Aupa Etxebeste! estreinatu zenetik, jendea erruz hurbiltzen ari da aretoetara. Irusoin ekoiztetxeak esan duenez 40.000 ikusle behar ditu filmak errentagarri izateko.
A. Altuna: Gu gustura geratu gara, bai pelikula egin genuenean bai edukitzen ari den harrerarekin. Hasieran perspektiba guztiak apurtu zizkigun Zinemaldiko harrerak eta kritikak zelan hitz egin duen pelikulagatik, baita Gazteriaren sariak ere.
T. Esnal: Pena bakarra, Espainian jendea ez doala zinemara filma ikustera. Agian promozio ahalegin gehixeago egitea bazegoen kanpoko merkatuan, baina tira.
Hain zaila al da ekoiztetxeek euskarazko film bati babesa ematea?
T. Esnal: Pelikulak balio badu balio du.
Arlo ugaritan esan ohi da euskaldunok onak garela gauzak egiten, baina ez ordea saltzen.
T. Esnal: Leku guztietan bezala, jende ona dago hemen saltzeko. Normalean zerbait egiten ona dena gero saltzen ez da ona. Baina ez dut uste euskaldunen kualitatea denik. Nire ustez, saltzeko jende espezializatua da ez dagoena. Katalunian, adibidez, garrantzi handiagoa ematen zaio saltzeari eta hemen egiteari, baina ez zineman, arlo guztietan baizik. Italiarrek, berriz, dena saltzen dute, diseinu italiarra agian ez da diseinu ona baina asko saltzen dute.
A. Altuna: Topikoa eta mitoa da. Enpresa munduan, hemen, oso saltzaile onak daude. Baina hori zinemara aplikatzean, denetik dago.
Oro har, kritika onak jaso ditu filmak hemengo komunikabideetan. Espainiako Estatukoen eta atzerrikoen berri izan al duzue?
Film duina dela esan dute kritika bat baino gehiagotan. Gutxieneko maila emango ez zuen halako beldurra ote zegoen?
T. Esnal: Kritikariek nahi dutena esan dezatela. Gu ez gara hasiko haiek esaten dutenaren gainean hitz egiten.
Zenbat aldiz erantzun behar izan diozue "zergatik euskaraz" galderari?
T. Esnal: Eta zergatik ez? Hasieran segurua zen galdera hori elkarrizketa guztietan. Azken boladan ez digute egiten, baina seguruena ostegunean Sevillara goazenean (urriak 13) galdetuko digute.
Zinemaldian estreinatu zenuten eta Gazteriaren saria jaso. Zinemaldian atzerriko banatzaileak interesatuta agertu al ziren zuen filmarekinn?
Esan izan duzuenez, zinema jaialdietan duzue jarrita esperantza leihatilan baino gehiago.
T. Esnal: Esperantza geneukan pelikulak balio propioa izango zuela film bezala eta badaukala konturatu gara leihatilakoa ikusita. Astero-astero gehiagora joan da. Pelikula jada ente bat da, bizitza propioa dauka. Guk beti pentsatu izan dugu errazagoa izango zela hemendik kanpora eramatea, Europara, Espainiara baino. Azkenean ez da zaila izan Espainiara eramatea kritikari dagokionean. Leihatil beste mundu bat da, merkantila.
A. Altuna: Negozioa da. Dirua atera nahi baduzu, inbertitu egin behar duzu eta ez baduzu inbertitzen ez duzu hartzen, nahiz eta pelikula ona izan. Badira, hala ere, ondo saltzen diren pelikula txarrak.
T. Esnal: Dirurik ez daukagula jakinda, konfiantza gehiago genuen zinema jaialdietan.
Saltsa sortu da filma gaztelaniazko azpitituluekin eta gaztelaniara bikoiztuta ematen ari direlako eta euskara hutsezkorik ikusterik ez dagoelako. Zer diozue?
T. Esnal: Dena dela, kristoren aurrerapausoa eman dugu. Polemika hori sortu bada, filma pantailetan delako da. Lehengo urtean ez zuen inork horretaz hitz egiten. Ekoiztetxea da banatzailea eta beraiek erabakitzen dute negozioa nola egin, nola atera diru gehien. Hala egitea erabaki dute eta guk hor ez dugu parterik.
Umoreak garrantzia handia du zuen lanetan. Komedia baino, Aupa Etxebeste! drama dela diozue.
A. Altuna: Komedia, drama... etiketa horiek ez zaizkigu gehiegi axola. Gu ez gara komedia egitera joan, ezta drama egitera ere. Hasi idazten eta istorioak horra eraman gaitu.
Belaunaldi ezberdinak eta bizitzeko hiru modu agertu dituzue filman. Diruzaletasunaren eta kontsumismoaren kontrako kritika ere egin duzue.
T. Esnal: Ez genuen ezer sakonik kontatu nahi. Barre pixka bat egin nahi genuen. Hiru belaunaldik lanaren prozesua nola ikusten duten agertu dugu eta guk hirurei egiten diegu barre. Aitonaren mentalitateaz, Patriciorenaz eta semearenaz egiten dugu barre.
Filmak Berlangaren, Buñuelen, Ferreriren... eragina duela esan dute.
A. Altuna: Prozesu osoan, gidoiarekin hasten zarenetik, pelikulak ikusten dituzu baina ez zara kopiatzen hasten. Denetik jaten duzu eta ez bakarrik Berlanga eta Ferrerirengandik.
Itxurakeriaz dihardu filmak. Zineman ere ez da faltako halakorik.
A. Altuna: Guri horrek ez gaitu askorik eragiten. Guk igual segitzen dugu, jertsea gerrian eta aurrera.
Filmaren bizitza ez da aretoetan bukatuko, gero DVDan aterako da.
Zer zor dio Aupa Etxebeste!k Telmo Esnali? Eta Asier Altunari?
A. Altuna: Guk filma aurrera ateratzeko egin dugu lan, ez bakoitzarena ateratzeko. Hori oso argi eduki behar da, bakoitzak bere aldera tiratzen badu, ezin da.
T. Esnal: Ideia berea da.
A. Altuna: Eta Telmorena faktura.
T. Esnal: Ez, hori bion artean egin dugu.
Eta zer eman dizue filmak bakoitzari?
A. Altuna: Niri konfiantza ere eman dit. Kristoren erronka da eta kristoren lana. Bukatzea lortzen duzunean izugarria da eta gero publikoarekin borobiltzea... Horrek guztiak azkenean konfiantza ematen dizu esateko «egin diagu».
T. Esnal: Esateko «kapaz izan gara hori egiteko».
Bolo-bolo dabiltza filma eta zuen izenak, baina orain langabezian zaudete.
T. Esnal: Badirudi diru piloa irabazten ari garela, baina ez da horrela. Guk obra kontratu bat izan dugu pelikula bukatu arte. Horren barruan promozioa ere sartzen zen eta orain horretan ari gara. Jada pelikula ez da gurea, ekoiztetxearena da. Guk gure lana egin genuen, gidoia idatzi, zuzendu ahalik eta ondoen eta handik aurrera... Ez daukagu ezer orain eta berehala hasi beharko dugu zer edo zer egiten, bestela...
Bost urte eman dituzue gidoia prestatzen. Beste bost urte itxaron beharko ditugu zuen beste filma bat pantailan ikusteko?
A. Altuna: Ez dakit. Istorio bat hartu eta ondo eduki arte ez da irtengo, prozesuak oso motelak dira.
T. Esnal: Espero dugu beste film bat egiten badugu, ez baitakigu egingo dugun, errazagoa izatea finantziazioa lortzea. Hori espero dugu, hau ondo doalako. Baina noiz izango den, ez dakigu.
A. Altuna: Prozesua luzea izan da, baina ez gidoiarengatik, baizik eta ez zegoelako dirurik martxan jartzeko.
T. Esnal: Ez ginen horretara dedikatzen, beste lanetatik oporrak hartzen genituen film honen gidoia idazteko.
Azken hamarkadan film labur asko egin dira, baina luzerik batere ez. Urtetako oasiaren ostean, euskarazko zinema ernatuko dela uste al duzue?
A. Altuna: Zuzendariak behar dira. Euskaraz zuzentzen duen jende gutxi dago, gu bezala laburrak egin dituztenak badaude, baina ez dira hamar, hiru edo lau baino ez. Pelikula bat ateratzea urte asko kostatzen da eta bat-batean ez da boomik egongo eta 7 pelikula batera aterako... Poliki-poliki egingo dira gauzak, orain arte bezala.
![]() |
|
||||
2012 zenbakia. Azkena || Hemeroteka
|
© 2008-2011 Argia.com - Komunikazio Biziagoa