Argia astekaria webgunearen hasiera

Berri Txarraken hirugarren diskoa, «Eskuak/Ukabilak», entzun eta gero, euskal talderik sendoenetako baten aurrean gaudela esatea ez da, inolaz ere, baieztapen merke bat. Metal estiloa eta doinu gogorrak gustukoak izan edo ez, Gorka Urbizuk (ahotsa eta gitarra), Aitor Goikoetxeak (bateria), Aitor Orejak (gitarra) eta Mikel López «Rubio»k (baxua) lan borobila osatu dute, sendoa eta indartsua. Lekunberriko laukote honek, aurreko diskoaren premisa nagusiak jarraitu ditu, baina ez mimetismoan erortzeko, baizik eta aldatzeko eta berritzeko. Hala, inoiz baino gogorragoak diren hamabi kantu jarri dituzte entzungai lan berrian.

Duela zazpi urte sortu zen talde honek orain arteko ibilbidea eta lan oparoa sendotu nahiko luke disko honekin, Gorka Urbizu kantari eta gitarra joleak ondorengo elkarrizketan dioen bezala.

Aitorrek eta biok sortu genuen Nahita Nahiez. Memento horretan gogoko genuen musika egiten genuen. Bi disko atera genituen eta bigarrenarekin, egia esan, oso gustura gelditu ginen. Sekulako giroa geneukan talde barruan, baina gero Berri Txarrakekin hasi ginen. Jendearen harrera ona izan zen kontzertuetan. Halaber, Su Ta Gar-eta ezagutu genituen eta baita heavyaren munduan sartu ere. Maketa grabatzerakoan gauzak ondo zihoazela ikusi genuen, eta horren inguruan begiratu eta mintzatu ginen. Talde bat edo bestea hartu behar genuen, zuzeneko batzuk aldi berean ematen baikenituen. Bere garaian Berri Txarrakekin jarraitzea erabaki genuen.

Bai. Beti izaten dira tirabirak, batez ere diskoa grabatzen duzunean. Tentsio momentuak egoten dira, baina bai, lauok hasi ginen, zale gisa hasi ginen, eta badirudi ondo jarraitzen duela.

Denetik pixka bat. Diskoen artean bi urte uzten ditugu normalean, horrek bira dezente bat egiteko aukera ematen digulako, urte batekoa edo. Urtebetean ia 80 kontzertu jo genituen, gehienak Euskal Herrian, eta hori rock talde batentzako gehiegi da. Azkenean, taldea ez ezik, jendea ere erretzeko arriskua dauka horrek. Gelditzea hobe izango zela pentsatu genuen, eszenatik atera eta gero indarberriturik itzuli. Ondoren, kontzertu batean ezbehar bat izan genuen: belauna apurtu nuen, baina batera gertatu zen, azken kontzertuetako batean izan baitzen. Denbora honetan guztian diskoa konposatzen aritu gara eta Estatuan zehar zenbait kontzertu eman dugu, alde batetik «puntua» ez galtzeko eta bestetik, kanpoan ere probatzeko. Ez gara aspertu.

Ezer gutxi. Diskoa Madrilen aurkeztu genuen eta oso ondo joan zitzaigun, baina gero dena Euskal Herrian izan zen. Urte "sabatiko" honetan kanpoko kontzertuak hartzen zentratu gara. Valentzian, Cuencan eta Palman egon gara. Jendearen erantzuna oso ona izan da eta disko honekin lortu nahi dugun helburuetako bat horixe da, gehiago ateratzea.

Bai. Presioa nabaritu dugu. Ez kanpotik baizik eta geure buruarekin. Oso altu utzi genuen. Ez genuen hainbeste espero. Prentsak oso ondo hartu zuen eta normalean prentsarentzat ona den diskoa gero publikoarentzat ez da hain ona edo entzuteko zaila gertatzen zaio. Oraingoan gutxiago saltzea edo gutxiago jotzea edo jendeak eta prentsak esatea okerrago egin dugula "jipoia" litzateke guretzat, ezta? Horregatik utzi genituen zuzenekoak eta diskoan zentratu ginen. Eta beti bezala, azkeneko orduan iristen zara estudiora, gauza batzuk lotu gabe dituzula; baina hamar urte hartzen badituzu ere, horrela iritsiko ginateke gu. Hala ere, nire ustez, disko hobea da, mardulagoa.

Jendea harritu egin zen lehenengo eta bigarren diskoen artean egon zen aldaketarengatik, eta ez bakarrik zentzu kualitatiboan, estilo aldaketa bat egon baitzen. Noski, bigarrenetik hirugarrenera ez dago hainbesteko aldaketarik soinuaren aldetik, baina nik uste dut eboluzio bat egon dela eta positiboa dela eboluzionatzea. Nahiz eta arrakasta izan, argi geneukan ez genuela disko bera berriz egin nahi, eta alde horretatik eboluzioa egon da. Ez da egon zisma bat lehenengo eta bigarrenaren artean bezala. Nire ustez, kantu sakonak egin ditugu, benetan landutakoak. Eta pozik gaude baita ere jendeak uste zuelako "Ikasten II" bat egingo genuela. Aitzitik, hirugarren hau gogorragoa egiten zaie. Adibidez, "Ikasten" diskoan bi single egon ziren, "Ez" eta "Ikusi arte", dezente entzun zirenak eta lagundu ere egin zigutenak diskoa saltzeko orduan. Erraza litzateke guretzat kanta horien antzeko bi egitea. Ordea, ez dugu hori egin eta nik uste dut ez dagoela single argirik. Alde horretatik akaso gogorragoa da...

Bai. "Ikasten" aztertzen konturatu ginen. Oso harro gaude disko horrekin, baina egia da erritmo denak pisutsuak direla eta guk badaukagu punki ukitu bat ere bai, eta horregatik, abiadura pixka bat sartu behar genuen. Jada bosgarren aldian oso erraz entzuten da diskoa. Hasieran gogorra ematen du -eta gogorra da-, baina nik uste "Ikasten"en ildokoa dela, sakonagoa. Entzuteko zailagoa bai, baina behin gustua hartuta, hobea dela uste dut.

Beti sartu izan ditugu estilo guztiak. Lehengoan galdetu zidaten beste elkarrizketa batean ea hori natural ateratzen zitzaigun. Uste dut gure soinua nahiko finkatuta daukagula dagoeneko. Nahiz eta diskoak heterogeneoak diren, beti dute Berri Txarraken ukitu hori. Nire arrebari eskatzen diot beti: "Entzun kanta hau"; eta berak esaten badit, "Berri Txarrak total", egina dago. Problema litzateke berezko soinu hori ez aurkitzea eta estilo ezberdinak ukitzen ibiltzea, baina uste dut ez dela gure kasua. Abesti denek badute ukitu bat nahiz eta ezberdinak diren eta horrek aberats egiten du diskoa. "Ikasten"ekin gertatu zitzaigun eta honetan ere badira kanta ezberdinak. Entzulea pixka bat nahastu dezake, baina hori etxeko marka bat bezala da. Bestalde, melodiak antzekoak dira, esan nahi dut, nahiz eta kanta ezberdinak izan, Berri Txarraken zigilua edo kutsu hori daukate eta hori da azkenean garrantzitsuena.

Absolutuaren aurkako disko bat da, ez dugulako egi absolutuan sinesten. Pentsatzen dugu eskuak eta ukabilak gauza bera direla, beso baten bukaera. Segun eta nola jartzen duzun, gauza bat edo beste bat izan daiteke. Memento batean eskua dena ukabil bihur daiteke. Pixka bat horrekin jokatu dugu. Egi bakoitzak badu gezur bat, gezur bakoitzak egi bat, eta norberak egin behar du errealitateari buruz bere irakurketa. Musikaren aldetik, guk egiten duguna deskriba dezake nolabait ere, gure musikak baduelako alde bat laztantzekoa, eskua izango litzatekeena, eta beste bat indarra duena, eta ukabila litzatekeena.

Bai. Gu Lekunberrin bizi gara eta gogorra da hau esatea, baina Lekunberrin ez da euskal musikarik entzuten, edo oso gutxitan. Nik uste horrekin hautsi behar dela. Halaber, "SMT" kantuaren letrak zera esaten du: hemen rocka duela 20 urte hasi bazen, zergatik da euskal rock erradikala beti txosnetan gehien entzuten dena? Aurtengo Sanferminetan esaterako: La Polla, Kortatu eta abar. Oso ondo dago musika hori, bere garaia izan zuen eta orain ere ikusten da denbora igarota, kanta horiek bere indarra dutela. Hori positiboa izanik, bere alde negatiboa ere badu, 20 urte hauetan mugimendu bat egon delako baita ere. Taldeak egon badaude eta badirudi eszenarik ez dagoela. Orduan, ez dakit hemengo taldeari benetan laguntzen zaion. Gero, techno merkearekin sartzen gara eta gezurrezko latinoekin, hainbeste "bomba" eta abarrekin, Gloria Stefan bezala, komeni zaioenean kubatarra dena.

Eboluzioa batez ere hitzetan egon dela esango nuke nik. Gehiago zentratu gara horretan. Kantak musikalki gustatu behar zaizkigu eta gero hitzak egiten ditugu. Letrarekin janzterakoan kontu handia izan dugu oraingo honetan. Beti bezala salaketa sartu dugu, baina panfletismoan batere erori gabe. Letrak ilunak-edo dira, batzuk sakonagoak, ez dakit, norberaren munduari buruzkoak... baina beno, politak iruditzen zaizkit

Lan munduan ELAk desobedientzia zibilaren aipamena egin du berriki lan erreforma dela eta; Carlos Iturgaitzen esanetan, Eusko Jaurlaritza desobedientzia bultzatzen arituko litzateke unibertsitateari buruzko lege bat bultzatuko balu; eta hilaren 13 eta 14an Zarautzen lehenbiziko desobedientzia egunak antolatu dituzte honako taldeek: (Zarautzen Intsumisioa, Burujabetzaren aldeko taldeek, Zuzen -ekintza taldea-, ABK eta Demoak). ABK-ko (Autodeterminazioaren Biltzarrak) Patxi Azparren eta Zuzen ekintza taldeko kide bat elkarrizketatu ditugu desobedientzia zibilaren kontzeptuan apur bat sakontzeko asmotan. Bakoitzak talde bat ordezkatzen du eta bakoitzak bere iritziak ditu. Patxi Azparren hilabete egon zen espetxean Baltasar Garzon epaileak kudeatzen duen 18/98 sumario ospetsua dela eta. Zuzen taldea, euskal presoak Euskal Herriratzeko sortu zen solidario taldeen oinordekoa da eta, besteak beste, 2000ko abuztuan Sevillan giraldillen ekintza ospetsua egin zuten. n Euskal Herrian han eta hemen desobedientzia zibilaren aipamenak agertzen ari dira, eta gaiari buruzko kontzeptu desberdinak ere badira.

PATXI AZPARREN. Desobedientzia zibila tresna bat da eta guk indarkeria ezaren estrategiaren barruan kokatzen dugu. Gurean asko militarismoaren aurkako mundutik gatoz eta biolentziarik gabeko estrategian, gure ustez desobedientzia zibila da eraginkorrena, kanpaina zabalak eta sakonak egin daitezkeelako eta jendearen atxikimendua lor daitekeelako.
ZUZEN. Gure ustez ere tresna bat da eta gure filosofia honakoa: gu geu izan behar dugu eta izate nahi horretan beti topatzen duzu ohitura bat, lege bat edo zu zeu izatea eragozten dizun zerbait, eta hor agertzen da desobedientzia zibila; enfrentamendua sortu beharrean, guk oztopoa gainditzen dugu eta aurrera jarraitzen dugu.

ZUZEN. Norberaren barrura begiratuz. Eseri, hausnartu, eta dituzun helburuen arabera lanean jarri. Orduan, ari zarenean, uneren batean ikusten duzu norbaitek oztopoa jartzen dizula. Gure ustez saiatu behar da oztopoa jartzen dizunaren hizkuntzan ez erortzen eta pentsatu den eskema aurrera eramaten.

ZUZEN. Gure taldean herri honetan ikusten ditugun hiru aldarrikapen nagusiren inguruan aritzen gara: euskal presoak Euskal Herrira, autodeterminazio eskubidea eta euskararen normalizazioa.
P. AZPARREN. Autodeterminazio eskubidea gauzatu dadila nahi dugu eta alde horretatik gure jarduerak gizartearen gehiengoaren babesa bilatzen du, desobedientzia zibila eraginkorra izateko gizartearen babesa behar duelako.

ZUZEN. Autodeterminazioaren gaia, adibidez. Guk ez dugu behar inoren baimenik, gizartearen gehiengoa eskubide horren gauzatzearen alde egonez gero eta bakoitza bere esparruan eta bere neurrian eskubide horren alde pauso bat emateko prest badago, eskubide hori gauzatu egingo da. Hor agertzen da desobedientzia, beraiek oztopoa jarriko dute eta bere erara erantzungo dute; hor agertuko da argi bakoitza nolakoa den, bai gu eta bai beraiek.

ZUZEN. Eskubide hori oztopatu nahi dutenak. Uneren batean erreferendum bat antola daiteke, gehiago egiteko indarrik ez dagoen artean modu sinbolikoan izan daiteke eta horretarako ahalmena dagoenean modu praktikoan. Pixkanaka joan behar da eta jendeak barneratu egin behar du nahi badugu egin dezakegula. Oso sinplea da, nahi badugu egin dezakegu.

P. AZPARREN. Ideia sinplea zera da: autodeterminazio eskubidea baldin badago eta eskubide hori herriei badagokie, guk horretarako eskubidea dugu. Hori galarazteko lege bat jartzen bada, lege hori beteko da baldin eta guk betetzen badugu; beraz, gure esku dago horri aurre egitea, eta guk erabaki behar dugu eskubide hori aurrera eramatea, ez dugu Estatuaren baimena itxaron beharrik. Alde horretatik da sinplea ideia, latza dena egin beharrekoa da.
ZUZEN. Iruñean erreferendum bat egin berri dute Gazteluko Plazaren auzia dela eta, Quebecen birritan egin dute... Gure ustez datorren bolada horretarako garaia da eta mezu eta praktika hori da zabaldu behar dena.

P. AZPARREN. Hasi besterik ez gara egin, azken hilabeteetan berpiztu egin da desobedientzia zibilaren ideia, talde bakoitzak bere ibilbidea du eta elkarrengandik ikasten ari gara. Beraz, leku desberdinetatik gatoz, leku berdintsuetara goaz, desberdin jokatzen dugu gauza batzutan, baina guztiz osagarriak izan gaitezke.
ZUZEN. Aniztasuna ona da eta gainera praktikak erakusten dizu batzutan biltze ahalegin horietan akatsak egiten direla. Bakoitza dena izanda, bidean elkartuko gara, orain desobedientziaren egunak antolatzeko bildu garen bezala. Tresna da amankomunean duguna eta gero horrekin bakoitzak nahi duen eremua lantzen du eta gainera aniztasun hori bermatzea bera interesgarria da; sarritan, dena bildu nahian, kolore faltan dena grisa bilaka daiteke.

ZUZEN. Gu hasi ginenean, espirituz hori sinesten genuen, han eta hemen arituko ziren talde txikien filosofian. Gero, bi urteko balantzea egitean zera ikusi genuen, jende askok buzo zuria jantzi eta solidarioen izenean gure ustez solidarioen filosofian ez datozen gauzak egin direla. Desobedientzia zibila arau batzuen barruan kokatzen da eta hor giza eskubideekiko begirune osoz aritu behar da. Guk ezin genion inori esan zer zen solidarioen izenean egin zitekeena eta zer ez, horregatik, besteak beste, Zuzen ekintza taldea sortu zen. Guk giza eskubide batzuk aldarrikatzen ditugu, baina giza eskubideak errespetatuz.

P. AZPARREN. Guk ez dugu inoren maisu izan nahi. Edozein modutan, fisikak lege batzuk dituen bezala, desobedientziak ere baldintza batzuk bete behar ditu: desobedientzia zibilaren bitartez gure eskubideak eskuratu nahi ditugu, baina inoren eskubideak zapaldu gabe. Ez gara arerio politiko edo sozialaren aurka arituko, baina gure eskubideak oztopo guztien gainetik beteko ditugu.
ZUZEN. Zerbaitetan sinesten duzu eta eskubide batzuen alde ari zara lanean, eta aritze horretan etor daitekeena zureganatzeko prest zaude. Inora goazenean, guk gurea mahaigaineratzen dugu eta kito, ez diogu aurrekoari zer pentsatzen duen galdetzen, hortik aurrera bakoitzak pentsa dezala eskubide horren inguruan burura datorkiona. Guk desobedientziaren eremuan ekintza zuzena praktikatzen dugu, eta ekintzak eskubideari buruzko aldarrikapena egiteko edo eskubide hori gauzatzeko izaten dira, hasieran sinbolikoki eta gizartea horretarako prest dagoenean, modu praktikoan. Hori bai, ekintzak inori kalterik sortzeko asmorik gabe egiten dira eta sortzen badira, gure akatsa dela onartuz.

P. AZPARREN. Gure nahia benetan eraginkorra izatea da. Kontzientziazio lan bat egin dugu, baina Estatuak gure lanaren aurkako jarrera bat hartzen duenean, desobedientzia beste fase batean sartzen da. Aldi berean, zuk ordezkatu nahi duzun gizarte zatiak ere jarrera bat hartu behar du egoera horrekiko. Beraz, aurrerantzean desobedientzian sakondu behar dugu eta Estatuak hartu duen jarrera errepresiboa, desobedientzia egileen kopuruaren bitartez gainditu.

P. AZPARREN. Desobedientziak askotan eztabaida azkartu egiten du. Politiko profesionalen martxan haiek noiz konponduko duten zain bagaude jai daukagu. Gizarte mugimenduetatik, sarritan errealitateari aurrea hartzen zaio eta horrela gainerakoak bultzatu.
ZUZEN. Guk hori beste era batean ikusten dugu. Adibide bat jarriko dut, hobeto uler dadin, baina ez nuke nahi sinplifikatzea. Presoak Euskal Herrira aldarrikapena: beraiengana goaz, modu sinbolikoan pareta bota nahi dugu eta modu sinbolikoan harresi gainera igotzen gara. Baina hurrengoan, modu praktikoan, kartzelara sartu ginen. Beraz, beste fase batera goaz. Orain, dinamika horretan jende askok partehartzea nahi dugu, gizarteak ulertzea hori lagun talde txiki batek egin badu, gizarteak ere egin dezakeela. Gizarteak hori ulertzen duenean, helburua ere lortuko da. Intsumituen adibidea hor dago. Desobedientzia zibilaren balorea hor dago, zerbaitetan sinetsi eta zigorra norbereganatzea, orduan estatuek etengabe asmatu behar dute zerbait. Egungo Europan oso zaila da horren aurka egitea. Zigorra eta manipulazioaren bidez erantzuten dute, manipulazioa guk saihestu behar dugu eta zigorra gureganatu, eta horren aurrean erantzun zaila dute.

P. AZPARREN. Batzuetan, hori esaten dutenak ez daude lan egiteko prest. Orain, arazo larria dagoenean eta sufrimendua eta biolentzia daudenean ez badute lanik egiten, nola egingo dute lan gero egoera larri horiek konponduta daudenean? Desobedientziak, herri honek bizi dituen arazoak konpontzeko lagungarri izan behar du eta lan egiteko benetako unea orain da. Gatazka zibilizatu nahi dugu.
ZUZEN. Egia da, egoera politikoak gauzak zailtzen ditu. Su-etena zegoenean errazagoa zen eta orain zailagoa. Mezua zabaltzeko ere zailtasun handiagoak dituzu. Baina guk argi dugu, egoera politikoaren osagarri izan gaitezke. Guk gizarteari begira lan egiten dugu, argi eta garbi bide zibila hartu dugu; eskubide batzuk urratzen dira, baina guk ez dugu eskubiderik urratuko eta Estatuari exijituko diogu eskubide horiek betetzea, eta gizarte osoa kutsatu nahi dugu zeregin horretan. Ezin da zeregin osoa politikoen esku utzi, gizarteak bultzatu egin behar du eta batzuetan, intsumituen kasuan bezala, gizartea aurretik jartzen da. Horrez gain, borroka molde honekin baikortasuna barreiatu nahi dugu, mamuak uxatu, eta borrokan gozatu. Tuteran, esate batera, autoderminazioaren ekintzan primeran pasatu genuen.

ZUZEN. Gizartean dagoen indarra neurtu behar da, eta azken finean salerosketa batean bezala da, ordaindu behar dena bere neurrian ordaindu behar da.
P. AZPARREN. Konpromezu maila desberdinetako ekintzak, ekimenak eta kanpainak antolatu behar dira. Batzuek arrisku handia hartuko dute beren gain -beti gatazka armatuan dagoena baino gutxiago-, beste batzuek konpromiso txikiagoa hartuko dute eta beste batzuek babesa ematera mugatuko dira, eta azken lerroan gizartearen iritzia dago