Argia astekaria webgunearen hasiera

Eusko Jaurlaritzak eta Kataluniako Generalitatek prozesu ezberdina hautatu dute Artxibo Nazionala antolatzeko. Errealitate ezberdina da bi egitura hauena eta euren dokumentazioa Artxibo Nazionalen oinarri dela kontuan hartuta, izan duten aktibitateak eragina izan du utzi duten ondare dokumentalean.



Batetik Generalitatek nolabaiteko abantaila historikoa du Jaurlaritzarekiko. 1918an antolatu zituen Kataluniak bere erakundeak, gero 1932an II. Errepublikarekin, berriro berrantolatzeko. 1939an amaitu zen bide hori. Eusko Jaurlaritza berriz 1936ko urrian antolatu zen eta 37ko ekainean erbesteratu; 9 hilabeteko aktibitatea baino ez zuen izan, beraz. Horregatik, frankistek dokumentazio gehiago lapurtu ahal izan zuten Generalitatetik Eusko Jaurlaritzatik baino eta, hortaz, Salamancan gehiago dira erakunde katalanaren paperak.



Gerra Zibila amaituta, ordea, Eusko Jaurlaritzak aktibitate handiagoa izan zuen Generalitatek baino. Azken honek presidentea mantendu zuen, baina bere egitura erabat deseginda geratu zen; gerraren porrotak gordinki eragin zien. Oro har Errepublikatik zetozen erakundeek erbesteen zatiketa handia izan zuten. Jaurlaritza izan zen salbuespena; Jaurlaritzak ia ostasunean jarraitu zuen lanean, hasierako koalizioan zeuden alderdiekin. 1937tik 1940ra arte Parisen izan zuen erbesteko egoitza. Naziak Parisen sartzean sakabanatu zen, baina berriro 1946an Frantziako hiriburuan bildu zen, 1979a arte bertan lanean jarraituz.

Beraz, Frankismoan, Eusko Jaurlaritzak askoz ere dokumentu gehiago sortu zuen Generalitatek baino.