Argia astekaria webgunearen hasiera

Oihalak altxa dira dagoeneko herri ugaritan. Urriaren 12tik 22ra altxa eta jaitsi ibiliko dira behintzat Getxon, bertako antzerki jardunaldiak direla eta. Hamahiru antzezlan izango dira ikusgai Getxo antzokian eta kalean: El chico de la última fila (Ur), Zeta (Hika), Herrialde urdina (Azika)... Baionak hartuko dio lekukoa Getxori Les Translatines jaialdiarekin. Urriaren 17tik 21era izango da Chimeres antzerki taldeak antolatzen duen jaialdiaren 26. edizioa. Hamabost taldek parte hartuko dute: Matarile (Galizia), La Zaranda (Andaluzia), Kirmen Uriberen Bitartean, heldu eskutik antzerkiratu duen Tafurs (Frantzia)... Urriaren 19an abiatuko dira Pasaiako Umore Antzerki jardunaldiak. Besteak beste, Topo taldearen Ez txakur, ez otso,Txaloren Artea eta Madrilgo Sexpeareren For Sale ikusi ahal izango dira.

Euskarazko kultur emanaldiak sustatzeko sortu zuen Topagunea euskara elkarteen federazioak duela bederatzi urte Kultur Errota zirkuitua. Euskarazko kultur eskaintza aberastea, kulturgileen ekoizpena bultzatzea eta euskarazko kultura kontsumitzeko ohitura zabaltzea ditu helburu. Hala, formatu txikiko 90 emanaldi izango dira abendura bitarte 46 herritan: musika (Txuma Murugarren, Jone), antzerkia (Hankatxo, Gilkitxaro, Hortzmuga), ipuin kontalariak (Maite Franko, Gorringo), bertsolariak (Xabier Amuriza, Iratxe Ibarra), magia (Txan eta Eriz magoak)... Aurtengoan, gainera, eskualde zirkuituak osatu dituzte Iruñerrian, Durangaldean eta Urolan, bertako elkarteek atonduta.

Epaimahaiak aukeratu ditu jada zein diren aurtengo Euskadi Literatura sarietarako finalistak. Euskarazko literatura atalean, ipuinak, poesia eta saiakerak hautatu dituzte: Koldo Izagirreren Sua nahi, Mr Churchill?, Iban Zalduaren Etorkizuna: hamabost ipuin ia politiko, Karlos Linazasororen Denbora aleak, Xabier Montoiaren Bingo eta Pruden Gartziaren Lazarraga Ernazimendua euskaraz. Literatur itzulpengintza atalerako, Danilo Kisen Hildakoen entziklopedia (Monika Etxebarria), Denis Guedjen Loroaren teorema (Jon Muñoz), Raymond Queaneauren Estilo ariketak (Xabier Olarra), Gianni Celatiren Denak hasperenka (Pello Lizarralde) eta Paradisuko almanaka (Fernando Rey) sailkatu dira. Honakoak nabarmendu dira haur eta gazte literaturan: Mariasun Landa (Haginak eta hilobiak), Manu López Gaseni (Gogoa lege), Patxi Zubizarreta (Pantaleon badoa eta Urrezko giltza). Gaztelaniazko atalean hauexek dira sailkatuak: Jon Agiriano (La noche vencedora), José Fernández de la Sota (Suerte de perro y otras historias), Javier de Dios López (Comida para peces), Miguel Sánchez-Ostiz (El piloto de la muerte) eta Pedro ugarte (Mañana será otro día). Sariak azaroaren 28an banatuko dira.

Urrian eta azaroan Kubako egoera bertatik bertara, protagonisten begietatik eta hitzetik ezagutzeko parada izango da Hegoa bere irudiaren protagonista zinema sozial jardunaldietan. Mugarik Gabe eta Euskadi-Kuba erakundeen eskutik Kubari buruzko dokumentalak eta hitzaldiak izango dira Agurain, Amurrio, Araia eta Burgelun. Besteak beste, Sueño de mujeres, Sexualidad un derecho a la vida eta José Manuel: la mula y el televisor dokumentalak emango dituzte.

Bertako nahiz munduko hainbat txokotako poesiaz gozatzeko aukera izango da Bilbon, hilaren 16tik 22ra. Egitarau oparoa prestatu dute: Gabriel Aresti gogoratuko dute Mugaldekoak poesia eta musika emanaldiarekin; Magrebeko Amel Moussa, Jamila Al Majri eta Hayet Raies poetek parte hartuko dute; Juan Kruz Igerabidek Mailu isila errezitaldia eskainiko du, alaba Oihane harparekin lagun duela eta poesia zeltari eskainitako egunean Alan Jamieson eskozesa eta Xuan Bello asturiarra izango dira.

Burdinaren kultura herritarrei hurbiltzea dute asmo Burdinaren paisaiak jardunaldiek. Urriaren 15a bitarte 47 ekintza izango dira Bizkaiko hogeita sei herritan: antzinako meatze eta burdinoletara bisitak nahiz ibilbideak industri ondare aberatseko inguruneetara. Portugalete eta Getxo lotzen dituen Bizkaiko Zubia -uztailean Gizateriaren Ondare izendatu zuten- eta Muskizeko Pobaleko burdinola izango dira gune nagusiak. Halaber, Bilboko itsasadarrak burdinaren ustiapenarekin izandako lotura ezagutzeko parada izango da Ibaizabal ibaian antolatu dituzten ibilaldietan.

BADek (Bilboko Antzerki eta Dantza Garaikidearen Jaialdiak) Espainiako programazio berritzaileenaren saria jaso du Aragoiko Antzerki eta Dantzaren Nazioarteko Azokan. BAD jaialdiaren zortzigarren edizioa urriaren 27tik azaroaren 5era izango da.

LosDelGas taldeak estreinako diskoa plazaratu dute: El cedé (Zero Records). Rock, blues nahiz pop doinuak bildu dituzte, letra ironiko eta umoretsuz lagunduta. Gorka Aginagalde aktorearekin batera, Ritxi Salaberria, Javier Área, Luis Mari Moreno Pirata, Xanet Arozena eta Sergio Callejo musikariek osatzen dute taldea.

Imanol Uribe zinema zuzendaria La carta esférica filma errodatzen ari da Cadizen (Espainia). Arturo Pérez Reverteren izen bereko nobelan oinarritutako lana da. Carmelo Gómezek eta Aitana Sánchez Gijónek jokatzen dituzte rol nagusiak eta Aste Santuan estreinatuko da.

Paddy Rekalde idazle bilbotarrak Ragga ragga dator gaua izeneko eleberria plazaratuko du hilabete honetan, Susa argitaletxearen eskutik. Bilbon girotutako lana eta Bilbo dub kronikak liburuko poemen oihartzuna suma daiteke nobela berrian.

Aiora Rentería Zea Mays taldeko kantariak Deiari esanak: «Bakoitzak bere negozioari begiratzen dio, guk gure musikari eta diskoetxeek euren beharrizanei. Negozio honen barnean, musikaria da beti azkenengo katebegia, baina eskerrak musikariak erromantikoak garen (...) Diskoetxeek gaur egun duten politika bakarra mantentzea da eta behar duten guztia egingo dute hori lortzeko: grabazio eskasak disko moduan ateratzen dira, taldeak funtzionatzen ez badute botatzen dituzte...».

Carlos Urroz eta Belen García dantzariek honakoak idatzi zituzten Diario de Noticiasen: «Badirudi jende askorentzat eta bereziki enpresa sasi-kultural askorentzat ez garela langileak. Badirudi ez dauzkagula gremio edo lantegi batean diharduten langileen eskubide berberak. Sasi-artistak eta sasi-irakasleak kontratatzen dituzte, gutxi kobratzekotan. Eta gero, noski, profesionalek gehiegi kobratzen dute. Talde profesionalak eta amateurrak zaku berean sartzen dituzte; edo zuzendariaren laguna den irakaslea eta bere artea sustatzetik 15 edo 20 urtez bizi den irakasle-artista. Profesional hitzak ez baitu esan nahi hobea ala okerragoa zarenik, zure lanetik bizi zarela baizik».

Víctor Erice zinemagileak El Paísi: «Egungo krisia, eta ez zinemarena bakarrik, hiritarrari eskaintzen zaion hezkuntza osoarena baizik, ezin da sakonean ulertu ez bada honakoa kontuan hartzen: egun artea desegiten ari da kultura jaizale eta dekoratibo batean, edo bestela esanda, entretenimenduaren kulturan».