Argia astekaria webgunearen hasiera

Jakina. Biak zegamarrak ginen, adinak adin, oso lagunak, bera baino hogeita bost urte geroago jaioa banintzen ere. Izan ere, Antonio 1923ko urriaren 20an sortu zen, eta 1999ko ekainaren 14an joan zitzaigun, munduan 76 urte igaro ondoren. Bizi izan zen bitartean nahiko barre eta algara eragin zion jendeari, gorputzez txikia izanik irudimenez erraldoia baitzen. Igeltseroa langintzaz, etxez etxe ibili zen urte askotan zehar, beti irribarretsu. Oso gizon berezia zen, originala inor izatekotan, baina ez egiten zituen gauzengatik, esaten zituenengatik baizik. Egia esan, gezurrak esateko artearen jabe zen hura.

Oso politak, finak, irudimentsuak, denak barrez lehertzen jartzeko modukoak. Antonio artista zen gezurrak egiaren kolorez esaten. Antonio, untxiak hankaz gora jarri eta jezten zituen baserritarra baitzen, adibidez, baina baita pijamarekin lo egin ordez, galtzei buelta emanda lo egiten zuen «señoritoa» ere...

Askotan esan ohi zidaten Zegaman Antoniok merezi zuela liburu bat egitea, bere gezurrak eta asmazioak kontatuz. Eta, egia esan, neuk ere horixe pentsatzen nuen. Beraz, asmo horrekin hasi nintzen han eta hemen Antonioren pasadizoak jasotzen. Bai Antonioren etxean, bai herritarren artean, harrera ezin hobea egin didate, eta hori ez nuke utzi nahi eskertu gabe. Bestelakoan, nik nahi dudana da liburu hau haurrek, gazteek eta helduek irakurtzeko modukoa izatea. Lan zail samarra hartuko nuen, agian. Ez dakit gauza onik egin ote dudan. Saiatu bai, behintzat.

Elkarrizketa otsailaren 19an egin genuen, «Egunkaria»ren aurkako operazioa hasi baino hamabi ordu lehenago, Donostiako Costa Vasca hotelean, AuBk komunikabideen aurrean bere burua aurkeztu ondoren. Irakurleak ulertuko dituen arrazoiak medio, elkarrizketa bi astez atzeratu behar izan dugu. Orduko solasaldiaren fruitu dira ondorengo lerroak.

Biltze prozesuan gaude eta oraindik gehiena zehazteke dugu, baina honakoak garbi ditugu: bat, biltzen gaituen kontzeptua autodeterminazioarena da; bi, gatazka konpontzeko gakoa autodeterminazioan dago. Gure ustez, Euskal Herriko gehiengo ixila autodeterminazioaren aldekoa da eta irtenbiderik ez egoteaz nazkatuta dago; eta, gainera, sumatzen du autodeterminazioan dagoela giltzarria. Nola egingo dugun? Ez dakit, hasteko, 500 bat pertsona bildu gara eta gaiari buruz hausnartzeari ekin diogu.

Oraingoz ez nuke horrenbeste esango, baina alternatiba sendo bat eskaini nahi diogu gizarteari, dauzkan arazoak konpontzen hasteko, oinarrizko eskubideak ez dira errespetatzen eta. Norabide horretan arloka antolatzen ari gara, izar eta ipar batekin, autodeterminazioa. Hasi besterik ez gara egin, eta horregatik «Autodeterminaziorako bilgunea» izena, asko garela eta abian gaudela adierazteko.

Gatazka politikoaz gain, beste gatazka txiki asko dago, eta guztiek behar dituzte alternatibak. Adibidez, emakumearen arazoa: honek ez du irtenbiderik Euskal Herriaren ikuspegitik kanpo, eta horretarako Euskal Herriaren izaera onartu behar da. Beste adibide bat, kultura unibertsala da, baina baita lokala ere, eta gure kulturak dituen arazoei aurre egiteko autodeterminazioa behar dugu. Berdin ekologiarekin, ekonomia, irakaskuntza... guztiek dute autodeterminazioaren beharra.

Ez, guk errealitatea ikusten dugu eta gaur egungo Euskal Herria ez dugu gustuko, bere herri eskubideak ez zaizkiolako onartzen. Guk sinesten dugu Euskal Herria existitzen dela eta beste edozein herri bere eskubide guztiekin bizi den bezala, guk ere eskubide guztiak izan nahi ditugu.

Hori da aztertu beharko duguna, gu onartzen ez gaituzten lekuan agian desobeditu egin beharko dugulako. Nola? Ez dakit, ikusiko dugu.

Orain dela hilabete batzuk hasi ginen biltzen zenbait pertsona eta jadanik plazara atera behar genuela pentsatu dugu eta hori egin genuen Labriteko ekitaldiarekin. Aldi berean, eztabaidarako hamar talde eratu ditugu, martxoaren 15ean ekitaldi publikoa egingo dugu eta hartu beharreko erabakiak hartu.

Ezker abertzaleak ideia horiek defenditu ditu, baina gure taldean ez da ezinbestekoa ezker abertzalekoa izatea, eta gainera AuBn ezker abertzalekoa ez den jende asko dago.

Jakina, hori gai garrantzitsua da, eta beste gai batzuk lantzen ari garen bezala, hori ere eztabaidagai da. Euskal Herrian gizartearen parte batek ez dauzka bermatuak bere oinarrizko eskubideak. Autodeterminazioa eskubide horiek zabaltzeko giltza da, horrekin bakoitzak bere ideiak defendatu ahal izango lituzke, PPk, Batasuna, PSOEk... Dagoen ilegalizazioaren arazoaren aurrean ere irtenbide bat bilatu nahiko genuke.

Etorkizuneko hipotesi bat planteatzen ari zara.

Oso posible da hori gertatzea, baina gu oraindik eratze garaian besterik ez gaude.

Guk ez dugu plataformekin zerikusirik. Egia da Batasunaren ilegalizazioak biziki kezkatzen gaituela. Zer egingo dugun? Ez dakit, baina gai hori oso serio ari gara aztertzen.

Bakoitzak nahi dituen hipotesiak egin ditzake, baina horrek ez du inongo loturarik. Horrek asko kezkatzen gaitu, baina gurea autodeterminaziorako bilgune bat da. Guk ez dugu zer ikusirik Batasunarekin, nahiz eta gurekin lanean ari diren batzuk Batasunakoak diren. AuBn, iritzi, jatorri eta talde politiko desberdinetako jendea dago.

Hori ere landu beharko dugu eratze garai honetan. Alderdi politikoen bidea ez da eraginkorra izan autoderterminazioaren aldarrikapena bideratzeko, eta horregatik, gu gizarteari begira ari gara lanean, gainerako eragileekiko harremanak ukatu barik, jakina.

Gizarteak eztabaidatu beharko du hori. Badakigu eskubidearen aitortza hori ez dela egun batetik bestera gauzatuko. Lehenengoa da autodeterminazioaren atea zabaltzea, gero hasiko gara bide hori egiten. Adibide bat jarriko dut. Duela aste batzuk Irak erasotzearen aurkako jarrera erakutsi zuen gure herriak, munduko beste herri askok legez, eta argi ikusi da zenbait herritan agintari eta herriaren artean dagoen zanga. Bada, gure ustez, hemen berdintsu gertatzen da autodeterminazioarekin

Batzuetan horrela dirudien arren, ez artearen munduan ez beste munduetan ez da inoiz ezer aldatu», zioen Mike Nedo kolektiboak «Karma» aldizkarian eginiko elkarrizketan. Eta jarraian, horretarako borrokatzen jarraitzeko asmoa agertzen zuen kolektiboak. Borroka horren lekuko da Mike Nedok Guggenheimen urtarrilean eginiko ekintza. Harridura sortu zuen Museoan koadroa zintzilikatzeak. Baina, www.mikenedo.com web guneko foroan dauden mezuei erreparatuz gero, bi ondorio atera daitezke: batzuek aspaldiko desira betetzen ikusi zutela, alegia, arte garaikidean egun egiten diren gauzei astindua ematearena. Aldi berean, zalantzak sortzen ditu orain arte inork ezagutu ez duen kolektibo honen agerpenak. Hona hemen, kolektiboari eginiko elkarrizketan, hauek argitzeko pista batzuk.

Mike Nedo kolektibo ireki bat da eta hamabi pertsonek osatzen dute bere fundatzaile gunea. «Amodiozko Ziriflipa» Guggenheim Bilbao Museoan zintzilikatzeko Mike Nedo lau pertsonekin jarri zen kontaktuan. Koadroa beste pertsona batek margotua zen. Helburua edozein artista izan daitekeela frogatzea zen eta zabaltzeko medio egokiak izanez gero, bere lana garrantzitsua izatera irits daitekeela. Obra hura zintzilikatzean sortu zen Mike Nedoren sostengu taldea, Mike Nedori gizarte hau barregarria dela frogatzen laguntzeko.

Margolana segurtasunekoak begira ez zeudenean zintzilikatu genuen. Inoiz ez gaitu arduratu Guggenheimeko segurtasunak. Dorre bikiak erori ostean, ez dut uste gure ekintzak garrantzi gehiegi duenik.

Anonimatuan egon nahi duen pertsona batek. Margotu duen bakarra da eta hamabost minutu igaro zituen zeregin horretan.

Arte garaikidea deskalifikatu nahi dugula entzun dut eta ez da egia. Mike Nedok ez du inoiz bere burua artea juzgatzeko gai ikusi. Hori egitea maitasuna katalogatzen saiatzea bezain arriskutsua litzateke. Hori da gure kexa nagusia museoekiko eta kritikoekiko. Tristura sorrarazten digu baita ere arte lanak babestuta eta giltzaperatuta egoteak. Hala ere, museoek eta elizek egia zehaztearen benetako erruduna, bere sentimenduari entzun gabe egi hori irensteko prest dagoen ikuslea dela uste dugu.

Gizarte honetan arrakasta, fama eta diruaren arabera neurtzen da. Ni ideia horren antipodetan nago. Ez naiz arteaz ari, gizarte honek espresatzeko dituen modu guztietaz ari naiz. Horregatik uste dut gizarte hau barregarria dela.

Guggenheimen aurkeztu genuen lehenengo obrak arrakasta handia izan zuen. Komunikabideei erantzuten saiatu ginen, baina ez genuen hauetan atrapatuta geratu nahi, beraz, gure web gunean iraun, eta handik beste guztia antolatzen dugu.
Orain margolana askatu nahi dugu. Autoreak gutuna bidali du Guggenheimera obra itzultzeko eskatuz. Baina ez diote erantzun. Arcon gure bigarren lana aurkeztu genuen: «Amodiozko Ziriflipa Askatu» izeneko plantilarekin margotutako 100 kamisetako serie numeratua. Gure kolaboratzaileek eskutatik kendu dizkigute.

Hilaren 20an Amodiozko Zirifliparen askatasunerako Festa Mundiala egingo dugu Berangoko Image aretoan. Festa irekia da. Musika, dantza eta ikuskizunak egongo dira. Guggenheimekin negoziaketak nola doazen ere azalduko dugu