Euskal Herriko hezkuntzaren, ikasleriaren eta ikasle mugimenduaren historia. Esan liteke, halaber, kronika liburua ere badela, hainbat eta hainbat ikasle belaunaldiren ametsen eta ekintzen berri ematen duen heinean.

Urtetan, euskal burgesiaren seme-alabak, gurasoen negozioak kudeatzeko beharrezko ezagutzak eskuratzearren kolegio pribatu eta unibertsitateetara bidaliak izaten zirenak. Ikasiak ziren, baita ere, funtzionari, mediku eta abokatuak nahiz ospe handiko eta poltsa handiagoko sektore sozialak. Azkenik, garaiko hezkuntza sistemak egituratu eta orokortu zirenean, ikasle sartu ziren euskal langileen seme-alabak ere bai. Euskal ikasleria, oro har hartuta, subjektu aktiboa izan da gure herriko bizitza kulturalean, sozialean eta politikoan.

Ikasle mugimenduaren historia oparoa biltzen saiatu gara. Guk dakigula, horrelako ahalegina egiten den lehenengo aldia da eta, zalantzarik gabe, ahalegin berrien bidez osatu beharko da. Guk gaur, hemen, historia idatziko dugu izan zen Ikasle Abertzaleak taldeak 2004ko azaroak 17 inguruan antolatutako kanpainan erabili zuen leloa. Zuzen zebiltzan. Izan ere, zer da Historia, pertsonek, egunez egun, sortzen dituzten istorioen bilduma baino? Guri, istorio asko geratu zaizkigu kontatzeke, jende askoren hitzak aipatzeke. Eta horiek ere ikasle mugimenduaren historia osatzen dute, eta, gainera, amaitu ez den historia da.