Argia astekaria webgunearen hasiera
- Azken Eguneraketa:
- 2009-07-02 14:10:49
2161.zenbakia
126. zenb.
(ARGIAko 2161. zenbakiarekin batera banatua)
2008-11-30 -- 2161.zenb
Argazki Press
* Soziologoa
Nori begiratu behar diogu ikuspuntu soziolinguistikotik? Noren itxura izan nahi dugu hizkuntzari dagokionez? Flandes, Israel… Nire ustez, Quebec da eredu egokiena euskaldunontzat. Izan ere, Quebeceko biztanleak gai dira frantsesez bizitzeko, ingeles mintzaira nagusi den Kanadako Estatuan. Euskal komunitateak bezala, Quebeceko biztanleek ere hizkuntza indartsua dute alboan, baina gehiengoa frantsesez bizi da.
Quebecen 7,5 milioi pertsona bizi dira, eta frantsesa da %81,2aren ama hizkuntza. Dena dela, apurka-apurka, frantsesez hitz egiteko gai direnen ehunekoa murrizten joan da Kanadan (1951ean, biztanleriaren %29a zen eta 2001ean %22,9a). Horrekin batera, ezin da ahantzi Ipar Amerika osoan frantsesez hitz egiten dutenen ehunekoa ez dela biztanleriaren %2ra ere heltzen, eta ingelesa oso hizkuntza indartsua dela komunikabideen ikuspuntutik zein ikuspuntu kultural eta ekonomikotik. Hain zuzen ere, Kanadan frantsesez ari direnek ingelesez aritzen diren 300 milioi hiztun dituzte inguruan.
Nola lortu dute frantsesez bizitzea ingelesa bezalako hizkuntza indartsua inguruan izanda? Quebeceko biztanleak aspaldi agertu zuten frantsesaren aldeko jarrera irmoa; eta, hortik abiatuta, gai izan dira frantsesa babestuko duten legeak sortzeko, politika linguistiko aktiboak bultzatzeko eta, ondorioz, hizkuntzaren normalizazioa lortzeko. Zehatzago esateko, 1961ean, Frantsesaren Quebeceko Bulegoa sortu zuten (Office québécois de la langue française) eta honen lana hizkuntza gaietan herritarrak, enpresak zein erakundeak aholkatzeaz gain, Frantsesaren Karta betetzen dela gainbegiratzea da; 1977an Frantsesaren Karta onartu zen eta azken 30 urteotan hainbat lege eta ekimen bultzatu dituzte frantsesa babesteko. Are gehiago, nahiz eta momentu honetan frantsesa den Quebeceko biztanle gehienen ama hizkuntza, ez dira lo gelditu, eta lege, ekimen eta pauso berriak bultzatu dituzte, aldaketa sozialei, kulturalei eta demolinguistikoei behar bezala erantzuteko. Izan ere, oso argi dute urteetan irabazitako eremuak galtzeko arrisku handia dagoela, alboan ingelesa izanda.
Quebeceko politika linguistikoari dagokionez, etorkinak frantsesera erakartzeko egin dituzten ekimenetatik asko ikas genezake euskaldunok. Azken urteotan, etorkin asko joan da bizitzera Quebecera. Batzuen ustez, 700.000 etorkin bizi da gaur egun bertan (biztanleria osoaren %10). Hauetariko asko, gainera, hobeto moldatzen da ingelesez frantsesez baino, batez ere hasierako momentuetan. Dena dela, Office québécois de la langue française erakundearen gidaritzapean, Quebeceko erakundeak eta Regroupement des organismes en francisation du Québec bezalako gizarte mugimenduak gai izan dira etorkinei adierazteko frantsesa ikastea ezinbestekoa dela Quebeceko bizitzan parte hartzeko eta integratzeko. Horrekin batera, etorkinentzako frantsesa ikasteko programa bereziak sortu dituzte (on-line ikasteko aukerak, bertara bizitzera joatea pentsatzen dutenentzako informazioa eta hizkuntza ikasteko aukerak jatorrizko herrialdean edo Quebecen bertan hizkuntza ikasteko aukerak), baita etorkinen seme-alabentzako material didaktiko bereziak eta eskoletan frantsesa ikasteko laguntzak ere.
Lan munduari dagokionez, legeak dio Quebecen kokatutako enpresen lan hizkuntzak frantsesa izan behar dela. Horrela, Quebeceko gobernuak enpresen beharrizanak kontuan hartzen dituzten frantsesezko ikastaro bereziak eskaintzen ditu, langileek frantsesa ikas dezaten. Modu berean, legeak dio 50 langile edo gehiago dituen enpresa batek, behin Quebecen kokatu ostean, sei hilabete dituela Office québécois de la langue française erakundean erroldatzeko, eta beste sei, bulegoaren laguntzarekin, bere egoera soziolinguistikoa aztertzeko, ostean, eta beharrezkoa balitz, enpresan frantsesaren erabilera ziurtatuko duen plan bat egin dezan. Pauso hauek eman ondoren, enpresei bi edo hiru urte ematen zaizkie frantsesa enpresako lan hizkuntza bihurtzeko.
Etorkinen inguruan eta lan munduan bultzatu dituzten ekimenekin batera, aipagarria da kontsumitzaileen eta erabiltzaileen inguruan eman dituzten pausoak. Zentzu honetan, Quebeceko enpresek frantsesa erabili behar dute egiten dituzten iragarkietan zein enpresa ezagutarazteko erabiltzen dituzten bitartekoetan, interneten, adibidez. Hori ziurtatzeko, Office québécois de la langue françaisek enpresen jarraipena egiten du, eta legea jarraitzen ez duten enpresak salatzen ditu. Horrela, euren produktuak iragartzerakoan frantsesa erabiltzen ez duten enpresei 500 $ eta 1.400 $ bitarteko isunak jartzen zaizkie lehen lege haustea egiten dutenean, eta 1.000 $ eta 7.000 $ bitarteko isunak bigarrenean. Bestalde, Quebecen saltzen diren produktuen etiketa, estalki, kaxa eta produktuaren erabilera adierazten duten dokumentuek frantsesez egon behar dute. Ingelesa edo beste edozein hizkuntza batzuk ere erabili ditzakete, baina, beti ere, frantsesak duen erabilpen bera badute.
Pauso adierazgarriak eman dira Quebecen ikuspegi soziolinguistikotik etorkinekin, lan munduan eta baita kontsumitzaile eta erabiltzaileen inguruan ere. Han ere txakurrak ortozik ibiltzen direla ahantzi gabe, begitantzen zait zerbait ikasi genezakeela bertatik.
Erantzunik ez dago.
Izartxoaz (*) markaturiko datuak derrigorrez bete beharrekoak dira.
© ARGIA.com
Lege Oharra
RSS sindikazioa