Argia astekaria webgunearen hasiera

Joseba Azkarraga (Soziologoa, MU-HUHEZIko irakaslea)

• harpidetu
• Inprimatu|
• PDF|
• erantzun|
• zabaldura bidali|
• Lagun bati bidali|

Badirudi apokalipsiaren lau zaldunek mundua konkistatu dutela ditxosozko aro globalean. Profeziaren arabera, bata zaldi beltza zen: gosetea. Bestea, zaldi gorria: gerra. Hirugarrena, horia: izurritea (beharbada, kutsadura gaurko hizkuntzan). Azkenik, zaldi zuria: kristautasun faltsua.

Lehen hiru zaldien irrintziak urrunetik entzuten dira. Zuria da, agian, enigmatikoena: fede faltsuaren ideia, apostolu gezurtia. Hori ere gure artean daukagu, ordea: mundua luzaroan gobernatu duen merkatu librearen ezina eta gezurra. 1929an jausi zen eta, harri berean estropuz behin egitea batere sofistikatua ez denez, hementxe berriro mendebaldarron biziera dardarizo betean jarri(ko) duen lurrikara. Askorentzat, amaitu zen festa.

Eta ez dirudi Wall Street-eko yatedunak izango direnik, haizearen kontra txiza egitearen ondorioz, festatik erretiratu beharko diren bakarrak. Klase ertaina ondo zipriztindu dezake honek. Ohituak geunden ikustera kapitalismo finantzario globalaren logika ustelak zelan hondoratzen zituen planetako beste geografiak. Guk, bitartean, Freixenet Gabonetan, otarrainxkak urte guztian eta, low cost hegaldiekin, Londresen asteburuak.

Gezurra sakonagoa ere bada: Mendebaldeko zibilizazioaren oinarriak eurak daude usteldurik (ez bere forma ekonomiko jakin bat, neoliberalismoa); etengabeko hazkunde ekonomikoan oinarrituriko gizarteak ez du etorkizunik. Urteak eman ditugu esaten biziera horrek amiltzera eroango gaituela, ezin duela iraun, ez lukeela iraun beharko. Heldu ote den diskurtsoa praxiarekin lotzeko ordua. Une apokaliptiko honetatik atera daitekeen gauzarik onena litzateke.

Paradoxa galanta bizi dugu: mundu post-sozialista ei da gurea eta, aldi berean, kapitalismoa sekula ez da hain ezgauza izan ganoraz erantzuteko gizadiaren etorkizunari. Inteligentzia kapitalista sekula baino gutxiago da etorkizunerako tresna baliotsua.
Marraskiloari ikasi behar genioke. Ivan Illich-ek kontatu zigun zelan eraiki ohi duen bere oskola. Xamurtasunez eransten ditu oskolaren espirak. Bata bestearen atzetik gehitzen ditu gero eta zabalagoak diren espirok. Kolpean, eten egiten du lana. Kiribiltzen hasten da, uzkurtzen. Oraingoan animalia txikiagotuz doa. Izan ere, puntu batetik aurrera espira bakar bat gehiago gehituz gero, halako hamasei haziko litzateke. Eta horrek gainkarga eragingo lioke. Bizi beharko litzateke soil-soilik oskolaren hazkundeak sorturiko eragozpenei aurre egiteko.

Mendebaldeak marraskiloaren likina nahi du krema egiteko. Ona omen, azaleko zimurrak disimulatzeko.

Xabier Etxaniz Erle (EHUko irakaslea)

• harpidetu
• Inprimatu|
• PDF|
• erantzun|
• zabaldura bidali|
• Lagun bati bidali|

Iraila amaiera aldean Deustuko Unibertsitateko errektoreak, ikasturte hasierako ekitaldian zela eta, Erkidegoko unibertsitateen arteko diru banaketa berria eskatu zuen. Gaur egun Unibertsitate Sistema bultzatzeko diruaren zatirik handiena Euskal Herriko Unibertsitateak jasotzen du, eta Deustuk, bere ikasle kopuruaren arabera, diru partida handiagoa merezi duela uste du.

Onartu behar dut eskaera hori ez dela arrotza euskal irakaskuntzan, horixe bera egin izan dute behin eta berriro –eta neurri handi batean lortu ere– unibertsitate azpiko sarean dauden ikastegi eta erakunde pribatuek. Batzuek herrikoiak direlako, beste batzuek euskal herritarrak hezten dituztelako, hangoek gurasoen inplikazioa ere bilatzen dutelako, beste horiek... denek eskatzen dute, zerbitzu publikoa egiten duten neurrian, gastuen finantziazioa.

Kontua, baina, ez da hori; hemen erakunde eta estamentu publiko eta pribatuak oso modu arinean nahasten dira, eta instituzioen aldetik nahasketa hori bultzatzen da. Harrigarria da ikustea Hezkuntza sailak, irakaskuntzan ari garenez, nola bultzatzen duen irakaskuntza pribatua publikoan behar handiak egonda. Harrigarria finantziazioaz hitz egitea baina ez irakasleak kontratatzeko, ikasleak hartzeko edo curriculum zehatzeko prozeduraz, esaterako.

Deustuko Unibertsitateak, eta imajinatzen dut Mondragonek ere, diru gehiago nahi dute, instituzio publikoen dirua, ni ez nago horren kontra, lehendik instituzio publikoek bere unibertsitatearen beharrak ase badituzte. Hemen argi eta garbi esan behar delako Eskola Publikoa dela Jaurlaritzarena, EHU dela Erkidegoko instituzioen unibertsitatea, eta askotan ematen du besteen parean daudela, Jaurlaritzakoek ez dituzte beretzat hartzen. Legeak markatzen du nola sar daitekeen pertsona bat lan egitera erakunde publikoan, prozedura publikoak eta gardenak izan behar dira, soldata politikariek erabakitzen dute... haien ateetara
jotzen duen oro hartu behar dute.

Esku artean aldizkari bat duzu orain, irakurle. Euskaraz eta Euskal Herrirako, euskal herritarrontzat eginiko aldizkaria. ARGIAk bere zerbitzua egiten du, zerbitzu publikoa esango genuke. Inori bururatzen al zaio ARGIAko gastu guztiak Jaurlaritzak ordain ditzala esatea?

Susmoa dut euskal irakaskuntza sistemako agente asko horixe bera eskatzen ari direla beren zentroentzat... eta instituzioetatik baietz erantzuteko prest daudela tamalez.