Trikitixa alorrean ere hainbeste lan egindako Joxemari Iriondo Unanuek osatua da Antonio Aranaga Aramendi Auntxa-ren eta Loiolako Iturbidetar familiaren urratsei eskainitako Urrestillako trikitixa. Auntxa eta Iturbidetarrak lana. Bertan, gerra aurrean eta ondorenean ere Urrestillako Trikitixarekin eta beste trikitilari askorekin erromeriaz erromeria ibili ziren lagunen nondik norakoak jasotzen ditu. Izan ere, infernuko auspoaren miresle sutsua da Joxemari Iriondo, eta Auntxa gizon maitagarria eta artista bertatik bertara ezagutzeko aukera izan zuen, Iturbidetar soinu-joleak bezala. Haiei buruz duela urte askotxo idatzitakoak bildu ditu liburuan, eta Liolako Herri Irratian egin eta maitekiro gordetako zenbait grabazio trikitizale jaso ditu CDan.

Gaur egun Filosofia eta Hezkuntza Zientzien fakultatean irakaskuntzan eta ikerkuntzan ari den Joxe Garmendia Larrañaga azkoitiarrak Gipuzkoako auzo-eskolen gainean egin zuen bere Doktorego tesia. Orain, Azkoitiko bailaretako eskolak, 1824-1977 lanean, baserrietako seme-alaba askok bizi izan duten eskola nolakoa izan den jakitera gerturatzen du irakurlea, XIX. mendean hasi eta XX. mendeko ia amaiera arteko Azkoitiko landa-auzoetako eskolatzea nolakoa izan zen azalduz, eta auzo-eskola haiek deskribatuz. Ikasle askoren memorian ondo gordeta dagoena, euren haurtzaroko eskola haietan pairatu behar izan zituzten ankerkeriak adibidez, berreskuratu du Joxe Garmendia Larrañagak bere lan honetan.

1936-1939 urte bitarteko Espaniako Gerra bizi izan zuten azpeitiarren lekukotza jaso nahi izan du Amaia Mendizabal Eliasek Azpeitiarrak Espainiako Gerran liburuan. Eta gerra bizi izan zuten bederatzi azpeitiarren hitza jaso du bere lanean. Hurrenez hurren, Anton Loinaz, Eusko Gudarosteko gudariarena; Maria Dolores Odriozola, «Margaritas» emakume karlisten mugimenduko kidearena; Santa Larozgoitia nazionalista, erizaina eta presoa gerran izan zenarena; Ignacio Artetxe, Francoren tropetako soldadu erreketearena; Lurdes Alberdi, errefuxiatutako familiako kidearena; Ramon Altolagirre, Francoren tropetako soldaduarena; Jesusa Aranguren gerra garaiko lekukoarena; Jesus Urbieta, Eusko Gudarosteko gudariarena; eta Asentxio Zubillaga, gerra garaiko Azpeitiaren lekuko izan zenarena.

Duela hemezortzi urtetik honantz Euskal Unibertsitateko Hezkuntza Aldizkaria den Tantak-en 35. zenbakian plazaratu dituzten gaien artean, honokoak azpimarra genitzake: Hego Euskal Herriko eskola-liburutegietan izan diren funtzionamenduaren gorabeherak; Euskal Autonomi Erkidegoan hezkuntza-kooperatiben egoera zertan den; zenbateraino ezagutzen duten euskarazko tradizioa irakasle eta kazetari gaiek; Txema Preciado Saez de Ocariz, Euskal Herriko Unibertsitatean Musika, Plastika eta Gorputz Adierazpenaren Didaktika sailean diharduen irakasleak idatzitako Erna zite! Beranta gorria dugu!; heziketa bereziaren gaineko legediaren garapena Euskal Autonomi Erkidegoan aztertzen duen lana; eta helburu geometrikoen eskuratze-mailaren kategorizazio bidean Van Hielek dituen ereduak.

Egundoko arrakasta izan zuen Peter Pan eta WendyPeter Pan eta Wendy liburuaren bigarren zatia idazteko baimena eman zuen, horretarako literatur lehiaketa antolatuz. Geraldine McCaughrean gertatu zen lehiaketa horretako irabazle, mundu osoko idazleen artean, eta orain Xabier Payá Ruizek euskaratu duen Peter Pan eta jaka eskarlata izenburuko lana idatzi zuen. Lan bera, hogeita bi hizkuntzetara itzulia izan da.

1974ko irailaren 3an Bilbon jaio zen David Tijero Osori. Informatikan, irakaskuntzan eta itzulpengintzan bereak eta bost egina bada ere, poesiari eskaini dizkio bere ahalegin arduratsuenak, eta horiei esker, hogeita bi literatur sari jasoak ditu jadanik. Ediciones Beta argitaletxearen eskutik plazaratu dituen Sakelako poemak deitutakoetan, maite duenari agur esaten saiatzen da, jakinik agur horren beldurra gainean duela, eta maitearen ezari ihes egin nahiean dabilela. Salba nazazu neure buruarengandik eskatzen dio, batean.