Argia astekaria webgunearen hasiera

Pello Zubiria

Kristiane Etxaluz (Domintxine, Zuberoa, 1941) Afrikan eta Europan bizi da erdi eta erdi: bere senar Alfontso Etxegaraik mende laurden darama Sao Tomeko ugarte-errepublika txikian deportaturik, eta harekin pasatzen du emazteak urte erdia. Medikuntza eta biologia ikasketak eginez irakasle aritu zen gazterik Hazparneko lanbide eskolan. 1965ean ETAren garraiolari lanak egiteaz akusatuta espetxeratu zuten Iruñean. Ateratakoan, 1967ko hauteskundeetan zerrendaburu eraman zuen Enbata mugimenduak. Antzerkiaz eta kulturaz gain militantzia politikoak egin zuen ezagun Euskal Herri osoan; Hegoaldean, Herri Batasunaren ekitaldietan hartu zuen parte. 1986an bere senar Alfonso Etxegarai errefuxiatua ordurako deportaturik zegoen Ekuadorren bahitu eta torturatu egin zuten eta bidaia nahasi baten ondoren Sao Tomen azaldu zen. Orduko gertakizunak kontatuak ditu Etxegaraik “Regresar a Sara. Testimonio de un deportado vasco” liburuan (Txalaparta, 1995). 1990eko hamarkadan Argiak elkarrizketatu zuenean, Kristiane Etxaluz nekazaritzan ari zen Domintxinen eta Ekin aldizkarian. Bere buruan gordetzen du ezker abertzalearen azken mende erdiko memoriaren zati ederra. Horretan jasotako batzuk Manu Robles Arangiz Fundazioaren Sustraiak aldizkarian publikatu ziren 2008an, “Iparraldeko mugimendu abertzalearen Historiaren haritik” sailaren barruan. Domintxineko Sorhabilia etxalde lasaian bizi den arren, agenda betea dauka Etxaluzek, herrigintzako gaiak jorratzen diren bilkurak direla, antzerki edo bestelako kultur ekitaldiak, eta abar sarria.