Gaur egun software aukera oso zabala da. Ingelesez ia edozein programa aurki edo eros dezakegu, baita gazteleraz ere. Baina euskaraz zer dago eta nola lor dezakegu?

Galdera horri erantzuteko asmoz, erabiltzaile arruntaren larruan jarri eta hark bere ordenagailuan izan beharko lituzkeen oinarrizko aplikazioen zerrenda bat prestatu dugu. Ondoren, horiek euskaraz lortzeko nora jo behar dugun jakin nahi izan dugu eta azterketa horretan ari ginela, software askearekin egin dugu topo.

Sistema eragilea, bulegotikako programak, nabigatzailea eta posta elektronikoa eta antibirus bat. Hori da erabiltzaile arrunt batek bere ordenagailuan izan beharko lukeen oinarrizko aplikazioen zerrenda.

Sistema eragile bat euskaraz lortzeko orduan bi aukera ditugu: software askearen lidergoa daraman Linux edo Bill Gates enpresa gizonaren Windows 98. Windows 95 ere euskaratua dago, baina jada zaharkitua geratu denez, Windows 98 aipatzera mugatuko gara. Software askearen eta jabedun motako softwarearen artean dauden desberdintasunak aurrerago azalduko baditugu ere, lehenengoa euskaraz doan eskuratu dezakegun bitartean, bigarrena ordaindu egin behar dugu, piraterian erori nahi ez badugu behintzat.

Bulegotikako programei dagokionez, berriro ere Bill Gatesen Microsoft enpresaren aukera dugu: Office 2000. Baina duela gutxi Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak software askeko OpenOffice.org bulegotikako paketearen 1.0.2 bertsioa kaleratu du euskaraz. Beraz, orain bigarren aukera bat ere badugu. Pakete hori osatzen duten aplikazioak Office sortak eskaintzen dituen Word, Excel eta PowerPoint programen baliokide diren OpenOffice Writer, OpenOffice Calc eta OpenOffice Impress biltzen ditu. Baita, Open-Office Draw marrazketa bektorialeko aplikazioa eta Xuxen zuzentzaile ortografikoa ere.

Interneten nabigatzea gero eta garrantzitsuagoa denez, nabigatzaile bat eta posta elektronikoa kudeatzeko aplikazio bat ere beharko ditugu. Ezagunenak Internet Explorer eta Netscape dira. Euskaraz Netscape-ren laugarren bertsioa dugu eta Explorer-aren bosgarrena. Baina bada azken aldian asko zabaltzen ari den beste alternatiba bat ere, Mozilla du izena eta software askearen aginduei jarraitzen die.

Azkenik, antibirusa aipatu behar dugu. Birus informatikoen txerto hornitzaile garrantzitsuenetako bat Panda Software etxea da eta euskaraz Panda Titanium produktua lor dezakegu.

Zerrenda hau funtsean PC baten erabiltzailea gogoan izanda prestatu dugu. Macintosh erabiltzaileentzat tamalez, egoera okerragoa da. Joxe Rojas, www.go.to/hamaika web gunearen egilea da eta bere kabuz Mac Os X sistemarako hainbat programa euskaratzen hasi da. Mementoz, TextEdit testu editorea, Mac Os Xeko Finderra, hau da ordenagailuko mahaia kontrolatzen duen programa eta Itunes, MP3 artxiboak entzun eta kudeatzeko aplikazioa baino ez ditu euskaratu, baina zerrenda luzatuz joango dela dio. Gainerakoan, Macintosh batean erabiltzaile arrunt batek euskaraz erabil ditzakeen aplikazioen artean xuxen zuzentzaile ortografikoa aipa daiteke, baita Mozilla, Explorer eta Netscape nabigatzaileak ere. Baina hortik aurrera Joxe Rojasek argitu digunaren ildotik, ez dago askoz ere gauza gehiago euskaraz Macintosh batean erabiltzeko.

Lehenengo urratsa eman dugu. Badakigu zer aukera ditugun. Baina nola lor ditzakegu aplikazio horiek? Zorionez, UEUren gidaritzapean euskarazko softwarea biltzen duen katalogo bat dago sarean, www.ueu.org/softkat helbidean, eta bertan aplikazio horietako asko (aipatu ditugunak eta aipatu ez ditugun beste asko) nondik jaitsi edo nola eskuratu esaten zaigu. Zehazki, Office 2000 eta Windows 98 izan ezik, lehen aipatutako gainontzeko guztiak eskuratzeko arazorik ez dugu izango, UEUren katalogoan lotura guztiak aurkituko baititugu, programak saretik jaitsi ahal izateko. Baina Microsoft etxeko bi aplikazio horiek era legal batean eskuratu nahi baditugu, horrelako produktuak saltzen dituen denda batera jo beharko dugu. Office 2000ren prezioa 500 euro ingurukoa da; Windows 98ak berriz, 260 euro balio du.