Xabierrek talde hartako jokalaria izandako Kepa Areso ezagutu zuen, emaztearen familiakoa zelako. Hura hil ostean, haren alargunak Kepak idazten hasitako memoriak helarazi zizkigun. Haur eta gazte garaiko pasadizioez gain, lehenengo Euskadiko Fubol Selekzio haren nondik norakoak azaltzen zituen. Material oso interesgarria.

Han kontakizun baterako lehengaia bazegoen, baina ikuspuntu pertsonaletik abiatzean, istorio pertsonalistegia osatzeko arriskua antzeman genion, eta dokumentazio gehiago biltzen saiatu ginen. Joseba Gotzon kantariak (Euskal Selekzioaren historiari buruzko liburu bat egina du) laguntza paregabea eskaini zigun horretan.

Futbol talde haren historia amets ero baten istorioa da. Europako orduko potentziek Euskadiri gerran lagunduko ziotela espero zen, baina Hitlerri zioten beldurragatik, pasotismoa gailendu zen, eta denak besoak gurutzatuta geratu ziren, Francoren matxinatuek, alemaniar eta italiarren laguntzaz, legezko gobernua eraisten zuten bitartean. Edozein modutara, eta dena galduta zegoela jakin arren, bukaera arte dena eman zuten futbolari haien konpromisoaren berri eman nahi izan dugu. Gure lana, galtzaile batzuen istorioa da: euren lanean, futbolean, Europako onenetakoak izan ziren galtzaile batzuen istorioa, galtza motzetan ibili arren, borrokan ari zirela sentitzen zuten gizon batzuen istorioa.

1936ko Gerra aurretik futbol jokoan nabarmendu ziren hainbat jokalarik osatu zuten aurreneko Euskadiko Futbol Selekzioa. Gerrako lubakietatik atera eta Europan zeharreko futbol zelaietara eraman zituzten gazte haiek, euskal haur errefuxiatuentzat dirua biltzeko eta Euskal Herriak Espainiako Errepublikaren aurka altxa ziren matxinatuen aurka zeraman borrokan nazioartearen konpromisoa pizteko asmotan, gure lurrean bizi zen egoera Europan azalduz, orduko potentziek (Frantzia, Erresuma Batua, Errusia...) Euskadiri eta Espainiako Errepublikari gerran lagunduko ziotelakoan. Gogoa eta bihotza erdibituta, hura guztia frontetik ihes egitea ez ote zen sentituz abiatu zirenak Kepa Areso, Serafin Ahedo, Langara Tanke, Roberto Etxebarria, Josetxu Txato Iriragorri, Luis Regueiro, Emilin, Blasco, Pablito, Ciriaco, Kuki Bienzobas, Zilaurren, Mugerza, Gorostiza eta Larrinaga izan ziren, besteak beste. Etxeberria anaien artean osatu duten Ez dadila eguzkia sartu izenburuko nobelan, «Euzko Ostikalarien» historia oinarri hartu eta haien nondik norakoak azaltzen dira, etsaien zitalkeriak eta maitasunaren korapiloak ere zeresan dezente duten istorioan.