Urtarrilaren 13an sartu zen indarrean Espainiako Gobernuak prestatutako Adin Txikikoen Legea. Kritika ugari izan du eta bere prestaketa lanetan sektore ugarik bere aurrerakoitasuna onartu izan badu ere, bukaeran egindako aldaketek atzerakoiago egin dutela azpimarratu izan da, batez ere terrorismo delituarekin zerikusirik duten adin txikikoen kasuentzat salbuespen gogorrak finkatzen dituelako.

Oro har, legearen espirituan hezkuntza zigor hutsa baino garrantzitsuagoa dela irakurri daiteke, eta zigorra heziketara bideratu behar dela. Horretarako neurri ugari hartzen da, esate batera, adin penala 16 urtetik 18ra igo izana; edota, adin txikikoak espetxeetatik atera eta zigor zentru berezietara eramatea eta hauetan erregimen erdi-irekiak eta irekiak izatea. Zigorra askatasunean betetzekotan ere modu askotara izan daiteke: eguna zentru batean pasatu gizarte trebakuntza sustatuz; zaintzapeko askatasuna; gizarte lanak egin; asteburua etxean egon beharra...

Estatu mailan egon den kritikarik handienetakoa zera da: legeak teorikoki aurrerapen handiak ekarri arren, praktikan ezer gutxirako balioko duela, neurriok praktikara eramateko finantz baliabiderik jarri ez delako.

Horrez gain, bada erabat larria eta diskriminatzailea den salbuespena: ETArekin edo kale borrokarekin zerikusirik izan dezaketen adin txikikoek talde berezia osatuko dute. Adin Txikikoen Legeak 14 urtetik 18ra arteko gazteak hartzen ditu, baina adituek hala aholkatzen badute, zenbait kasutan 21 urtera arte ere zabaldu daiteke; aipatutako taldeko gazteentzat ez da inoiz halako zabaltzerik izango. Jose Maria Vazquezek gidatuko duen Epaitegi berezia izango dute Entzutegi Nazionalean (gainerakoak lurraldeko auzitegian epaituko dituzte), eta zigorrei dagokienez ere talde honetakoek askoz zigor handiagoak izango dituzte (17 urteko batek 10 urtera artekoa gehi zaintzapeko askatasuneko 5 urte) eta zigorra Madrilgo zentruetan bete beharko dute (bestela beren herrietatik ahalik eta zentru gertuenean).

Neurri hauek kritika gogorrak jaso dituzte euskal gizarteko sektore askotatik, Eusko Jaurlaritzako Justizia Kontseilaritzatik hasita. Gurasoak elkarteak ere antikonstituzionaltzat jo du salbuespena eta Europan salatuko duela iragarri du. Azpimarratzekoa da Espainiako Gobernuak Kode Penalak izango dituen aldaketak igorri zizkiela Estatu Kontseiluari, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiari eta Fiskaltzari; hiru erakunde hauek beren kezka azaldu zioten Adin Txikikoen Legean izandako aldaketa hauegangatik, baina Gobernuak ez zien jaramonik egin.

Gurasoak elkartea 1996ko martxo eta apirilean zehar sortu zen, Iruñean Lipauto auzia zela eta 7-8 gazte atxilotu ondoren. Alarma soziala piztu zuten atxiloketok eta gainera, komunikabide askok gazteen gurasoei bizkarreratu zieten seme-alabek egindakoen erantzukizuna. Zenbait guraso orduan hasi zen antolatzen, bai bere seme-alaben auziak jarraitzeko eta bai gurasoen beren dignitatearen aurkako erasoei aurre egiteko. 96ko abendua eta 97ko urtarrilaren artean Nafarroan 35 gazte atxilotu zituzten eta honek elkartearen beharra azpimarratu zuen. Ordurako jada baziren 40 inguru espetxeratutako gazteak, guztiak Madrilgo espetxeetan. Araba, Gipuzkoa eta Bizkaian. 16, 17 eta 18 urte inguruko atxiloketa ugari egon ziren eta elkartea Hegoalde osora zabaldu zen. 1998ko urtarrilean jada egin zuten lehenbiziko manifestazioa. Antolaketa aldetik, herrialde bakoitza elkarte desberdina da juridikoki baina guztiek koordinadora bat osatzen dute. Beren helburuak eta zereginak humanoak dira nagusiki, eta funtsezkoena atxilotutako gazteen eskubideak berma daitezela zaintzea da, bai atxiloketa garaian eta baita espetxe zigorra bete behar bada ere, hau Euskal Herrian izan dadin. Horrez gain, gurasoek horrelako egoera gaitzean zer egin jakiteko erreferentzia gunea ere izan nahi zuten, guztiek zuten arazo berari erantzunak guztien artean emateko. Gizarteko agente guztiekin egin dituzte bilerak, hasi Jaime Mayor Oreja eta Baltasar Garzon eta eliza, alderdi, eta era guztietako elkarteekin jarraituz. Nafarroan 40 bat guraso biltzen dira astero, beste horrenbeste Bizkaian, 30 Gipuzkoan eta 20 Araban. Beren ustez, halaber, elkarrizketa da Euskal Herrian bizi den gatazka politikotik ateratzeko bide bakarra.