Astekaria

 Zientzia eta teknologia 

Makina bat kontu

Joxerra Aizpurua

Joxerra Aizpurua


2050. alea
2006-07-23
alde 0    kontra 0

Alpeetako glaziarrak, desagertzeko arriskuan

Alpeetan mende honen bukaeran zenbat glaziar geratuko diren jakin nahian ari dira ikerlariak. Zurich-eko unibertsitateko Michael Zemp-ek eta lagunek eredu berri bat aurkeztu dute hil honen erdialdean eta bertan mende bukaera bitartean glaziarrek beren gainazalaren %80 gal dezaketela adierazi dute, beti ere tenperatura-igoera 1 eta 5º C artekoa bada.

Joan den mendeko 70eko hamarkadan 5.100 glaziar zeuden Alpeetan eta 2.909 kilometro koadro hartzen zituzten. 1850. urtean zeuden glaziarren erdia ziren eta ez da ahaztu behar 2003ko udaminean glaziarrek ia bere bolumenaren %10 galdu zutela.

Gorilen talde bizitzak epidemiak areagotzen ditu

Ebolaren sukar hemorragikoa gertatu zen Kongon 2003an eta gizakia ez zen kaltetu bakarra izan, gorilei ere era nabarian eragin baitzien. Odzalako eta Lossiko parke nazionaletako ehunka gorila hil ziren sukarrak jota.

Hori dela eta, Rennes-ko eta Montpellier-eko unibertsitateko ikerlariek goriletan gertatutako heriotza kopuru handiaren zergatia aztertu dute eta ondorio nagusia honakoa izan da: gorilek beraien artean duten soziabilitateak zerikusi handia izan du.

Kongo eta Gabonen gizakiak kutsatzeko bidea txinpantze eta gorilen haragia jatea izan da. Primate horiek beste animalia batzuk kutsatu dituzte, hala nola gau-txoriak, eta hauek birusa eraman bai baina gaixotasuna ez dute garatzen.

Ikerlari taldeko kidea den Damien Caillaud-en arabera, gorilen arteko birusaren transmisio bideak ez dira ongi ezagutzen. Hainbat ikerlarirentzat animaliengandik gorilenganako birus transmisioa handiagoa zen gorilen artean gertatzen zena baino, baina 2001etik aurrera Odzalako parkean zeuden 400 gorilen populazioari jarraituz iritziak aldatzen hasiak dira.

2003 eta 2004an gertatutako ebola epidemien ondoren ar bakanengan heriotza tasa %77koa izan da eta taldeetan bizi ziren gorilena %97koa, hau da, urte betean gorila populazioaren %95 desagertu da. Emeak eta kumeak taldeetan bizi direnez gorilen biziraupena oso zaila gertatzen ari da. Beraz, kasu honetan bizitza sozialak askoz gehiago kaltetzen du bakarrik bizitzeak baino.

Lagun bati bidali

Izartxoaz (*) markaturiko datuak derrigorrez bete beharrekoak dira.
 
Zure izena* Zure Eposta*
 
Lagunaren izena* Lagunaren Eposta*
 
 

Iruzkina idatzi

Izartxoaz (*) markaturiko datuak derrigorrez bete beharrekoak dira.
 
Izena* Eposta*
 
Beste norbaitek segidan idazten badu, abisua jaso nahi dut
 

Idatzi segurtasun kodea:
azala  
azala2049
 
azala2048

2050 zenbakia.
2006ko uztailaren 23a


   

Babeslea

Irizarren webgunera joan
Argia.com

© 2008-2011 Argia.com - Komunikazio Biziagoa

Industrialdea, 15 · 20160 Lasarte-Oria (Gipuzkoa)
Tlf: 943 371 545 - 943 373 403

Laguntzaileak
Eusko JaurlaritzaGipuzkoako Foru Aldundia