Argia astekaria webgunearen hasiera

bilaketa

Hitza: bilaketa aurreratua

aurreko zenbakiak

egileak

elkarrizketatuak

Joxerra Aizpurua

Iowa (AEB) unibertsitateko Jill Pruetz antropologia irakasleak berri harrigarria eman zuen orain hilabete batzuk: txinpantzeak ehizatzeko lantza erako hainbat tresna erabiltzen ari ziren. Albistea Afrikatik eman zuen, bertan, Senegalgo Fongolia eremuan ari baitzen behaketak-eta egiten; berriki azken hilabeteotako lanaren emaitza kaleratu du. Esan duenez, txinpantzeek leizeak erabiltzen dituzte bero handitik babesteko.

2004ko hondarrean konturatu zen zientzialaria txinpantzeek leizeak erabiltzen dituztela. Jaki-hondarrak, kakak, ileak eta gisako arrastoak aurkitu zituen aurrena Pruetzek. Gero ordea froga zuzenak lortu ditu, txinpantzeak ikusi baititu leizetara sartzen. Txinpantzeek Sakoto deitu leizea erabiltzen dute urria eta maiatza bitartean; Senegalen eguraldia urteko beroena eta lehorrena den sasoian.

guztia irakurri

Jabier Agirre

Bularreto angina edo miokardioko infartua bezalako gaitzak beranduago diagnostikatzen dira, normalean, emakumeetan gizonezkoetan baino, pazienteak urte gehiago dituenean alegia. Horixe da Osasuna eta Generoa izeneko txostenaren konklusioetako bat. Espainiako Emakumearen Osasun Behatokiaren ekimenez egin dute ikerketa eta bertan adierazten denez, mina sentitzean emakumea osasun zentro batera beranduago joatea izaten da diagnostikoa atzeratzearen arrazoietako bat. Izan ere, bularreko mina pilatutako tentsioaren sintoma bezala interpretatu ohi du emakume askok.

guztia irakurri

Jakoba Errekondo

Honetatik ia joanda, beste mundu batean bizi dut azken gau eta egun zortzikotea. Amai-bidea omen bakarra eta kontent, irrikaz; leihotik dakusadan libanoar zedro parearen adarjeak, udaberriko soinekoa berritzen, naraman galeoiaren masteleroen sokaje jartzia jartzea ezagutuz, irrikaz.

guztia irakurri