Europako Batzordearen erabakien ondoriozko aldian aldiko erreformak, birmoldaketak edo berregituraketak, gaur arte bederen, arras kontrakoak izan dira Euskal Herriko sektore produktiboentzat, zeren ehunka mila herritarren bizimoduak eta enpleguak jarri baitituzte azpikoz gora. Orain aurretik, siderurgiako sektorea, ontzigintzakoa, etxetresna elektrikoena, ekipamenduetako ondasunena, arrantzakoa, laborantzakoa eta abeltzaintzakoa hartu izan ditu zurrunbiloak; oraingoan, berriz, euskal sektore primarioari datorkio erasoa berriro, azukrearen erreformaren bitartez, eta erremolatxaren sektorea antzalda dezake. Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta Arabako Nekazari eta Abeltzainen Batasunak (UAGA) nahiz erremolatxa-ekoizleek ohartarazi dute datorkigun egoera larri horretaz.

Halaxe da, bai, Euskal Herriko erremolatxaren sektorea arriskuan dago. Ez litzateke harritzekoa izango betiko desagertzea, baldin Europako Batzordearen oraingo planak indarrean jartzen badira, prezioak produkzio kostuaren azpitik geratuko bailirateke. Behin betiko planek datorren urteko urtarrila baino lehen egon behar dute prest eta negoziatuta. Beraz, denbora gutxi dago Euskal Herria are gehixeago pobretuko duen beste erreforma galarazteko. Erremolatxaren euskal sektoreak 400 ustialeku baino gehixeago eta 3.000 hektarea hartzen ditu, eta Arabari dagozkio gehienak. Mahatsaren hurrena, erremolatxa da Arabako nekazaritzako produktu errentagarriena: erdi mailako ustialekuen errentaren %35 osatzen du.

Gonzalo Sáenz de Samaniego, Eusko Jaurlaritzako Nekazaritzako eta Arrantzako sailburuak batere zalantzarik gabe "basakeria"tzat jo du azukrearen merkatuaren erreforma. Erreforma horren arabera, %30eko murriztea aurreikusten da azukrearen Europako produkzioan eta %40tik gorako jaitsiera erreferentziazko prezioan. Nekazaritza eta Arrantzako sailburuak adierazi duenez, erreforma horrek «betiko desagerraraz dezake Euskal Herriko erremolatxaren laborantza». Sailburuaren iritziz, Europako Batzordeak proposamena aurkezteko baliatu dituen txostenetan, «datu arras gaindimentsionatuak daude» eta Munduko Merkataritza Erakundeak (MMEk) eskatzen duenaz haratago jo dute arduradunek. Bruselak sei milioi tonako murrizketa egin nahi du eta Lakuako Gobernuak dio, «datu errealen argitan», aski litzatekeela gehienez hiru edo lau milioi tona murriztea.

Arabako Nekazari eta Abeltzainen Batasuneko Iñaki Fernández de Larrea presidenteak azpimarratu duenez, «erremolatxa ezinbesteko laborantza da» eta «gure ustialekuen errentaren %35aren iturburu da». Gogorarazi du, bestalde, azken urteotan, sektorea errentagarri egite aldera, eginahal handia egin dutela, bai kostuak doitzen, bai sektorea profesionalizatzen. Kontua horrela, ondoko baieztapen hau egin du UAGAko presidenteak: «Erreforma hori indarrean jartzen badute, gerta daiteke sektorea desagertzea, zeren proposatzen dituzten laguntzek laborantza hori galtzea dakarte eta industria ixtea eta benetan, erabateko hondamena litzateke».

Europako gainerako lekuetan ere azukrearen merkatuaren erreforma «neurrigabea» edo «ankerra» dela diote. Sektoreko Europako iturri batzuen arabera, erreformak 6.500 euroko galera ekarriko dio Europako laborari bakoitzari sarrera potentzialetan, eta 80 fabrika desagerraraziko ditu. Lantegi hauetan 150.000 lanpostu daude zuzenekoak eta zeharkakoak kontatuta. Diotenez, erreformak ez du bermatzen Europako azukrearen merkatuaren oreka; oso bestela, bizpahiru urteren buruan hondoratuko ditu 120.000 erremolatxa-ekoizle, sektorean irautea lortzen dutenen errenta ahultzeaz gainera. Prezio-jaitsierak «gehiegizkoak» omen dira eta «eskasegiak» Bruselak laborariarentzat aurreikusitako konpentsazioak (galdutako errentaren %60 jasoko lukete).

Erreforma-proposamen hori zela eta, joan den uztailean egin zituzten Europan lehenbiziko mobilizazioak. Europako milaka erremolatxa-ekoizle manifestatu ziren Bruselan uztailaren 18an, Europako Batzordearen egoitzaren aurrean: besteak beste, euskal ordezkaritza ere hantxe zen. Oraingo hil hauetan izango dira berriro mobilizazioak eta bien bitartean, Espainiako Gobernuari eskatu zaio has dadila harremanetan, bereziki Frantziako eta Alemaniako estatuekin, eta iraunaraz dezala erreforma blokatu nahi duen taldea.