. Guk ere bai. Historikoki, aspaldi gainditutako eztabaida gisa ikusten dugu, Nafarroako estamendu ofizialek lur eta airez kontrakoa gizarteratzen badute ere. Baina bada zer pentsatu 500 urte hauen historiografiaz, bada zer ikasi erabilitako ikusmolde historikoez, bada zer jorratu aurrera begirako lan ildoez.

Historiaren erabileraz beti hitz egingo da, ez dago zientzia alorrik pertsonaren erabileratik libratuko denik. Ez da zalantzarik historia gozoki dela indarrean den boterearentzat. Edo botere izan nahi duenarentzat. Galdera berez dator orduan: non da beraz, zilegi eta ohikoa den baliatze hori eta ezagutza zientifikoaren arteko oreka? Euskal Herriaren herri ikuspegiak berak behar duen tratamendu historiografikoan oinarritu beharko litzateke eztabaida, gutxieneko oinarri batzuk bederen finkatzeko, ondoren horien inguruko kontsentsuak ahalik eta indartsuen zabaltzeko historia jorratzen dutenen artean. Larrun honetan ikusten dira joera eta ikuspegi desberdinak, bakoitzak berearekin jarraitu beharko du besterik gabe, edo bada zer landu eta adosterik?

Ondorengo sei artikuluetako lehena Bixente Serrano Izkorena da, Nafarroa. Historiaren hariak liburutik (Euskara Kultur Elkargoa, 2005) hartua eta ondorengoetarako ate izan nahi duena.