Kazetari, gidoigile eta poeta aldaerek osatzen dute idazle hasi berri honen jitea. "Edo zu edo ni" ez da idatzi duen lehen liburua, bai ordea, plazaratzen lehena. Poeta eta narratzaile modura "Adikzioak" izeneko poemarioa lantzen ari da eta hainbat emakumek idatzitako "Gutiziak" liburuan "Enzefalograma zuria" ipuina agertu du. Ipuingintzan eta poemagintzan aritua eta saritua izan ostean, eleberrigintzak tentatua izan da, nonbait.

Emakume idazleek plazaratu duten "Gutiziak" ipuin-bilduman ale bat ipini du. Gizonezkoen literatur munduan emakumezkoek eginiko aldarrikapen modukoa ote den jakinmina genuen. Liburu hau proposamen bat besterik ez dela esan digu, ez dela modu aldarrikatzaile batez egina. Emakumeak asko idazten ari direla eta inongo oihartzunik ez dutela ikusita, liburua behar moduko bat izan dela.

Protagonistek aspaldi gainditu zuten idazlearen adina. Hots, hirurogei urte inguruko protagonistekin osaturiko istorio bat eskaintzen zaigu. Zergatik ez hogeita hamar urte inguruko -Ixiarrek 28 ditu- pertsonaiekin osaturiko istorio bat? Idazleak arrazoi ezkuturen bat izango zuen, jakina: "Banekien istorio honetan zer kontatu nahi nuen. Hasiera eta bukaera baneuzkan. Pertsonaia bilatzerakoan gaztea izatea baztertu nuen iruditu zitzaidalako emakume heldu batek (edo gizonezko batek) gazte batek baino gatazka gehiago duela bere baitan, bere bidea eginago duela eta erabakiak hartzea zailago egiten zaiola maitasun berri baten aurrean. Gatazka hori hartara, dramatikoagoa suertatzen da eta irakurlearentzako zirraragarriagoa izan daitekeela uste dut. Egin dudan aukerak istorioa erakargarriagoa egiten duelakoan nago".

Gidoilaria den aldetik, Ixiarrek "Edo zu edo ni" eraikitzeko erabili duen tankera zinematografikoa da beste alderdi azpimarragarria. Kontatu digunez eragina ez da soilik eleberria taxutzeko moldean izan, zinemak istorioaren izaeran ere eragina izan du: "Beste gauza askoren artean, Percy Adlon zinegilearen 'Bagdad cafe' izeneko filmaren eragina dago. Film honetan adineko emakume bat da protagonista, eta liburu hau idazterakoan konturatzen nintzen bazituela filmaren protagonistarekin parekotasun batzuk. Aspaldiko filma da, aspaldi ikusitakoa, baina hainbat gauza hor gelditu zitzaidan nonbait. Baliteke film hori ezagutzeak nigan eragin izana kontatu nahi nuena osatzeko".

Liburuaren funtsa bereganatzeko, forman arakatu beharra dago hasieratik, tentu handiz arakatu gainera. Liburuaren formak -metaforikoki esanda- tipularen geruzak dakartza irudimenera. Kontaketa molde honek, apika, Grazianaren iragana amini bat lausotua gelditu izanaren inpresioa eman digu, argitasun apur bat gehiagok ez ote zuen eleberria eramangarriago egingo: "Gauzak esan eta gehiegi azaltzea baino iradokitzea izan da nire helburua. Iragana ez da modu zuzen batez azaltzen; gauza asko ez dira argitzen liburuan. Baina, badaude Joxe eta bien arteko iraganaren zertzelada batzuk: azokan ezagutu zirenekoa, Graziana gaixorik zegoela Joxek zaintzen zuenekoa... Tipularen geruzak kentzen dituzun heinean hainbat pasarte aurkituz zoaz, esaten ditudan gauza apurrekin puzzle moduko bat osatuz doa".

Eleberriak tentsio batean garamatza. Batzutan ametsa eta errealitatea bereizi ezinean: "Liburu guztian errealitatearen eta ametsen muga ezegonkor horretan mugitzen naiz. Protagonistak berak zenbait unetan ez daki non dagoen, ez daki gertatzen zaiona amesten ari den edo benetakoa ote den. Hori helarazten saiatu naiz. Idazteko moduan elementu onirikoak sartu ditut. Orduan, irakurleak bere buruari galdetzen badio ea Grazianari gertatzen zaiona benetakoa ote den, edo bere ametsa den, neurri batean, nahi nuena lortu dudala esan nahiko du". Istorioa garatzen den lekuekin ere antzera gertatzen da. Izen batzuk ezagunak ditugu, Okabe kasu. Gehienak ezezagunak dira, hala ere: "Lekuneekin ere gertatzen da gauza bera. Badaude leku errealak eta irrealak. Benetako izenak ez erabiltze hau propio egina dago, zeren eta askotan, lekuak ez aipatzeak irudimenari ateak zabalik uzten dizkio eta irakurleak bere lana egin behar du leku horiek irudikatzen".

Funtsa dela-eta nahiz taxuketa dela-eta, istorioari adi eta tentuz jarraitu behar zaio nolanahi ere: "Nobelaren egitura ez da lineala, eta espero dut irakurlea horrek ez beldurtzea; horrek atzera ez bota-tzea. Esan bezala, istorioa puzzle baten modura osatua da, gauzak esan baino iradoki egiten dira. Hor irakurleari lan bat eskatzen zaio, baina uste dut erraz sar daitekeela Grazianaren munduan, unibertsoan, eta azkenean, nobelan".